قرص فلوکستین یا پروزاک چیست؟

زمان مطالعه: 10 دقیقه

فلوکستین، که با نام‌های پروزاک یا سارافم هم شناخته می‌شود، یک داروی ضد افسردگی از دسته مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRI) است. این دارو با جلوگیری از جذب سروتونین توسط سلول‌های عصبی، به درمان افسردگی، اضطراب، هراس و علائم وسواس کمک می‌کند. مانند همه داروها، فلوکستین هم مزایا و عوارض خاص خود را دارد. برای آشنایی با اطلاعاتی درباره فلوکستین، عوارض مصرف آن، کاربردها، دوز و نحوه مصرف، ادامه مطلب را دنبال کنید.

قرص فلوکستین چیست؟

فلوکستین یک داروی تجویزی است که به شکل‌های مختلفی مانند کپسول، کپسول تاخیری، قرص و محلول در داروخانه‌ها عرضه می‌شود. همه این اشکال به صورت خوراکی مصرف می‌شوند. کپسول‌های تاخیری به آرامی در بدن آزاد می‌شوند. فلوکستین با نام تجاری پروزاک نیز شناخته می‌شود و به عنوان داروی ژنریک هم موجود است. داروهای ژنریک معمولاً ارزان‌تر از داروهای برند هستند.

گاهی اوقات فلوکستین بخشی از درمان ترکیبی است و ممکن است نیاز باشد آن را با داروهای دیگر مصرف کنید. برای درمان افسردگی‌های مربوط به اختلال دوقطبی I و افسردگی مقاوم به درمان، فلوکستین معمولاً همراه با داروی الانزاپین مصرف می‌شود.

فلوکستین برای چیست؟

قرص فلوکستین برای درمان مشکلات زیر استفاده می‌شود:

– افسردگی: برای افرادی که دچار افسردگی شدید هستند.
– اختلال وسواس فکری عملی: برای کسانی که افکار مزاحم و دائمی دارند و نیاز به انجام کارهای خاص دارند.
– پرخوری عصبی: برای افرادی که به طور مکرر پرخوری می‌کنند و بعداً برای جلوگیری از افزایش وزن، اقداماتی مانند پاکسازی بدن، روزه گرفتن یا ورزش زیاد انجام می‌دهند.
– وحشت زدگی (پانیک): برای کسانی که به طور ناگهانی و شدید احساس ترس و نگرانی می‌کنند، حتی بدون وجود تهدید واقعی.

آیا فلوکستین برای زود انزالی مفید است؟

فلوکستین، که یک داروی SSRI با اثر طولانی است، می‌تواند به طور مؤثر سروتونین را در سیستم عصبی مرکزی مهار کند و به افزایش سطح آن کمک کند. این کار می‌تواند علائم زود انزالی را بهبود بخشد. سروتونین نقش مهمی در کنترل انزال دارد و فلوکستین ممکن است راهی جدید برای درمان زود انزالی باشد. با این حال، چون پروزاک (فلوکستین) توسط FDA برای درمان زود انزالی تأیید نشده، دوز رسمی خاصی برای این مشکل وجود ندارد. معمولاً دوز فلوکستین برای زود انزالی ۲۰ میلی‌گرم در روز است.

فلوکستین برای کودکان بیش فعال

تحقیقات نشان می‌دهد که فلوکستین به طور متداول برای درمان اختلال بیش فعالی-نقص توجه (ADHD) استفاده می‌شود. حدود ۶۰٪ از افراد با این اختلال که فلوکستین مصرف می‌کنند، بهبودی متوسطی را تجربه می‌کنند و معمولاً عوارض جانبی زیادی ندارند و تغییری در اشتها یا وزن آن‌ها ایجاد نمی‌شود. برای کودکان مبتلا به بیش فعالی، استفاده از فلوکستین به طور قابل توجهی مشکل بی‌توجهی را بهبود می‌بخشد.

نحوه مصرف قرص فلوکستین برای لاغری

فلوکستین به طور رسمی برای لاغری تایید نشده و دوز مشخصی برای این منظور وجود ندارد. این دارو که ابتدا برای درمان افسردگی طراحی شده بود، در حال حاضر در تحقیقات برای لاغری مورد بررسی است. مصرف فلوکستین یا پروزاک ممکن است باعث کاهش وزن متوسط و کوتاه مدت تا ۳.۵ کیلوگرم در افرادی با چاقی شود، اما اثرات طولانی‌مدت و حفظ کاهش وزن پس از قطع دارو چندان خوب نبوده است. کاهش وزن با فلوکستین ممکن است به دلیل عوارض جانبی مانند حالت تهوع یا از بین رفتن اشتها در کوتاه‌مدت باشد، اما در درازمدت، بهبود حالت روحی فرد ممکن است به افزایش وزن منجر شود.

آیا فلوکستین برای وسواس فکری خوب است؟

حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد از افرادی که دچار وسواس فکری هستند، ممکن است با فلوکستین بهبودی خوبی را تجربه کنند. تحقیقات نشان می‌دهد که فلوکستین در کاهش علائم وسواس، رفتارهای اجباری و اضطراب مرتبط با آن موثر است و به افراد کمک می‌کند تا کنترل بهتری بر افکار و رفتارهای خود داشته باشند.

فلوکستین معمولاً برای اضطراب و افسردگی در اکثر افراد طی دو تا چهار هفته تاثیر می‌گذارد. اما برای وسواس فکری، ممکن است حدود شش تا دوازده هفته طول بکشد تا اثرات آن شروع شود و گاهی پیشرفت‌ها ممکن است چند هفته یا حتی ماه‌ها پس از این دوره اولیه ادامه یابد.

مکانیسم اثر کپسول فلوکستین

قرص فلوکستین از دسته داروهای مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) است. این گروه از داروها به طور مشابه عمل می‌کنند و فلوکستین با افزایش میزان سروتونین (یک ماده طبیعی در مغز) کار می‌کند. سروتونین به حفظ سلامت روان کمک می‌کند. افزایش سطح سروتونین می‌تواند به درمان علائم افسردگی، اختلال وسواس فکری-اجباری، پرخوری عصبی و حملات پانیک کمک کند.

فلوکستین بعد از چه مدت اثر میکند؟

فلوکستین می‌تواند در شروع به بهبود علائم افسردگی طی دو هفته تأثیر بگذارد، اما ممکن است کامل شدن اثر آن ۴ تا ۸ هفته طول بکشد. وقتی فلوکستین شروع به کار می‌کند، باید پیشرفت در علائمی مانند بی‌انرژی بودن، خستگی و اضطراب را احساس کنید. عوارض جانبی دارو معمولاً با گذشت زمان کاهش پیدا می‌کند یا از بین می‌رود.

برای وسواس، ممکن است فلوکستین ۴ تا ۶ هفته طول بکشد تا اثر کند، و در برخی افراد ممکن است تا ۱۲ هفته طول بکشد تا پیشرفت را مشاهده کنند. برای اختلال هراس یا پانیک، فلوکستین معمولاً در ۳ تا ۴ هفته اثر می‌کند، اما برای بسیاری از افراد ممکن است تا ۴ تا ۶ هفته طول بکشد تا احساس بهتری داشته باشند.

نحوه مصرف و دوز فلوکستین

بیشتر پزشکان توصیه می‌کنند که فلوکستین را برای ۶ ماه تا یک سال مصرف کنید. قطع زودهنگام دارو می‌تواند باعث بازگشت افسردگی شود. دوز و نوع داروی فلوکستین که مصرف می‌کنید به عوامل زیر بستگی دارد:

– سن شما
– وضعیت بیماری که در حال درمان آن هستید
– شدت وضعیت شما
– سایر مشکلات پزشکی که دارید
– نحوه واکنش شما به اولین دوز

انواع و دوزهای فلوکستین:

– کپسول فلوکستین:
– فرم: کپسول خوراکی
– دوزهای موجود: ۱۰ میلی‌گرم، ۲۰ میلی‌گرم، ۴۰ میلی‌گرم

– پروزاک:
– فرم: کپسول خوراکی
– نقاط قوت: ۱۰ میلی‌گرم، ۲۰ میلی‌گرم، ۴۰ میلی‌گرم

دوز برای بزرگسالان (۱۸ تا ۶۴ سال):
– دوز معمولی: ۲۰ تا ۶۰ میلی‌گرم در روز
– دوز اولیه: ۱۰ میلی‌گرم در روز. پس از یک هفته، پزشک معمولاً دوز را به ۲۰ میلی‌گرم در روز افزایش می‌دهد.

دوز برای کودکان (سنین ۰ تا ۱۷ سال):
– این دارو برای کودکان زیر ۱۸ سال مورد مطالعه قرار نگرفته و نباید استفاده شود.

دوز بالا (سن ۶۵ سال و بالاتر):
– افراد مسن ممکن است بیشتر در معرض عوارض جانبی باشند. پزشک ممکن است دوز دارو را کاهش دهد یا تعداد دفعات مصرف آن را کمتر کند.

قرص فلوکستین، که به نام پروزاک هم شناخته می‌شود، برای درمان مشکلات مختلفی مانند پرخوری عصبی، افسردگی شدید، و اختلال وسواس فکری-اجباری استفاده می‌شود. همچنین، برای درمان کوتاه‌مدت حملات پانیک هم کاربرد دارد. مهم است که این دارو را طبق دستور پزشک مصرف کنید؛ در غیر این صورت، ممکن است با مشکلات جدی مواجه شوید.

اگر فلوکستین را قطع کنیم

اگر ناگهان مصرف فلوکستین را قطع کنید یا اصلاً آن را نخورید، ممکن است علائم شما بهبود نیابد. هرگز بدون مشورت با پزشک، مصرف این دارو را قطع نکنید. قطع سریع فلوکستین می‌تواند باعث مشکلات جدی شود. عوارض قطع ناگهانی شامل موارد زیر است:

– اضطراب
– تحریک‌پذیری
– نوسانات خلقی
– بی‌قراری
– تغییر در خواب
– سردرد
– تعریق
– حالت تهوع
– سرگیجه

مصرف بیش از حد فلوکستین

اگر بیش از حد فلوکستین مصرف کنید، ممکن است مقدار زیادی از دارو در بدن شما جمع شود که خطرناک است. علائم مصرف بیش از حد شامل موارد زیر است:

– خستگی
– استفراغ
– ضربان قلب سریع
– حالت تهوع
– سرگیجه
– تحریک
– لرزش

اگر فکر می‌کنید بیش از حد دارو مصرف کرده‌اید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید.

اگر یک نوبت فلوکستین را فراموش کردید چه باید کرد؟

اگر یادتان رفت که دوز خود را مصرف کنید، به محض یادآوری آن را مصرف کنید. اما اگر نزدیک به زمان دوز بعدی هستید، فقط یک دوز مصرف کنید و هرگز دو دوز را همزمان نخورید. مصرف دو دوز می‌تواند عوارض جانبی خطرناک داشته باشد.

ساعات مصرف قرص فلوکستین

قرص فلوکستین (پروزاک) معمولاً یک بار در روز در صبح یا دو بار در روز، صبح و ظهر، مصرف می‌شود. کپسول‌های فلوکستین معمولاً یک بار در هفته استفاده می‌شوند. سعی کنید فلوکستین را هر روز در همان ساعت مشخص مصرف کنید.

عوارض فلوکستین

کپسول فلوکستین معمولاً باعث خواب‌آلودگی نمی‌شود، اما ممکن است عوارض جانبی دیگری داشته باشد. این عوارض برای زنان و مردان مشابه است و شامل موارد زیر می‌شود:

– رویاهای عجیب
– کاهش میل جنسی و مشکل در رسیدن به ارگاسم
– کاهش اشتها
– اضطراب و عصبی بودن
– ضعف
– اسهال
– خشکی دهان
– سوء هاضمه
– علائم شبیه آنفولانزا
– مشکل در نعوظ (نعوظ یا حفظ آن)
– مشکل خواب
– حالت تهوع
– گلودرد
– کهیر
– ترشحات آبکی از بینی
– خواب‌آلودگی
– عرق کردن و گرگرفتگی
– لرزش (حرکات غیرقابل کنترل در یک قسمت از بدن)
– خمیازه

اگر این عوارض خفیف هستند، ممکن است طی چند روز یا چند هفته از بین بروند. اما اگر شدیدتر هستند یا برطرف نمی‌شوند، بهتر است با یک روانپزشک مشورت کنید.

عوارض شدید فلوکستین

اگر عوارض جانبی فلوکستین شدید باشد، باید فوراً با پزشک تماس بگیرید. این عوارض شامل موارد زیر است:

– بی‌قراری (احساس عصبی بودن یا ناآرامی)
– توهمات (دیدن یا شنیدن چیزهایی که وجود ندارند)
– مشکلات هماهنگی
– ضربان قلب تند
– رفلکس‌های بیش‌فعال
– تب
– حالت تهوع
– استفراغ
– اسهال
– خونریزی غیرطبیعی
– کبودی یا خونریزی زیاد
– شیدایی (احساس شادی یا انرژی زیاد)
– مشکل شدید در خواب
– افکار سریع و بی‌وقفه
– رفتارهای بی‌پروایانه
– ایده‌های غیرمعمول یا بزرگ
– شادی یا تحریک‌پذیری بیش از حد
– صحبت کردن بیشتر یا سریع‌تر از حد معمول
– تشنج

همچنین، اگر سطح نمک خون شما پایین بیفتد، ممکن است علائم زیر را تجربه کنید:

– سردرد
– ضعف
– گیجی
– مشکل در تمرکز
– مشکلات حافظه
– احساس ناپایداری

در صورت بروز هر یک از این علائم، به پزشک خود مراجعه کنید.

عوارض قرص فلوکستین برای خانمها

فلوکستین ممکن است برخی عوارض خاص در خانم‌ها ایجاد کند. این عوارض شامل کاهش میل جنسی و مشکلاتی در رسیدن به ارگاسم است.

فلوکستین با چه داروهایی تداخل دارد؟

کپسول فلوکستین می‌تواند با داروها، ویتامین‌ها یا داروهای گیاهی دیگر تداخل داشته باشد، که ممکن است باعث مشکلات یا کاهش اثر آن شود. برای جلوگیری از این مشکلات، پزشک باید همه داروها و مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید را بررسی کند.

اگر فلوکستین مصرف می‌کنید، از مصرف همزمان داروهای زیر خودداری کنید:

– مهارکننده‌های مونوآمین اکسیداز (MAOIs) مثل ایزوکاربوکسازید، فنلزین و ترانیل سیپرومین. اگر MAOI مصرف کرده‌اید یا در دو هفته گذشته مصرف کرده‌اید، نباید فلوکستین مصرف کنید و باید پنج هفته صبر کنید قبل از شروع دوباره MAOI.

– تیوریدازین: مصرف این دارو با فلوکستین می‌تواند مشکلات جدی قلبی ایجاد کند. باید پنج هفته پس از قطع فلوکستین از مصرف تیوریدازین خودداری کنید.

– پیموزاید: مصرف این دارو همراه با فلوکستین می‌تواند خطر مشکلات ریتم قلب را افزایش دهد.

حتما با پزشک خود در مورد تمام داروها و مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید، مشورت کنید.

تداخلاتی که خطر عوارض فلوکستین را افزایش میدهد

مصرف فلوکستین با بعضی از داروها می‌تواند خطر عوارض جانبی را بیشتر کند. این داروها شامل:

– دیگر SSRIها مثل سرترالین
– SNRIها مثل دولوکستین و ونلافاکسین
– داروهای ضدافسردگی سه حلقه‌ای مثل آمی‌تریپتیلین و کلومیپرامین
– مواد افیونی مثل فنتانیل و ترامادول
– بوسپیرون (برای اضطراب)
– تریپتان‌ها(برای میگرن)
– لیتیوم (برای اختلال دو قطبی)
– تریپتوفان (یک آمینواسید)
– مخمر سنت جان (یک مکمل گیاهی)
– آمفتامین‌ها (برای اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی)

اگر این داروها را مصرف می‌کنید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید تا از تداخلات و عوارض احتمالی جلوگیری شود.

علاوه بر این موارد، مصرف برخی داروها با فلوکستین باید تحت نظر پزشک باشد:

مصرف فلوکستین همراه با برخی داروها می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند. در اینجا به برخی از این داروها و مشکلات احتمالی اشاره می‌شود:

– بنزودیازپین‌ها مثل تریازولام و میدازولام: مصرف همزمان این داروها با فلوکستین می‌تواند باعث خواب‌آلودگی و آرامش بیش از حد شود.
– وارفارین: این دارو با فلوکستین ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهد.
– داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) و آسپرین: مصرف این داروها با فلوکستین هم ممکن است خطر خونریزی را بالا ببرد.
– داروهایی که توسط آنزیم CYP2D6 تجزیه می‌شوند مثل آریپیپرازول، دکسترومتورفان و ریسپریدون: این ترکیب ممکن است باعث سندرم سروتونین، مشکلات ریتم قلب و حرکات غیرارادی عضلات شود.
– لیتیوم: اگر با فلوکستین مصرف شود، پزشک باید سطح لیتیوم خون شما را کنترل کند.
– فنی‌توئین: ممکن است باعث گیجی، سرگیجه، تب و تغییرات در رفتار شود. پزشک باید سطح این دارو را در بدن بررسی کند.
– کاربامازپین: مصرف همزمان می‌تواند باعث تاری دید، سرگیجه یا لرزش شود و پزشک باید سطح کاربامازپین را کنترل کند.

مصرف همزمان این داروها با فلوکستین می‌تواند خطر سندرم سروتونین را افزایش دهد که یک وضعیت جدی است. اگر این داروها را مصرف می‌کنید، پزشک ممکن است فلوکستین را با دوز پایین شروع کرده و شما را برای علائم سندرم سروتونین مانند بی‌قراری، تعریق و انقباضات عضلانی تحت نظر قرار دهد.

هشدارهای مربوط به داروی فلوکستین

مصرف قرص فلوکستین می‌تواند باعث واکنش‌های آلرژیک شدید شود. اگر به فلوکستین حساسیت دارید، باید مراقب باشید. علائم واکنش آلرژیک شامل:

– کهیر
– بثورات پوستی (ممکن است با تب و درد مفاصل همراه باشد)
– مشکل در تنفس
– تورم در گلو یا زبان

اگر قبلاً به فلوکستین واکنش آلرژیک نشان داده‌اید، نباید دوباره آن را مصرف کنید، زیرا ممکن است خطرناک و حتی کشنده باشد.

هشدار به افرادی که به بیماری‌های دیگری مبتلا هستند:

اگر به مشکلات لخته شدن خون مبتلا هستید: فلوکستین می‌تواند خونریزی را آسان‌تر کند. اگر داروی دیگری برای رقیق کردن خون مصرف می‌کنید، ممکن است خونریزی خطرناک ایجاد شود.

اگر دیابت دارید: فلوکستین ممکن است قند خون شما را کاهش دهد. بعد از قطع مصرف این دارو، قند خون ممکن است دوباره بالا برود.

اگر اختلال دوقطبی نوع I دارید: نباید فقط از فلوکستین برای درمان افسردگی استفاده کنید. این دارو ممکن است خطر بروز دوره‌های شیدایی یا مختلط را افزایش دهد.

فلوکستین در بارداری

فلوکستین در بارداری جزو دسته C قرار دارد، یعنی تحقیقات روی حیوانات نشان داده‌اند که این دارو ممکن است برای جنین مضر باشد. اما هنوز مطالعات کافی روی انسان‌ها وجود ندارد که بگویند این دارو چگونه ممکن است بر جنین تأثیر بگذارد.

اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید. این دارو فقط باید در صورتی مصرف شود که مزایای آن بیشتر از خطرات احتمالی باشد. اگر در حین مصرف این دارو باردار شدید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید.

فلوکستین در شیردهی

فلوکستین ممکن است به شیر مادر منتقل شود و ممکن است برای نوزاد عوارضی ایجاد کند. اگر به کودک خود شیر می‌دهید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید. ممکن است لازم باشد تصمیم بگیرید که شیردهی را متوقف کنید یا مصرف دارو را قطع کنید.

هشدار برای گروه‌های دیگر

برای افراد مسن: در دوران سالمندی، خطر عوارض جانبی فلوکستین ممکن است بیشتر شود. به همین دلیل، پزشک ممکن است دوز دارو را کاهش دهد یا تعداد دفعات مصرف را کمتر کند.

برای کودکان: فلوکستین برای درمان افسردگی در کودکان زیر ۸ سال توصیه نمی‌شود. همچنین، برای درمان اختلال وسواس فکری-اجباری در کودکان زیر ۷ سال هم مناسب نیست، زیرا ممکن است باعث بدتر شدن علائم شود.

مصرف دارو فلوکستین در مسافرت

همیشه داروی خود را در کیف دستی‌تان نگه‌دارید و هرگز آن را در کیف چمدانی قرار ندهید.

دستگاه‌های اشعه ایکس در فرودگاه به داروهای شما آسیب نمی‌زنند، پس نیازی به نگرانی نیست.

ممکن است لازم باشد برچسب داروخانه را به کارکنان فرودگاه نشان دهید، بنابراین همیشه داروی خود را در ظرف اصلی با برچسب نسخه نگه‌دارید.

داروی خود را در محفظه دستکش یا در خودرو نگذارید، به خصوص اگر هوا خیلی گرم یا سرد است.

نحوه نگهداری از داروی فلوکستین

داروی خود را در دمای اتاق و بین ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد نگهداری کنید. آن را دور از نور مستقیم و مکان‌های مرطوب مانند حمام قرار دهید. وقتی داروی شما تمام شد و نیاز به تجدید نسخه داشتید، به یک روانپزشک خوب در دکتر خوب مراجعه کنید.

فلوکستین می‌تواند به درمان افسردگی شدید و اختلالات روانی کمک کند، اما باید فقط با تجویز پزشک مصرف شود. این دارو ممکن است عوارض زیادی داشته باشد و با داروهای دیگر تداخل پیدا کند. بنابراین، هم مصرف و هم قطع این دارو باید زیر نظر پزشک انجام شود.