کاربردهای درمانی دپاکین: از اختلالات تشنجی تا اختلالات دوقطبی

زمان مطالعه: 10 دقیقه

دپاکین، که همچنین با نام‌های والپروئیک اسید، رهاکین، والپروات سدیم و والپاکین شناخته می‌شود، یک داروی روانپزشکی است که برای درمان تشنج، میگرن و اختلالات دوقطبی استفاده می‌شود. این دارو به تعادل مواد طبیعی در مغز کمک می‌کند و به عنوان یک داروی ضد تشنج و تثبیت‌کننده خلق و خو عمل می‌کند. دپاکین کرونو به طور خاص برای تنظیم تعادل مواد شیمیایی در مغز طراحی شده است. این دارو برای اولین بار در ۲۸ فوریه ۱۹۷۸ تحت نام تجاری Depakene توسط FDA تأیید شد، اما این نام تجاری در ایالات متحده دیگر استفاده نمی‌شود و داروهای معادل آن همچنان موجود است.

دپاکین برای چیست؟

والپروات، والپروئیک اسید و والپروات سدیم داروهایی هستند که برای درمان صرع، اختلال دوقطبی و پیشگیری از میگرن استفاده می‌شوند. اما این داروها برای درمان سردردهای میگرنی که از قبل شروع شده‌اند کاربرد ندارند. والپروئیک اسید جزء داروهای ضد تشنج است که به پیشگیری از تشنج‌های مختلف کمک می‌کند. گاهی اوقات، این دارو همراه با دیگر داروهای ضد تشنج مصرف می‌شود و ممکن است برای اهداف دیگری نیز استفاده شود.

در سال‌های اخیر، دپاکین کرونو به طور گسترده‌ای به عنوان یک تثبیت‌کننده خلق و جایگزین لیتیوم استفاده شده است. با این حال، یک مطالعه نشان داده است که لیتیوم ممکن است خطر کمتری برای خودکشی نسبت به والپروات داشته باشد. بر اساس توصیه‌های انجمن روانشناسی آمریکا (APA) در سال ۲۰۰۲، برای درمان شیدایی شدید یا اختلالات مختلط، شروع درمان با لیتیوم یا والپروات سدیم به همراه یک داروی ضد روان‌پریشی غیرمعمول به عنوان گزینه اول پیشنهاد می‌شود.

قرص رهاکین و افسردگی

والپروات، که با نام تجاری رهاکین نیز شناخته می‌شود، بیشتر برای درمان دوره‌های شیدایی در اختلال دوقطبی استفاده می‌شود و معمولاً برای درمان افسردگی اساسی تجویز نمی‌شود.

والپروات سدیم و اضطراب

والپروات سدیم به نظر می‌رسد که با افزایش مقدار گاما آمینوبوتیریک اسید (GABA) در مغز، به کاهش یا پیشگیری از دوره‌های شیدایی کمک می‌کند. GABA یک ماده شیمیایی است که به آرامش و کاهش اضطراب کمک می‌کند. با این حال، دپاکین برای درمان اضطراب معمولاً استفاده نمی‌شود.

شربت والپروات سدیم و کودکان بیش فعال

کودکان مبتلا به بیش فعالی (ADHD) که دچار پرخاشگری هستند، ممکن است از درمان با والپروات سدیم بهره‌مند شوند. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا مزایای این دارو برای درمان پرخاشگری در ADHD بیشتر از خطرات آن است یا خیر.

مکانیسم اثر قرص دپاکین

در حالی که مکانیزم‌های دقیق هنوز مشخص نیست، به نظر می‌رسد که والپروات به کنترل فعالیت‌های عصبی در مغز کمک می‌کند و باعث افزایش مهار در قشر مغز می‌شود. همچنین، تصور می‌شود که این دارو دارای خاصیت محافظت از عصبی است که می‌تواند از آسیب و تحلیل عصبی در شرایطی مانند صرع، میگرن و اختلال دوقطبی جلوگیری کند.

نحوه مصرف دپاکین

قبل از شروع مصرف والپروئیک اسید و هر بار که نسخه جدید دریافت می‌کنید، راهنمای دارو را بخوانید. اگر سوالی دارید، از پزشک خود بپرسید. این دارو را طبق دستور پزشک مصرف کنید. اگر دچار ناراحتی معده شدید، می‌توانید دارو را با غذا مصرف کنید. کپسول‌ها را کامل ببلعید و هرگز آن‌ها را نشکنید یا نجوید، زیرا این کار می‌تواند باعث تحریک دهان یا گلو شود.

دوز دارو بر اساس سن، وزن، وضعیت پزشکی، واکنش به درمان و داروهای دیگری که مصرف می‌کنید تعیین می‌شود. حتماً پزشک را از تمام داروها و محصولات گیاهی که استفاده می‌کنید مطلع کنید. برای کسب بهترین نتیجه، دارو را به طور منظم و در زمان‌های مشخص مصرف کنید.

اگر والپروات سدیم برای درمان تشنج تجویز شده است، بدون مشورت با پزشک، مصرف آن را قطع نکنید. قطع ناگهانی دارو ممکن است وضعیت شما را بدتر کند و ممکن است نیاز باشد که دوز دارو به تدریج کاهش یابد. این دارو برای تسکین سردردهای حاد میگرنی مؤثر نیست. برای حملات حاد از داروهای دیگر طبق دستور پزشک استفاده کنید و اگر وضعیت شما بهبود نیافت، به پزشک خود اطلاع دهید. شربت والپروات سدیم را با نوشیدنی‌های گازدار مخلوط نکنید.

ممکن است پزشک شما را با دوز کم شروع کند و به تدریج دوز را افزایش دهد. حتی اگر احساس خوبی دارید، مصرف دارو را ادامه دهید. بدون مشورت با پزشک، مصرف دارو را قطع نکنید، حتی اگر تغییرات غیرعادی در رفتار یا خلق و خو یا بارداری را تجربه کردید. قطع ناگهانی دارو ممکن است باعث تشنج‌های شدید و خطرناک شود. برای قطع دارو، پزشک ممکن است دوز شما را به تدریج کاهش دهد.

مصرف زیاد والپروات سدیم:
اگر فردی بیش از حد والپروات سدیم مصرف کند و علائم جدی مانند غش کردن یا مشکل تنفسی داشته باشد، فوراً با اورژانس تماس بگیرید. علائم مصرف بیش از حد ممکن است شامل خواب‌آلودگی زیاد، کما، و ضربان قلب نامنظم یا کند باشد.

چگونه مصرف دپاکین را قطع کنیم:
برای قطع مصرف دپاکین، باید به تدریج و با نظارت پزشک عمل کنید. قطع ناگهانی دارو می‌تواند باعث تشنج‌های شدید و مشکلات دیگر شود. کاهش دوز باید به آرامی و با دقت انجام شود تا از خطرات جلوگیری شود.

بهترین زمان مصرف والپروات سدیم:
اگر داروی والپروات سدیم را دو بار در روز مصرف می‌کنید، بین دوزها ۱۰ تا ۱۲ ساعت فاصله بگذارید. مثلاً، اولین دوز را صبح (بین ۷ تا ۸ صبح) و دوز دوم را عصر (بین ۷ تا ۸ شب) مصرف کنید. اگر دارو را ۳ تا ۴ بار در روز مصرف می‌کنید، سعی کنید دوزها را به طور مساوی در طول روز تقسیم کنید.

دوزهای دپاکین

دوزهای دپاکین:

دپاکین در دوزهای مختلفی موجود است، مانند ۲۰۰، ۲۵۰، ۳۰۰ و ۵۰۰ میلی‌گرم. مقدار دوز مناسب بستگی به دستور پزشک و شرایط خاص هر بیمار دارد. دوز دارو به عوامل مختلفی مانند قدرت دارو، تعداد دوزهای روزانه، زمان بین دوزها، مدت زمان مصرف و مشکل پزشکی که برای آن دارو تجویز شده است، بستگی دارد.

دوز والپروات سدیم برای تشنج:

– برای بزرگسالان و کودکان ۱۰ سال به بالا: دوز اولیه معمولاً ۱۰ تا ۱۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز است. پزشک ممکن است هر هفته دوز را ۵ تا ۱۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن افزایش دهد. بیشترین دوز معمولاً بیش از ۶۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز نیست و اگر دوز کل روزانه بیشتر از ۲۵۰ میلی‌گرم باشد، به دوزهای کوچکتر تقسیم می‌شود.

– برای کودکان زیر ۱۰ سال: دوز باید توسط پزشک تعیین شود.

دوز دپاکین برای شیدایی:

– برای بزرگسالان: دوز اولیه معمولاً ۷۵۰ میلی‌گرم یک بار در روز است، که معمولاً به دوزهای کوچکتر تقسیم می‌شود. پزشک ممکن است دوز را افزایش دهد اگر نیاز باشد.

– برای کودکان: دوز باید توسط پزشک تعیین شود.

دوز دپاکین برای میگرن:

– برای بزرگسالان: دوز اولیه معمولاً ۲۵۰ میلی‌گرم ۲ بار در روز است و پزشک ممکن است در صورت نیاز دوز را افزایش دهد. معمولاً دوز بیش از ۱۰۰۰ میلی‌گرم در روز نیست.

اگر یک دوز را فراموش کردید چه کنید:

اگر یک دوز را فراموش کردید، آن را هر چه سریع‌تر مصرف کنید. اگر نزدیک زمان دوز بعدی است، دوز فراموش شده را نادیده بگیرید و به برنامه معمولی دوزها برگردید. هرگز دوزها را دو برابر نکنید.

آمپول دپاکین

آمپول دپاکین برای تشنج

آمپول دپاکین برای درمان برخی انواع تشنج (صرع) استفاده می‌شود. این دارو به عنوان یک ضد تشنج عمل کرده و به توقف تشنج‌ها در مغز کمک می‌کند. آمپول دپاکین به طور مستقیم به رگ تزریق می‌شود و باید توسط متخصص در بیمارستان یا کلینیک انجام شود.

اگر سوالی در مورد استفاده از آمپول دپاکین برای کودکان دارید، با پزشک خود مشورت کنید. این دارو ممکن است برای کودکان زیر ۱۰ سال در شرایط خاص تجویز شود، اما باید با احتیاط مصرف شود.

شربت دپاکین

شربت دپاکین یکی دیگر از انواع داروی والپروئیک اسید است. مانند دیگر فرم‌های این دارو، شربت دپاکین برای درمان اختلال دوقطبی، تشنج و صرع، و همچنین برای پیشگیری از میگرن استفاده می‌شود.

عوارض دپاکین کرونو

اگر علائم واکنش آلرژیک مانند کهیر، مشکل در تنفس، یا تورم در صورت یا گلو دارید، یا واکنش پوستی شدید با تب، گلودرد، سوزش چشم، درد پوست، یا بثورات قرمز یا بنفش همراه با تاول مشاهده کردید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

اگر نشانه‌های واکنش دارویی جدی را دارید که می‌تواند بر بخش‌های مختلف بدن تأثیر بگذارد، مثل بثورات پوستی، تب، تورم غدد، درد عضلانی، ضعف شدید، کبودی غیرمعمول، یا زرد شدن پوست و چشم‌ها، به سرعت با پزشک تماس بگیرید.

در صورتی که علائم مشکلات کبدی یا لوزالمعده مثل از دست دادن اشتها، درد بالای شکم که به پشت منتقل می‌شود، تهوع یا استفراغ مداوم، ادرار تیره، تورم صورت یا زردی پوست و چشم‌ها را مشاهده کردید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید.

هر گونه تغییر جدید یا بدتر شدن علائم مانند تغییرات در خلق و خو، افسردگی، اضطراب، حملات پانیک، مشکل در خواب، احساس تکانشی، تحریک‌پذیری، بی‌قراری، خصمانه بودن، پرخاشگری، یا فکر به خودکشی یا آسیب به خود را فوراً به پزشک گزارش دهید.

عوارض شدید دپاکین

اگر هر یک از علائم زیر را تجربه کردید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:

– سرگیجه، خستگی، احساس سرما، یا استفراغ
– تغییرات منفی در وضعیت روانی
– کبودی یا خونریزی غیرمعمول (مثل خونریزی از بینی، دهان یا لثه)، یا لکه‌های بنفش و قرمز زیر پوست
– خواب آلودگی شدید (خصوصاً در افراد مسن)
– تشنج

عوارض شایع دپاکین

والپروئیک اسید ممکن است باعث عوارض زیر شود:

– حالت تهوع، استفراغ، درد معده، اسهال
– سرگیجه، خواب آلودگی
– ضعف
– سردرد
– لرزش یا مشکلات در راه رفتن و هماهنگی
– تاری دید یا دوبینی
– ریزش مو
– تغییر در اشتها یا افزایش وزن

عوارض پوستی دپاکین

قرص دپاکین می‌تواند باعث مشکلات پوستی مثل زردی پوست و جوش‌های پوستی شود. این مشکلات نادر هستند، اما اگر با چنین علائمی روبه‌رو شدید، حتماً با پزشک خود درباره نحوه مدیریت آنها مشورت کنید.

تاثیر قرص دپاکین بر قاعدگی

قرص دپاکین ممکن است بر چرخه قاعدگی زنان تاثیر بگذارد و باعث تأخیر یا تغییر در قاعدگی شود. همچنین، در برخی موارد نادر، ممکن است باعث سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) شود. اگر نگران تأثیر این دارو بر باروری خود هستید، با پزشک مشورت کنید.

عوارض قطع ناگهانی والپروات سدیم

اگر عوارض جانبی قرص دپاکین غیرقابل تحمل شود، ممکن است فرد تصمیم بگیرد که مصرف دارو را قطع کند. اما اگر دارو به درستی قطع نشود، ممکن است عوارضی به دنبال داشته باشد. یکی از مزایای قطع دپاکین به درستی این است که حافظه ضعیف ممکن است به حالت عادی برگردد، اما قطع ناگهانی دپاکین خود مشکلاتی ایجاد می‌کند.

علائم ترک دپاکین ممکن است شامل موارد زیر باشد:
– بازگشت شیدایی یا افسردگی و افکار خودکشی
– بروز دوباره تشنج
– لرزش
– خستگی
– سردرد
– حالت تهوع و درد شکم
– بی‌خوابی
– نوسانات خلقی و تحریک‌پذیری
– سرگیجه و گیجی

برای قطع مصرف دپاکین، حتماً با پزشک خود مشورت کنید تا از بروز مشکلات جلوگیری شود.

اثر دپاکین بر حافظه

دپاکین یا والپروئیک اسید می‌تواند بر حافظه تأثیر منفی بگذارد. این دارو به نحوی عمل می‌کند که ممکن است فعالیت‌های مغزی را مختل کرده و حافظه را تحت تأثیر قرار دهد. به ویژه، دپاکین می‌تواند باعث مشکلاتی در حافظه فضایی، هم در بزرگسالان و هم در کودکان شود.

عوارض قرص دپاکین در زنان

در زنان، قرص دپاکین ممکن است عوارض مختلفی ایجاد کند. یکی از این عوارض تغییرات در چرخه قاعدگی است. همچنین، دپاکین می‌تواند بر باروری تأثیر بگذارد. به دلیل خطر بالای نقایص مادرزادی و مشکلات رشدی در کودکانی که در رحم در معرض این دارو قرار دارند، دپاکین معمولاً برای زنان و دختران در سنین باروری توصیه نمی‌شود.

دپاکین با چه داروهایی تداخل دارد؟

تداخلات دارویی می‌توانند باعث تغییر در نحوه عملکرد داروها یا افزایش خطر عوارض جانبی شوند. بنابراین، قبل از شروع، تغییر یا قطع هر دارویی، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.

برخی داروهایی که ممکن است با داروی شما تداخل داشته باشند عبارتند از:
– داروهای ضد افسردگی خاص مانند آمی‌تریپتیلین و فنیلزین
– آنتی‌بیوتیک‌های خاص مانند ایمی‌پنم
– داروهایی مثل ایرینوتکان، مفلوکین، اورلیستات و وورینوستات
– داروهای تشنج مانند لاموتریژین و توپیرامات
– وارفارین و زیدوودین

اگر آسپرین با دوز پایین (مثلاً ۸۱ تا ۱۶۲ میلی‌گرم در روز) به‌دلیل پیشگیری از حمله قلبی یا سکته مصرف می‌کنید، باید طبق نظر پزشک ادامه دهید. اگر سوالی درباره مصرف آسپرین دارید، با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.

اگر از داروهایی که باعث خواب‌آلودگی می‌شوند، از جمله الکل، ماری‌جوانا، آنتی‌هیستامین‌ها (مثل ستیریزین)، داروهای خواب یا اضطراب (مانند آلپرازولام)، شل‌کننده‌های عضلانی (مثل کاریزوپرودول) یا مسکن‌های مخدر (مثل کدئین) استفاده می‌کنید، حتماً پزشک خود را مطلع کنید.

برچسب روی داروهای خود، از جمله داروهای آلرژی یا سرفه و سرماخوردگی، را بررسی کنید تا از وجود مواد خواب‌آور آگاه شوید. همچنین این دارو ممکن است بر نتایج بعضی آزمایش‌های آزمایشگاهی تأثیر بگذارد، پس به پزشک و پرسنل آزمایشگاه اطلاع دهید که از این دارو استفاده می‌کنید.

تداخل دپاکین با الکل:
نوشیدن الکل هنگام مصرف دپاکین ممکن است باعث خواب‌آلودگی یا خستگی شود و برخی از عوارض جانبی دپاکین را تشدید کند. بهتر است در چند روز اول مصرف دپاکین از نوشیدن الکل خودداری کنید تا بفهمید دارو چه تأثیری روی شما دارد.

مصرف همزمان دپاکین و فلوکستین:
ترکیب دپاکین و فلوکستین معمولاً برای درمان مشکلات روانپزشکی مثل افسردگی دوقطبی استفاده می‌شود. اما تحقیقات نشان داده که افزودن فلوکستین به درمان با دپاکین می‌تواند میزان داروی دپاکین را در خون افزایش دهد و ممکن است عوارض جانبی آن را بیشتر کند.

مصرف همزمان دپاکین و لوبل:
هیچ تداخلی بین دپاکین و لوبل گزارش نشده است. استفاده همزمان دپاکین و لوبل برای درمان صرع در کودکان توصیه می‌شود و این ترکیب به طور قابل توجهی می‌تواند تأثیر درمانی را بهبود بخشد.

هشدارهای دپاکین کرونو

قبل از استفاده از والپروئیک اسید، اگر به آن حساسیت دارید یا سابقه مشکلات کبد، پانکراتیت، اختلالات متابولیک (مثل اختلالات چرخه اوره)، سوء مصرف الکل، مشکلات خونریزی، بیماری مغزی (مثل زوال عقل)، بیماری کلیوی، کم آبی یا تغذیه نامناسب دارید، حتماً این موارد را با پزشک یا داروساز خود در میان بگذارید. این دارو ممکن است حاوی مواد غیر فعال مثل روغن بادام زمینی باشد که ممکن است باعث واکنش‌های آلرژیک یا مشکلات دیگر شود.

قبل از انجام هر گونه جراحی، پزشک یا دندانپزشک خود را از تمام داروها و محصولات گیاهی که مصرف می‌کنید مطلع کنید. این دارو ممکن است باعث سرگیجه، خواب‌آلودگی یا تاری دید شود. مصرف الکل و ماری‌جوانا (حشیش) می‌تواند این مشکلات را بدتر کند. در این حالت، از انجام کارهایی که نیاز به هوشیاری و دید واضح دارند، خودداری کنید و از نوشیدنی‌های الکلی بپرهیزید. اگر از ماری‌جوانا استفاده می‌کنید، با پزشک خود صحبت کنید.

کودکان زیر ۶ سال ممکن است بیشتر در معرض خطر مشکلات کبدی و پانکراتیت باشند. افراد مسن نیز ممکن است نسبت به عوارض جانبی این دارو مانند خواب‌آلودگی، سرگیجه و بی‌ثباتی حساس‌تر باشند که می‌تواند خطر افتادن را افزایش دهد.

اگر علائمی از مشکلات کبد یا پانکراس مانند از دست دادن اشتها، درد بالا و پشت معده، تهوع یا استفراغ مداوم، ادرار تیره، تورم صورت یا زردی (زردی پوست یا چشم) دارید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید. بدون مشورت با پزشک مصرف والپروئیک اسید را متوقف نکنید، زیرا توقف ناگهانی می‌تواند باعث تشنج جدی و تهدیدکننده زندگی شود.

آیا قرص دپاکین در دوران بارداری ضرر دارد؟

قرص دپاکین در دوران بارداری توصیه نمی‌شود زیرا می‌تواند باعث نقص‌های مادرزادی جدی، به‌ویژه در مغز و نخاع نوزاد شود. همچنین، ممکن است بر روی هوش، هماهنگی حرکتی، یادگیری، ارتباطات، احساسات و رفتار نوزاد تأثیر منفی بگذارد. اگر فکر می‌کنید ممکن است باردار باشید، سریعاً با پزشک خود تماس بگیرید. اگر برای صرع یا اختلال دوقطبی دپاکین مصرف می‌کنید و باردار شدید، بدون مشورت با پزشک مصرف دارو را قطع نکنید، زیرا ممکن است علائم شما بدتر شود.

برای زنانی که دچار میگرن مکرر هستند و باردارند، پزشک باید داروی جایگزین به جای والپروئیک اسید پیشنهاد دهد. زنان باردار باید تنها در صورت عدم کنترل موفق علائم با سایر داروها از دپاکین استفاده کنند. اگر در سنین باروری هستید، با پزشک خود درباره استفاده از درمان‌های جایگزین صحبت کنید. در صورتی که دپاکین تجویز شد، باید از روش‌های موثر کنترل بارداری استفاده کنید.

قرص دپاکین و شیردهی

اگر پزشک تأیید کرده است که کودک شما سالم است، می‌توانید در دوران شیردهی از دپاکین استفاده کنید. این دارو به مقدار کم به شیر مادر منتقل می‌شود و احتمال آسیب به کودک کم است. با این حال، بدون مشورت با پزشک، مصرف دپاکین را قطع نکنید زیرا ممکن است علائم شما بدتر شود.

شیردهی می‌تواند برای شما و کودک مفید باشد. در صورت بروز علائم زیر، مانند کاهش اشتهای کودک، کبودی راحت‌تر از حد معمول، زردی در سفیدی چشم یا پوست، ادرار تیره یا مدفوع رنگ پریده، فوراً با پزشک یا ماما تماس بگیرید. این علائم می‌توانند نشانه‌های زردی باشند.