نحوه برخورد اصولی با شخصیت مرزی

اختلال شخصیت مرزی نوعی اختلال روانی است که با نشانه‌های مختلفی شناخته می‌شود. افرادی که به این اختلال دچار هستند، احساسات بسیار شدیدی از خود نشان می‌دهند. اهمیت برخورد با این افراد به این دلیل است که آن‌ها ممکن است افکار خودکشی داشته باشند و به خود آسیب برسانند.

افرادی که اختلال شخصیت مرزی دارند، به رویدادها واکنش‌های احساسی شدیدی نشان می‌دهند و کنترل رفتارشان برایشان دشوار است. بنابراین، نکته‌ای که باید در نظر داشته باشید این است که اگر با چنین فردی در ارتباط هستید، او به راحتی تحریک‌پذیر است و شما باید مراقب رفتار خود باشید.

در این مقاله می‌خواهیم به بررسی نشانه‌های اختلال شخصیت مرزی بپردازیم و چند راهکار مناسب برای برخورد با افرادی که این اختلال را دارند، معرفی کنیم.

اختلال شخصیت مرزی چیست؟

اولین قدم برای برخورد با افرادی که اختلال شخصیت مرزی دارند، این است که با ویژگی‌های این اختلال آشنا شویم. افراد با این اختلال معمولاً نوسانات شدیدی در احساسات، عواطف، تصویر خود و روابط اجتماعی‌شان تجربه می‌کنند. آن‌ها در روابط عاطفی و اجتماعی خود بسیار پرشور و هیجان‌زده هستند، اما پس از مدتی ممکن است ناامید و شکست‌خورده شوند.

رفتار این افراد معمولاً بسیار هیجانی است و ممکن است با کوچک‌ترین تغییرات احساساتی، واکنش‌های شدیدی نشان دهند. آن‌ها ممکن است افکار خودکشی داشته باشند و معمولاً در روابط خود احساس پوچی می‌کنند. اختلال شخصیت مرزی به طور کامل در دسته اختلالات روان‌پریشی یا روان‌نژندی قرار نمی‌گیرد.

شخصیت مرزی چه علائمی دارد؟

علائم اختلال شخصیت مرزی بسیار متنوع و گسترده است. به طور کلی، این اختلال می‌تواند تأثیر زیادی بر روابط، احساسات و افکار فرد بگذارد. افرادی که به این اختلال مبتلا هستند، معمولاً افکار و احساسات ناپایداری دارند و تصوری که از خودشان دارند، مدام تغییر می‌کند.

در  برخورد با شخصیت مرزی روانشناسان این علائم را به چند دسته اساسی تقسیم کرده اند که با هم آن ها را مرور می کنیم:

1- ترس از رها شدن

افرادی که دچار اختلال شخصیت مرزی هستند، در روابط خود با مشکلات زیادی مواجه می‌شوند. یکی از بزرگ‌ترین مشکلات آن‌ها ترس از رها شدن و تنها ماندن است. این احساس که دیگران ممکن است آن‌ها را ترک کنند، گاهی آن‌قدر شدید می‌شود که فرد احساس می‌کند دیگران واقعاً او را ترک کرده‌اند، حتی اگر هنوز در رابطه باشند.

این ترس می‌تواند برای شریک زندگی یا هر کسی که با فردی با شخصیت مرزی در ارتباط است، بسیار سخت باشد. به‌طور مثال، این فرد ممکن است چندین بار در روز از شما بپرسد:

«آیا هنوز با هم دوست هستیم؟ آیا من را دوست داری؟ از دست من ناراحت نشده‌ای؟»

2- رابطه های ناپایدار

رابطه‌ها با افرادی که اختلال شخصیت مرزی دارند، معمولاً با شروع خوبی آغاز می‌شود و در ابتدا به‌خوبی پیش می‌رود. در این مرحله، افراد تمایل دارند زمان زیادی را با هم بگذرانند تا بهتر یکدیگر را بشناسند. به همین دلیل، در ابتدای رابطه، داشتن ارتباط با فردی با شخصیت مرزی ممکن است مناسب به نظر برسد.

اما بعد از مدتی، متوجه خواهید شد که ادامه این رابطه خیلی دشوارتر از آن چیزی است که فکر می‌کردید. به همین دلیل، برخورد با افراد دارای شخصیت مرزی چالش‌های خاص خود را دارد. این نوع روابط معمولاً نوسانات زیادی دارند و مشکلات متعددی سر راه آن‌ها قرار می‌گیرد. در چنین شرایطی، فردی که اختلال شخصیت مرزی دارد ممکن است پرخاشگر شود یا به‌طور افراطی شما را زیر نظر بگیرد و فعالیت‌های شما را کنترل کند.

3- اختلال در هویت

هویت، تصوری است که هر فرد از خودش دارد. افرادی که اختلال شخصیت مرزی دارند، معمولاً با بحران هویت مواجه می‌شوند. این افراد ممکن است احساس کنند که اصلاً وجود ندارند یا تصوری که از خود دارند دچار مشکل شده است. این مسئله باعث می‌شود که برخورد با شخصیت مرزی سخت‌تر از همیشه باشد، زیرا فرد نسبت به هویت خودش مطمئن نیست.

در این شرایط، درک فرد از اطرافش نیز مختل می‌شود. مثلاً ممکن است درباره یک موضوع خاص در دو زمان مختلف احساسات متفاوتی داشته باشد. برای مثال، ممکن است امروز فکر کند که یک اثر باستانی کاملاً با روحیه ملی‌گرایانه‌اش همخوانی دارد، اما روز بعد هیچ علاقه‌ای به آن اثر نداشته باشد.

4- افکار خودکشی

بعضی از افرادی که اختلال شخصیت مرزی دارند، به طور مکرر افکار خودکشی را تجربه می‌کنند. این افراد ممکن است چندین بار در مورد تمایل به آسیب زدن به خود صحبت کنند یا رفتارهای خطرناک از خود نشان دهند.

این وضعیت نشان می‌دهد که برخورد با شخصیت مرزی بسیار مهم است و نیاز به مهارت دارد. آسیب‌هایی که این افراد به خود وارد می‌کنند، معمولاً در حضور دیگران اتفاق نمی‌افتد و بیشتر در تنهایی و زمانی که کسی دور نیست، انجام می‌شود.

این آسیب‌ها می‌تواند شامل سوزاندن، بریدن اندام‌ها، ایجاد زخم یا تلاش برای خودکشی باشد. در چنین شرایطی، شما به عنوان کسی که با فرد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی در ارتباط هستید، باید به صحبت‌های او توجه کنید.

ممکن است بیمار به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بیان کند که قصد دارد به خود آسیب بزند. وظیفه شما در اینجا این است که به این صحبت‌ها دقت کنید و مراقب رفتارهای او باشید.

برای برخورد با شخصیت مرزی باید چه کارهایی انجام دهیم؟

اگر شما با فردی که اختلال شخصیت مرزی دارد، در ارتباط هستید، ممکن است از خودتان بپرسید که بهترین روش برای برخورد با او چیست. برای تعامل مناسب با این افراد، لازم است چند نکته مهم را مد نظر داشته باشید.

1- ایجاد اعتماد

برای برخورد با فردی که اختلال شخصیت مرزی دارد، باید چند نکته مهم را در نظر بگیرید. اولین نکته این است که رابطه‌تان را بر پایه اعتماد بسازید. شما باید طوری رفتار کنید که او بفهمد به او اعتماد دارید و می‌خواهید به او کمک کنید تا بهترین شرایط را برای خودش فراهم کند.

به عنوان دوست یا شریک زندگی، باید به او این اطمینان را بدهید که حتی اگر اوضاع سخت شود، شما در کنارش خواهید ماند. فردی که اختلال شخصیت مرزی دارد، ممکن است احساسات متضادی را تجربه کند و خودش هم نتواند این موضوع را درک کند.

در روزهای خوب، وقتی او حالش بهتر است، به او نشان دهید که به او اعتماد دارید و می‌دانید که او هم می‌خواهد بهترین شرایط را داشته باشد. این اعتماد می‌تواند به او کمک کند تا در شرایط بحرانی و حساس کمتر استرس و اضطراب را احساس کند.

2- مراجعه به مشاور

مراجعه به مشاور روانشناس معمولاً بهترین راهکار برای مقابله با هر نوع اختلال رفتاری یا روانی است. روانشناس با استفاده از روش‌های علمی و بر اساس تحقیقات، می‌تواند به شما در برخورد با افرادی که اختلال شخصیت مرزی دارند، کمک کند.

علاوه بر این، روانشناس می‌تواند نحوه برخورد با فردی که افکار خودکشی دارد را به شما آموزش دهد. او در جلسات مشاوره به شما راهکارهایی می‌دهد تا بتوانید بهتر با این افراد ارتباط برقرار کنید. همچنین، خدمات مشاوره‌ای شبانه‌روزی نیز وجود دارد که می‌تواند به شما در مدیریت افکار خودکشی افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی کمک کند.

بنابراین، در چنین شرایطی، مراجعه به یک روانشناس با تجربه می‌تواند به شما در برخورد با این افراد کمک زیادی کند.

3- بیمار را به فعالیت تشویق کنید

یکی از عوامل مهمی که می‌تواند اختلال شخصیت مرزی را بدتر کند، استرس است. وقتی فرد تحت استرس قرار دارد، ممکن است رفتارهایش به شدت تحت تأثیر قرار بگیرد و کنترل خود را از دست بدهد. این موضوع می‌تواند منجر به پرخاشگری یا ناتوانی در مدیریت احساسات شود.

انجام فعالیت‌های جسمی و روحی مختلف می‌تواند به کاهش استرس و در نتیجه بهبود حال فرد کمک کند. کاهش استرس معمولاً باعث کاهش افکار خودکشی و نوسانات خلقی در بیماران می‌شود.

تشویق بیماران به گوش دادن به موسیقی یکی از روش‌هایی است که می‌تواند به کاهش استرس آن‌ها کمک کند. گوش دادن به موسیقی به فرد کمک می‌کند تا احساس بهتری داشته باشد و بهتر با وقایع اطرافش کنار بیاید.

همچنین، تشویق بیماران به ورزش کردن می‌تواند مفید باشد. اما باید دقت کرد که ورزش‌های رقابتی مانند فوتبال یا والیبال ممکن است استرس بیشتری به آن‌ها وارد کند. فعالیت‌هایی مانند پیاده‌روی، کوهنوردی، دوچرخه‌سواری و شنا از جمله ورزش‌هایی هستند که برای افراد دارای اختلال شخصیت مرزی توصیه می‌شوند. این فعالیت‌ها به فرد کمک می‌کند تا استرس‌هایش را تخلیه کند و همچنین با افزایش فعالیت بدنی، سوخت‌وساز بدن بهبود یافته و استرس کاهش یابد.

برخورد با افراد دارای اختلال شخصیت مرزی می‌تواند برای کسانی که شریک زندگی یا دوستشان این مشکل را دارد، بسیار دشوار باشد. افرادی که این اختلال را دارند ممکن است به خاطر افکارشان احساس میل شدیدی به خودکشی یا آسیب زدن به دیگران داشته باشند. به همین دلیل، در حمایت و مراقبت از این بیماران باید بسیار محتاط باشید.