انواع عمل چشم؛ مزایا و معایب

بینایی

فهرست محتوا

زمان مطالعه: 11 دقیقه
()

چشم‌ها نه‌ تنها زیبا هستند، بلکه نقش بسیار مهمی در زندگی ما دارند و در معرض انواع بیماری‌ها و اختلالات قرار می‌گیرند. به‌خاطر ظرافت و پیچیدگی چشم‌ها، مراقبت از آنها بسیار حائز اهمیت است. گاهی برای درمان بیماری‌های چشم و گاهی برای زیبایی بیشتر، نیاز به انجام عمل‌های جراحی داریم.

عمل‌ چشم به دلایل مختلفی انجام می‌شوند. یکی از معروف‌ترین این عمل‌ها، عمل لیزیک است که با استفاده از لیزر مشکلات بینایی مانند دوربینی و نزدیک‌بینی را اصلاح می‌کند. اما همه عمل‌های چشم به همین سادگی نیستند.

خوشبختانه با پیشرفت علم و تکنولوژی، روش‌های نوآورانه‌ای برای حل مشکلات چشمی و بهبود ظاهر آنها به وجود آمده است. در این مقاله، انواع عمل‌های چشم را بررسی می‌کنیم. اگر می‌خواهید درباره این عمل‌ها بیشتر بدانید، با دکترخوب همراه باشید.

عمل‌های برطرف کننده‌ی عیوب انکساری چشم

وقتی به یک شیء نگاه می‌کنیم، نور آن شیء به چشمان ما می‌تابد و تصویر آن بر روی شبکیه‌ی چشم تشکیل می‌شود. برای این که تصویر درست روی شبکیه بیفتد، نور باید در چندین نقطه بشکند. اگر این شکست نور به درستی انجام نشود، تصویر تار می‌شود. به این مشکلات که باعث تار دیدن اجسام می‌شوند، عیوب انکساری چشم می‌گویند.

از جمله این مشکلات می‌توان به نزدیک‌بینی، دوربینی، آستیگماتیسم و پیرچشمی اشاره کرد. فردی که نزدیک‌بین است، نمی‌تواند اجسام دور را به خوبی ببیند، در حالی که فرد دوربین برای دیدن اجسام نزدیک مشکل دارد. کسانی که آستیگماتیسم دارند، بعضی از اجسام را واضح نمی‌بینند. همچنین در پیرچشمی، توانایی تطابق چشم‌ها کاهش می‌یابد.

معمولاً برای درمان این عیوب، از عینک استفاده می‌شود. عینک کمک می‌کند تا نور در نقطه‌ای که چشم‌ها نمی‌توانند تمرکز کنند، شکسته شود و دید واضح‌تری ایجاد کند. اما بسیاری از افراد از عینک زدن خوششان نمی‌آید و می‌خواهند راهی برای خلاص شدن از آن پیدا کنند.

خوشبختانه، عمل‌های جراحی وجود دارند که می‌توانند به افراد کمک کنند تا از عینک بی‌نیاز شوند و دید بهتری پیدا کنند. در ادامه به معرفی این عمل‌ها خواهیم پرداخت.

عمل چشم

۱. عمل چشم لیزیک

عمل لیزیک (LASIK) که مخفف «لیزر کراتومیلوزیس درجا» است، یکی از معروف‌ترین و محبوب‌ترین روش‌های جراحی برای رفع مشکلات بینایی مثل نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم است. این جراحی به خصوص برای افرادی که از عینک یا لنزهای طبی استفاده می‌کنند، بسیار مؤثر است.

در این روش، از لیزر برای بریدن سطح قرنیه چشم استفاده می‌شود. وقتی که قرنیه تغییر شکل پیدا می‌کند، مثلاً بزرگ‌تر یا کوچک‌تر می‌شود، دید فرد مختل می‌شود. در عمل لیزیک، با تراشیدن قرنیه، آن را به حالت طبیعی برمی‌گردانند تا بینایی فرد بهبود یابد.

عوارض جانبی لیزیک چشم

عمل چشم لیزیک مزایا و معایب مختلفی دارد. برخی از بیماران می‌توانند دید خود را بدون هیچ عارضه‌ای اصلاح کنند، اما برای برخی دیگر ممکن است عوارضی پیش بیاید. از جمله این عوارض می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

– خشکی چشم‌ها: اگر دچار خشکی چشم شدید، می‌توانید از قطره‌های چشمی استفاده کنید تا این مشکل برطرف شود.

– دوبینی و شب‌کوری: در روزهای اول بعد از جراحی، ممکن است با دوبینی یا دید در شب مشکل داشته باشید، اما این عوارض معمولاً بعد از چند هفته بهبود می‌یابند.

– آستیگماتیسم: اگر بافت قرنیه به‌طور نامنظم برداشته شود، ممکن است دچار آستیگماتیسم شوید. در این صورت، نیاز به جراحی دیگری یا استفاده از لنز و عینک خواهید داشت.

هزینه عمل لیزیک چشم

هزینه جراحی لیزیک در بیشتر مراکز درمانی معمولاً یکسان است و حدود ۸ میلیون تومان می‌باشد. اما باید توجه داشته باشید که نوع بیمه‌تان هم در تعیین قیمت این عمل تاثیر دارد. برخی از بیمه‌ها هزینه عمل چشم لیزیک را پوشش نمی‌دهند.

۲. عمل چشم لازک

عمل چشم (Laser Epithelial Keratomileusis) یکی از جراحی‌های اصلاح عیوب انکساری چشم است که مزایای عمل PRK و لیزیک را دارد. یکی از نکات مثبت این عمل،این است که باعث خشکی چشم کمتری نسبت به سایر جراحی‌های لیزری می‌شود. اما از طرفی، زمان بهبودی آن نسبت به لیزیک بیشتر است و ممکن است درد و ناراحتی بیشتری برای بیمار ایجاد کند، هرچند که این درد نسبت به عمل PRK کمتر است.

این جراحی برای درمان مشکلاتی مانند دوربینی، نزدیک‌بینی و آستیگماتیسم استفاده می‌شود.

عوارض جانبی عمل لازک

بعد از عمل LASEK، ممکن است برای چند روز احساس کنید که یک جسم خارجی در چشمان‌تان وجود دارد. همچنین در نور کم، دید شما ممکن است کمی کاهش پیدا کند.

بیماران باید حدود ۳ تا ۴ هفته از لنز پانسمان استفاده کنند تا بهبودی به‌خوبی طی شود. این دوره‌ی بهبودی طولانی‌تر به‌دلیل زخم‌هایی است که این جراحی در چشم ایجاد می‌کند.

در نهایت، ممکن است دید شما برای مدتی تار باشد.

جراح

هزینه عمل لازک

هزینه عمل لازک چشم حدود ۸ میلیون تومان است. اما این قیمت ثابت نیست و ممکن است در کلینیک‌های مختلف و برای نوع جراحی‌های متفاوت کمی بالاتر یا پایین‌تر باشد.

۳. عمل چشم اپی لازک

این جراحی شباهت زیادی به لیزیک و لازک دارد، اما برای برخی از چشم‌ها گزینه بهتری است. تفاوت اصلی بین لازیک و اپی لازک در نوع فلپی است که روی قرنیه ایجاد می‌شود؛ فلپ در اپی لازک نازک‌تر است. در لیزیک و لازک، برش با یک تیغه‌ی بسیار تیز انجام می‌شود، ولی در اپی لازک از یک تیغه‌ی پلاستیکی نازک استفاده می‌شود. به دلیل اینکه در اپی لازک از الکل برای سلول‌های اپی‌تلیال استفاده نمی‌شود، بیشتر جراحان این روش را به لازک ترجیح می‌دهند تا زمان بهبودی چشم‌ها کمتر شود.

اپی لازک برای افرادی که قرنیه‌ی نازکی دارند و بافت کافی برای برش ندارند مناسب‌تر است. همچنین این روش برای کسانی که در شغل‌های پرخطر هستند و احتمال ورود اشیاء خارجی به چشمشان وجود دارد، گزینه بهتری به شمار می‌رود.

عوارض جانبی عمل اپی لازک

بعد از عمل چشم اپی‌لازک، ممکن است کمی ناراحتی و درد احساس کنید که با مصرف قرص‌های مسکن بدون نسخه می‌توانید آن را کنترل کنید. خوشبختانه، درد این جراحی کمتر از عمل‌های PRK و LASEK است.

بعد از انجام جراحی، انتظار نداشته باشید که دید شما بلافاصله بهبود یابد. معمولاً بین ۳ تا ۶ ماه طول می‌کشد تا نتیجه‌ی نهایی و دلخواه خود را ببینید.

همانند دیگر جراحی‌های اصلاح بینایی، اگر توصیه‌های پزشک را به‌دقت دنبال نکنید، ممکن است دید شما به‌طور کامل بهبود نیابد و همچنین خطر زخم و خراش بیشتر روی قرنیه وجود داشته باشد.

۴. عمل چشم PRK

فوتوریفراکتو کراتکتومی یا PRK یکی از جراحی‌های چشمی است که برای اصلاح بینایی انجام می‌شود. این جراحی به‌صورت سرپایی و با استفاده از لیزر انجام می‌گیرد و می‌تواند مشکلاتی مانند نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم را برطرف کند.

حدود ۸۰% از بیماران بعد از یک ماه به دید کامل خود می‌رسند و ۹۵% آن‌ها بعد از ۳ ماه تغییرات مثبت در بینایی خود را احساس می‌کنند. در این روش، با کمک لیزر، قرنیه چشم تراشیده می‌شود تا عیوب آن اصلاح شود.

فرق PRK و لیزیک در چیست؟

عمل چشم لیزیک از روش PRK جدیدتر است. در PRK، هیچ فلپی از قرنیه برش داده نمی‌شود، ولی در لیزیک این کار انجام می‌شود. اگر چشمان شما خشک‌تر است، ما انجام عمل PRK را به شما پیشنهاد می‌کنیم. همچنین اگر سبک زندگی فعالی دارید و قرنیه‌تان نازک است، بهتر است از روش PRK استفاده کنید.

مزایا عمل PRK

این روش بسیار مؤثر است و از لیزیک ساده‌تر به نظر می‌رسد. بنابراین احتمال اشتباه در آن و عدم نتیجه‌گیری کمتر است.

معایب عمل PRK

در این عمل ممکن است اسکار روی قرنیه ایجاد شود. همچنین درد و آبریزش چشم زیاد است و احتمال عفونت هم وجود دارد. بعد از جراحی، چشم‌ها ممکن است به نور حساس‌تر شوند.

۵. عمل چشم فمتو

عمل چشم فمتو لیزیک یکی دیگر از جراحی‌های چشمی است که با استفاده از لیزر انجام می‌شود. این روش نسبت به PRK درد کمتری دارد و برای درمان مشکلاتی مانند نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم کاربرد دارد. در این جراحی، ابتدا فلپ از روی چشم برداشته می‌شود، سپس لیزر به دقت قرنیه را می‌برد و بعد از آن فلپ دوباره به جای خود برمی‌گردد. برش انجام‌شده در فمتو بسیار دقیق است.

جراح

مزایای عمل چشم فمتو

عمل چشم فمتو دارای مزایای زیادی است. یکی از بهترین ویژگی‌های آن این است که دید در شب را بهبود می‌بخشد و درد کمتری نسبت به سایر روش‌ها دارد. علاوه بر این، فمتو برای درمان مشکلات جدی چشم نیز کاربرد دارد.

معایب عمل چشم فمتو

    • احتمال بازگشت مشکل چشم وجود دارد.
    • هزینه‌ی آن از PRK بیشتر است.

۶. عمل چشم اسمایل

عمل چشم اسمایل یک روش جدید برای درمان نزدیک‌بینی است که می‌تواند جایگزین لیزیک شود. در این روش، با استفاده از یک نوع لیزر به نام فمتو، برشی به شکل لنز در قرنیه ایجاد می‌شود و سپس مشکلات قرنیه برطرف می‌شود. اگرچه این عمل شباهت‌هایی به لیزیک دارد، اما در جزئیات متفاوت است.

مزایای عمل اسمایل

    • احتمال خشکی چشم در اسمایل کم‌تر از باقی جراحی‌هاست.
    • آسیب‌های واردشده به چشم در این جراحی کم‌تر هستند.

معایب عمل اسمایل

    • موفقیت در این جراحی بستگی به مهارت جراح دارد.
    • هزینه‌ی نسبتا بالایی دارد.
    • احتمال بازگشت در آن وجود دارد.

۷. عمل چشم ALK

کراتوپلاستی اتوماتیک یا ALK یک جراحی چشمی است که برای افرادی با نزدیک‌بینی شدید یا دوربینی خفیف مناسب است. این عمل با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و کمتر از یک ساعت طول می‌کشد. در این روش، فلپ روی چشم برداشته می‌شود، سپس قرنیه تراشیده می‌شود و در نهایت، فلپ دوباره روی آن قرار می‌گیرد.

مزایای عمل چشم ALK

    • زمان کمی برای بهبودی آن لازم است.
    • زمان بهبودی با درد و ناخوشی کمی همراه است.

معایب عمل چشم ALK

بله، ممکن است برخی افراد نتوانند تا پایان عمر از لنزهای چشمی استفاده کنند. همچنین، ممکن است دچار عفونت چشم شوند و خطر ایجاد زخم روی قرنیه نیز وجود دارد.

۸. عمل چشم RLE یا تبادل لنز چشمی

تبادل لنز چشمی برای افرادی که بالای ۴۵ سال دارند و با مشکل پیرچشمی مواجه‌اند مناسب است. در این جراحی، لنز طبیعی چشم بیمار خارج می‌شود و یک لنز مصنوعی به جای آن قرار داده می‌شود. این عمل مشابه جراحی کاتاراکت (عمل آب‌مروارید) است و حدود ۳۰ دقیقه طول می‌کشد، بنابراین یک عمل نسبتاً ساده به شمار می‌آید. شما حدود ۲ ساعت در مرکز درمانی خواهید بود تا بهبودی اولیه را سپری کنید و سپس به کمک همراه خود به خانه خواهید رفت.

مزایای عمل تبادل لنز چشمی

با انجام این عمل، کیفیت زندگی شما بهتر می‌شود و دیگر نیازی به عینک نخواهید داشت. درد این جراحی بسیار کم است و معمولاً از قطره‌های چشمی مسکن برای کاهش ناراحتی استفاده می‌شود.

معایب عمل تبادل لنز چشمی

ابتدا یکی از چشم‌ها عمل می‌شود و سپس بعد از یک هفته، چشم دیگر جراحی خواهد شد. با اینکه RLE مانند جراحی کاتاراکت یک عمل ایمن به شمار می‌آید، اما ممکن است خطرات و ریسک‌هایی برای بیمار وجود داشته باشد. این موارد به‌طور کامل در جلسات مشاوره توسط چشم‌پزشک توضیح داده می‌شود.

۹. کراتونومی آستیگماتیک یا AK

مدتی است که لیزیک به عنوان جایگزین این روش جراحی معرفی شده است. در عمل AK، با ایجاد یک یا دو برش در قرنیه، مشکل آستیگماتیسم برطرف می‌شود. این برش‌ها باعث می‌شوند که قرنیه نرم‌تر شده و شکل گردتری به خود بگیرد. اما افرادی که آستیگماتیسم شدید دارند، ممکن است بعد از این جراحی هم نیاز به لنز و عینک داشته باشند.

فواید عمل چشم AK

کراتونومی آستیگماتیک یک روش ساده و مؤثر برای درمان آستیگماتیسم است.

معایب عمل چشم AK

بیمار ممکن است حدود یک تا دو روز احساس ناراحتی و درد داشته باشد.

۱۰. عمل آب‌مروارید چشم

عمل جراحی کاتاراکت یا آب‌مروارید یکی از روش‌های درمانی برای مشکلات چشمی است. در این بیماری، عدسی چشم کدر می‌شود و این باعث کاهش دید فرد می‌شود. این مشکل معمولاً با افزایش سن بیشتر در افراد میانسال و سالمند رخ می‌دهد. در این عمل، عدسی کدر برداشته می‌شود و یک عدسی مصنوعی به جای آن قرار داده می‌شود. این جراحی تا ۹۵% موفقیت‌آمیز است.

۱۱. عمل پیوند قرنیه

در پیوند قرنیه چشم، قرنیه‌ی بیمار با یک قرنیه از اهداکننده جایگزین می‌شود. معمولاً بافت سالم قرنیه از بانک چشم تهیه می‌شود. قرنیه‌ی ناسالم می‌تواند باعث اختلال در بینایی شود و به همین دلیل برای برخی بیماران، پیوند قرنیه ضروری است. قرنیه‌ی بیمار ممکن است کدر، ملتهب یا ناصاف باشد و در این صورت نیاز به یک قرنیه‌ی سالم برای بهبود بینایی خواهد بود.

پیوند قرنیه برای افراد زیر مناسب است:

– کسانی که عفونت ناشی از زخم‌هایی مانند تبخال بر روی قرنیه‌ی آنها تأثیر گذاشته است.
– کسانی که ناخنک‌های بزرگ باعث تغییر شکل قرنیه‌ی آنها شده است.
– اگر قرنیه بیش از حد ملتهب شده باشد.
– بیمارانی که مژه‌هایشان به سمت داخل رشد کرده است.
– برای درمان عوارض ناشی از جراحی‌های چشمی مانند لیزیک.
– برای ترمیم سوختگی‌های شیمیایی و آسیب‌های جدی به قرنیه.

عمل چشم

انواع پیوند قرنیه

با توجه به نوع آسیبی که در قرنیه ایجاد شده، پیوند قرنیه به دو روش انجام می‌شود:

1.پیوند ضخامت کامل قرنیه: در این روش، همه لایه‌های قرنیه پیوند زده می‌شوند. این نوع پیوند برای افرادی که آسیب‌های شدید مانند سوختگی‌های وسیع شیمیایی دارند، مناسب است.

2. پیوند ناکامل ضخامت قرنیه: این روش برای افرادی که آسیب‌های جزئی‌تری به قرنیه وارد شده و ضایعه وسیع نیست، مناسب است. مثلاً برای کسانی که ناخنک به بخشی از قرنیه آسیب رسانده است.

بهبود عمل پیوند قرنیه

برای اینکه قرنیه‌ی پیوندی به‌سرعت بهبود یابد، باید به مدت ۱ تا ۴ روز چشم با چشم‌بند پوشانده شود. ممکن است برای چند ماه بخیه داشته باشد که بعد از بهبودی کامل، متخصص آنها را خواهد کشید.

عوارض عمل پیوند قرنیه

برای این جراحی، احتمال عفونت چشم وجود دارد. همچنین ممکن است فرد دچار فشار داخل چشم شود و احتمال تورم قرنیه نیز وجود دارد. در برخی موارد، ممکن است شبکیه‌ی چشم بیمار جدا شود.

۱۲. عمل ناخنک چشم

عمل جراحی ناخنک چشم هم به زیبایی و هم به افزایش بینایی کمک می‌کند. ناخنک به وضعیتی گفته می‌شود که در آن بافت پیوندی چشم بیش از حد رشد می‌کند و سلول‌ها جلوی عنبیه را می‌گیرند. در این حالت، یک مثلث سفید که ممکن است رگ‌های قرمز هم در آن دیده شود، جلوی بخش رنگی چشم را می‌پوشاند. با جراحی می‌توان این ضایعه را برداشت. اگر ناخنک خیلی رشد کند، ممکن است به قرنیه آسیب برساند و در این صورت نیاز به پیوند قرنیه خواهد بود.

عمل‌های زیبایی چشم

برخی از عمل چشم فقط برای زیباتر کردن چشم‌ها انجام می‌شوند. افرادی که به دنبال زیباتر شدن چشم‌های خود و افزایش اعتماد به نفس هستند، می‌توانند از این عمل‌ها استفاده کنند. در ادامه، انواع عمل زیبایی چشم را بررسی می‌کنیم.

۱. عمل پلک چشم

پلک‌ها ممکن است به دلایل پیری، جاذبه، ژنتیک و استرس دچار افتادگی شوند. این افتادگی نه تنها بر زیبایی تأثیر منفی دارد، بلکه می‌تواند دید را هم کاهش دهد. برای رفع افتادگی پلک، روش‌های مختلفی وجود دارد.برخی از این روش‌ها عبارت‌اند از:

لیفت چشم با نخ: در این روش، با یک سوزن باریک، نخ‌های قابل جذب و غیرحساسیت‌زا به پوست وارد می‌شوند و متخصص چشم با کشیدن این نخ‌ها به چشم و ابرو شکل می‌دهد. با این روش می‌توان چشم‌ها را به حالت گربه‌ای درآورد. همچنین می‌توان عمل چشم گربه‌ای را انجام داد که یکی از ترندهای زیبایی این روزهاست.

بلفاروپلاستی: این جراحی که برای رفع افتادگی پلک انجام می‌شود، به نام بلفاروپلاستی شناخته می‌شود. در این روش، پوست اضافی پلک برداشته می‌شود تا پلک‌ها دیگر افتاده به نظر نرسند.

لیفت پلک با چسب، ماسک و کرم‌ها: چسب لیفت پلک یک روش موقتی است که در آن یک نوار چسب بی‌رنگ به پوست چسبانده می‌شود تا به پلک حالت بدهد. ماسک و کرم‌های لیفت بیشتر در پیشگیری از افتادگی مؤثرند، اما استفاده منظم از آنها می‌تواند به رفع افتادگی نیز کمک کند.

۲. عمل پف زیر چشم

پف زیر چشم می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود، که برخی از این دلایل ممکن است به بیماری‌هایی مانند کم‌کاری تیروئید مرتبط باشند. برای رفع پف زیر چشم، می‌توان از جراحی زیبایی استفاده کرد. در این عمل، پوست نیم‌دایره‌ای زیر چشم و چربی‌های اضافی زیر آن برداشته می‌شوند تا پف زیر چشم برطرف شود.

۳. عمل تغییر رنگ چشم

اگر از رنگ چشم خود راضی نیستید، می‌توانید با جراحی تغییر رنگ چشم، رنگ آن‌ها را تغییر دهید. رنگ چشم‌ها به خاطر وجود لایه‌ای به نام عنبیه است که حاوی رنگدانه‌ها می‌باشد. در این عمل، با انجام تغییراتی در این لایه، رنگ چشم تغییر می‌کند. اما باید توجه داشته باشید که این جراحی بسیار خطرناک است و ممکن است باعث نابینایی شود.

جراح

چشم‌ها یکی از اعضای حیاتی بدن هستند و نگهداری از آن‌ها بسیار مهم است. مانند سایر اعضای بدن، چشم‌ها هم ممکن است دچار مشکلات و بیماری‌هایی شوند. از رایج‌ترین اختلالات بینایی می‌توان به نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم اشاره کرد. همچنین با افزایش سن یا سبک زندگی نامناسب، مشکلاتی مانند پیرچشمی و آب‌مروارید نیز ایجاد می‌شوند.

برای درمان این مشکلات و بیماری‌ها، روش‌های مختلفی وجود دارد و یکی از بهترین راه‌ها انجام عمل جراحی چشم است. انواع مختلفی از عمل چشم برای اهداف متفاوت انجام می‌شود. برخی از شناخته‌شده‌ترین این عمل‌ها، لیزیک و لازیک هستند که برای اصلاح عیوب انکساری چشم استفاده می‌شوند. همچنین عمل آب‌مروارید نیز رایج است.

علاوه بر عمل‌های درمانی، امروزه صنعت زیبایی نیز به حوزه چشم‌ها وارد شده و به روش‌های مختلفی به تغییر حالت پلک و رنگ چشم می‌پردازد.

برای انجام عمل چشم، باید به یک چشم‌پزشک مراجعه کنید که در زمینه مورد نظر شما تخصص و مهارت داشته باشد. شما می‌توانید در دکترخوب بهترین چشم‌پزشک را برای درمان مشکلات چشمی خود پیدا کنید و به راحتی وقت ملاقات بگیرید. همچنین امکان استفاده از خدمات مشاوره آنلاین و تلفنی با پزشکان نیز وجود دارد.

این مقاله چقدر براتون مفید بود؟

میانگین امتیاز ثبت شده / 5.

نظری تاکنون برای این مقاله ثبت نشده ، شما اولین نفری باشید که نظر خود را در این رابطه ثبت میکنند.

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

Follow us on social media!

چشم

بررسی شایع ترین بیماری های چشمی و درمان آنها

عمل لیزیک چشم

بررسی نحوه انجام عمل لیزیک چشم

شما هم میتوانید نظری در مورد این مقاله بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *