تخصص‌های روان‌شناسی در درمان وسواس فکری

زمان مطالعه: 6 دقیقه

وسواس یکی از اختلالات شایع در افراد است. برای درمان این اختلال بسیار مهم است که بهترین روانشناس را برای جلسات مشاوره و درمان وسواس فکری عملی انتخاب کنید.

بهتر است با یک روانشناس متخصص مشورت کنید تا بتوانید از روش‌های مناسب برای کنترل و بهبود وضعیتتان استفاده کنید.

وسواس فکری چیست؟

اختلالات خلقی و فکری، مانند سایر حس‌های ناخوشایند مانند استرس و اضطراب، از مغز ما نشأت می‌گیرند. این اختلالات بیشتر مربوط به جنبه‌های روانی هستند.

حس وسواس به شکل عملی بروز می‌کند و باعث می‌شود که افراد به رفتارها و واکنش‌های خاصی دچار شوند. همه ما در برخی مواقع با این نوع تجربه‌ها روبه‌رو می‌شویم؛ مثلاً بارها دست‌هایمان را، که پیش‌تر تمیز شده‌اند، می‌شوییم چون به اشتباه فکر می‌کنیم هنوز آلوده باقی مانده‌اند.

یا ممکن است به خاطر وسواس فکری، مدام به فکر بستن درب خانه یا قفل کردن ماشین باشیم و از این روند چندین بار تکراری برخوردار شویم.

این موارد اغلب به شکل اضطراب فکری در ما ظاهر می‌شوند. آنچه که ابتدا در ذهن ما شکل می‌گیرد، به عنوان وسواس فکری شناخته می‌شود و با گذشت زمان و تکرار، به عاداتی تبدیل می‌شود که به راحتی از بین نمی‌رود. این وسواس ممکن است به صورت جبری یا عادی نامیده شود.

درمان وسواس چیست؟

درمان اصلی برای بیشتر بیماران مبتلا به OCD اغلب شامل سه مرحله است: پیشگیری، دارو درمانی، و گفتار درمانی. اما اینها تنها روش‌های موجود برای درمان وسواس نیستند. در این مقاله، به طور کامل‌تر به روش‌های درمان بیماری وسواس پرداخته‌ایم.

درمان انواع مختلف فکری، شامل روش‌های متفاوتی است که هر کدام به درمان خاصی برای انواع مختلف این بیماری کمک می‌کنند. در زیر به توضیح این موارد به صورت دقیق‌تر می‌پردازیم:

۱. درمان وسواس فکری:
وسواس فکری اجباری ممکن است کاملاً درمان نشود، اما روش‌های درمانی می‌توانند به کنترل علائم این بیماری کمک کنند. در این نوع وسواس، افراد با افکار وسواسی مانند ترس از آلودگی یا نگرانی‌های مداوم روبرو هستند.

۲. درمان وسواس فکری آسیب زدن به دیگران:
این نوع وسواس به عنوان “O” در OCD شناخته می‌شود و شامل افکار ناخواسته در مورد آسیب رساندن به خود یا دیگران است. این افکار می‌توانند بسیار نگران‌کننده و خطرناک باشند.

۳. درمان وسواس جبرانی:
این نوع اختلال شامل انجام کارهای مکرر و بیش از حد برای جبران افکار وسواسی است که در ذهن شخص شکل گرفته است.

۴. درمان وسواس شستشو:
در این نوع اختلال، افراد با ترس از آلودگی، دائماً در تلاش برای شستشوی مکرر اجسام، دست یا بدن خود هستند. درمان‌های مختلفی مانند درمان شناختی رفتاری و دارو درمانی می‌توانند به کاهش علائم و بهبود کارکردهای روزمره کمک کنند.

هر یک از این روش‌های درمانی بسته به شدت وسواس و تشخیص پزشک، انتخاب می‌شود تا به شما کمک کند تا با بهبود پیدا کنید و زندگی بهتری داشته باشید.

آیا وسواس فکری شدید تر خواهد شد؟

به مرور زمان ممکن است به گونه‌ای پیشرفت کند که شخص نمی‌تواند کنترل کند که آیا اعمال خود را انجام داده است یا خیر. به عنوان مثال، فرد ممکن است دست‌هایش را چندین بار بشوید چون احساس می‌کند هنوز آلوده هستند، حتی اگر واقعاً نیازی به شستشو نداشته باشند.

این اختلال می‌تواند به حدی پیشرفت کند که شخص به شور و شوق برای شستشوی مکرر اشیاء در خانه خود یا حتی احساس نگرانی و عصبیت زمانی که مهمان به خانه می‌آید، دچار شود تا اطمینان حاصل کند که محیط زندگی‌اش آلوده نشده است.

افرادی که با این نوع اختلال مواجه هستند، معمولاً درک دارند که رفتارهایشان منطقی نیست ولی نمی‌توانند آن را متوقف کنند. آن‌ها در ذهن خود حس می‌کنند که تا زمانی که اعمال خود را تکمیل نکرده‌اند، احساس آرامش و رضایت نخواهند کرد.

آیا وسواس از سن خاصی شروع می شود؟

اختلال فکری اغلب از دوران کودکی فرد شکل می‌گیرد، اما بیشترین بروز آن در دوران بلوغ و ایجاد صفات ثانویه جنسی اتفاق می‌افتد. روان‌شناسان معتقدند که وسواس نوعی غریزه است که در دوران باطل‌شده‌ی انسان درگیر می‌شود.

به عنوان مثال، فردی که مدام احساس آلودگی می‌کند و خودش و محیط زندگی‌اش را پاک می‌کند، در اصل این نوع از تمیزی را دوست دارد. ذهن ناخودآگاه او اقداماتی را ترغیب می‌کند که به شست و شوی مداوم منجر می‌شود.

با این حال، این احساس به حدی تکرار می‌شود که ذهن فرد به یک چرخه‌ی مضر وارد می‌شود. این چرخه ذهنی را تقویت می‌کند و در نهایت اولین آسیب را به خود فرد وارد می‌کند.

بهترین متخصص برای درمان وسواس فکری کیست؟

برای درمان، بهترین روانشناس کسی است که تخصص و تجربه کافی در این زمینه داشته باشد و بتواند به شما راهکارهای موثری برای کاهش شدت علائم وسواس فکری ارائه دهد.

علت درمان وسواس با کمک روانشناس و متخصص چیست؟

مهم است که روانشناسی که به شما در درمان وسواس فکری عملی کمک می‌کند، تخصص و تجربه کافی داشته باشد. این باعث می‌شود که علائم وسواس بهبود یابند و درمان به خوبی پیش برود.

همچنین، مراجعه منظم و همکاری صحیح با روانشناس یا روانپزشک نیز اهمیت دارد. در صورتی که علائم وسواس شما خیلی شدید باشد، ممکن است بهتر باشد به روانپزشک مراجعه کنید یا به ترکیبی از روانشناسی و دارو درمانی اقدام کنید.

اختلال OCD چیست؟

اختلال OCD، به افکار یا اعمالی اطلاق می‌شود که به طور مداوم در ذهن فرد ظاهر می‌شوند و فرد نمی‌تواند آن‌ها را کنترل کند. این افکار و اعمال معمولاً منطقی نیستند، اما فرد مجبور به انجام آن‌ها می‌شود.

در واقع، فرد می‌داند که این افکار و اعمال ناشی از وسواس هستند و منطقی نیستند، اما نمی‌تواند از انجام آن‌ها خودداری کند.

ممکن است همه‌ی ما زمانی به افکار عجیب و غریبی برخورد کنیم، اما در OCD، این افکار به صورت مداوم و به شدت وارد ذهن فرد می‌شوند. این می‌تواند منجر به ناراحتی شدید و تاثیرات نامطلوب بر زندگی فرد شود.

علائم اختلال وسواس فکری چیست؟

در این قسمت می‌خواهیم به برخی علائم اختلال فکری  اشاره کنیم که اگر فرد این علائم را دارد، نیاز به مشاوره با بهترین روانشناس برای درمان وسواس فکری عملی دارد.

۱. افرادی که از وسواس فکری رنج می‌برند، ممکن است به طور مداوم افکار جنسی نامناسبی داشته باشند.

۲. زمان زیادی را صرف شمردن و تعداد‌گیری می‌کنند، مثلاً تعداد بارهایی که درب خانه را بسته‌اند.

۳. به طریق افراطی به بررسی‌های مکرر پرداخته و مثلاً پیامک‌های خود را بارها بررسی می‌کنند تا از ارسال اشتباهی پیام جلوگیری کنند.

۴. از بیماری‌ها و آلودگی‌ها می‌ترسند و به طور مداوم دست‌های خود را می‌شویند.

۵. اهمیت زیادی به تقارن و نظم دادن به اشیاء می‌دهند، مانند قرار دادن اشیاء به صورت متقارن.

۶. رفتارهای تکراری انجام می‌دهند، مثلاً به دلیل افکار مکرر در ذهنشان.

۷. در طول روز اعداد و اشیاء را تعداد می‌کنند و آن را مکرر می‌کنند.

۸. احساس ناامنی و استرس زیاد دارند به خاطر اینکه ممکن است دیگران قصد صدمه زدن به آن‌ها را داشته باشند.

این علائم می‌توانند زندگی روزمره فرد را تحت تأثیر قرار دهند و در صورتی که به شدت باشند، نیاز به مشاوره و درمان تخصصی دارند تا فرد بتواند با وسواس فکری عملی خود مقابله کند.

علل ایجاد اختلال OCD

اصولاً دلیل دقیقی برای ایجاد OCD مشخص نیست، اما عوامل محیطی و ژنتیکی می‌توانند بر بروز این اختلال تأثیر بگذارند.

عوامل محیطی شامل تجربه‌هایی هستند که فرد در دوران کودکی ممکن است با آن‌ها مواجه شود، مثلاً آسیب‌های جسمی یا حتی جنسی. این تجربیات می‌توانند در آینده بر بروز وسواس فکری عملی تأثیرگذار باشند.

به طور کلی، هنوز دلیل دقیقی برای ایجاد OCD مشخص نیست، اما اطلاعات نشان می‌دهند که عوامل محیطی و ژنتیکی هر دو نقش مهمی در بروز این اختلال دارند.

روش های درمان اختلال وسواس فکری عملی

درمان OCD می‌تواند با استفاده از روش‌های مختلفی کاهش یابد. بهترین روانشناس برای این درمان می‌تواند با استفاده از رویکردهای مختلفی کمک کند تا مراجع بتوانند علائم وسواس خود را کاهش دهند و بهبود پیدا کنند.

یکی از روش‌های مؤثر برای درمان وسواس فکری عملی، درمان شناختی رفتاری (CBT) است. این روش به مراجع کمک می‌کند تا افکار و رفتارهای خود را تغییر دهند تا به مرور زمان کمتر از آن‌ها آزار ببرند و حال بهتری داشته باشند.

در درمان شناختی رفتاری، دو شیوه اصلی وجود دارد:

1. درمان شناختی (CT): در این روش، مراجع به جای اینکه تلاش کنند افکار و رفتارهای وسواسی خود را پاک کنند، سعی می‌کنند تا افکار خود درباره آن‌ها را تغییر دهند. این به مراجع کمک می‌کند که با تغییر واکنش‌هایشان به افکار، به احساسات بهتری دست پیدا کنند.

2. رویارویی و جلوگیری از پاسخ (ERP): در این روش، مراجع باید با ترس‌های خود روبرو شوند و از پاسخ دادن به آن‌ها فرار نکنند. این کمک می‌کند تا علائم وسواس کاهش یابد و مراجع به مرور زمان از آن‌ها کمتر رنج ببرند.

به طور کلی، در این روش‌ها هدف اصلی این است که مراجع به درک و پذیرش افکار و رفتارهای خود برسند و دیگر تلاشی برای مقاومت با آن‌ها نکنند. استفاده از این روش‌ها توسط بهترین روانشناس برای درمان وسواس فکری عملی می‌تواند بهبود چشمگیری را برای مراجع به همراه داشته باشد.