عوامل روان‌شناختی موثر بر دلشوره و تپش قلب

زمان مطالعه: 10 دقیقه

تپش قلب و دل شوره در افراد ممکن است در سنین مختلف متفاوت باشد. اما زمانی که ضربان قلب به طور طبیعی است و خطری ندارد، وقتی است که در موقعیت‌های معمولی مثل ورزش یا استراحت، ضربان قلب شما در محدوده نرمال قرار دارد.

اگر تپش قلب و دل شوره بی‌دلیل و بیش از حد احساس کنید، ممکن است علتش استرس، اضطراب یا اختلالات در قلب باشد. برای کنترل آن، می‌توانید به روش‌های تنفسی عمیق روی بیاورید، فعالیت‌های آرامش‌بخش مانند یوگا یا ماساژ، و یا به مشاوره پزشکی مراجعه کنید تا علت دقیق را مشخص کنند و راهنمایی لازم را برای کنترل و مدیریت تپش قلب بهتر بدهند.

قلب یک عضو عضلانی و حیاتی در مرکز قفسه سینه است که با هر تپش و ضربان خود، خون حاوی مواد غذایی و اکسیژن را از طریق رگ‌های خونی به اندام‌های بدن پمپاژ می‌دهد و به گردش در می‌آورد.

این عضو همچنین مواد زائد ناشی از سوخت و ساز را از بدن به دور می‌اندازد. واژه “قلب” به معنای دگرگونی است؛ به این دلیل که قلب خون کثیف را تبدیل به خون تمیز می‌کند.

داشتن قلب با سرعت و ریتم منظم بسیار مهم است و نا منظم بودن ضربان قلب ممکن است نشانه‌ای از بیماری خطرناک باشد.

عوامل مختلفی می‌توانند بر ضربان قلب تأثیر بگذارند، مانند وزن، احساسات و عواطف، دمای بدن، عوارض جانبی داروها، وضعیت فیزیکی، و سیگار کشیدن.

تپش قلب

ضربان قلب یکی از نشانگرهای مهم سلامتی است که می‌گوید چقدر قلب شما در هر دقیقه ضربه می‌زند. قلب به‌طور معمول خون حاوی اکسیژن و مواد غذایی را به بدن پمپ می‌کند و مواد زائد را از بدن دفع می‌کند.

وقتی شما ترس یا ورزش می‌کنید، هورمون آدرنالین آزاد می‌شود و قلب شما سریع‌تر می‌زند تا بیشترین میزان اکسیژن و انرژی را به بدنتان برساند.

ضربان قلب نشان‌دهنده فعالیت قلب است و ممکن است بسته به شرایط شخصی متفاوت باشد. برای بزرگسالان، ضربان قلب در حالت استراحت معمولاً بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربان در دقیقه است.

اما در کودکان ممکن است بیشتر باشد، معمولاً بین ۷۰ تا ۱۱۰ ضربان در دقیقه. فعالیت‌هایی مانند ورزش، دمیدن یا احساسات مثبت و منفی می‌توانند تعداد ضربان قلب را تغییر دهند.

اهمیت اصلی این است که ضربان قلب در محدوده طبیعی خود باشد. اگر ضربان قلب شما پایین‌تر یا بالاتر از این محدوده باشد، می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات قلبی یا سایر مشکلات جسمی باشد.

برای اطمینان بیشتر، همیشه بهتر است با پزشک مشورت کنید تا مشکلات محتمل را ارزیابی و درمان کنید.

ورزشکاران حرفه‌ای با مهارت بالا، در حالت استراحت معمولاً تپش قلب حدود ۴۰ ضربان در دقیقه دارند که نشان از سلامت خوب و عملکرد قلبی مطلوب آن‌ها است.

اما در افراد عادی، تعداد ضربان قلب در حالت استراحت معمولاً بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربان در دقیقه است، که با توجه به عواملی مانند درجه حرارت بدن، عوارض داروها، احساسات، وزن، موقعیت بدنی و سیگار کشیدن می‌تواند تغییر کند.

نکته مهم این است که علاوه بر سرعت ضربان قلب، ریتم قلب نیز بسیار حائز اهمیت است. ضربان قلب نامنظم ممکن است نشانه‌ای از مشکلات جدی قلبی باشد.

قلب باید با یک ریتم منظم تپش کند و بین هر ضربان باید یک فاصله یکنواخت وجود داشته باشد. به‌طور کلی، از هر چهار مورد مرگ یکی به دلیل بیماری‌های قلبی رخ می‌دهد، بنابراین پرهیز و کنترل این عوامل می‌تواند به سلامتی قلب کمک زیادی کند.

برای حفظ سلامتی قلب، پیشنهاد می‌شود که با گذشت سن به صورت دوره‌ای به پزشک قلب و عروق مراجعه کنید.

این کار باعث می‌شود که هرگونه علائم نامطلوب مانند تپش قلب یا ضربان نامنظم قلب (آریتمی) به‌سرعت تشخیص داده شود و اقدامات درمانی لازم به‌موقع انجام شود.

علائم تپش قلب که ممکن است با آن مواجه شوید

تپش قلب به دلیل ضربان غیرعادی قلب احساس می‌شود، که ممکن است به شکل‌های مختلفی مانند کوبیدن، تپیدن یا لرزیدن به شما دست دهد.

حتی ممکن است این احساس را در گلوی خود نیز تجربه کنید. برخی افراد ممکن است بگویند که قلبشان هُری ریخته یا برای چند دقیقه تاپ‌تاپ زد و دوباره به حالت عادی بازگشت.

البته برخی افراد ممکن است به‌طور مداوم تپش قلب را احساس کنند که ممکن است نشانه‌ای از بروز یک بیماری زمینه‌ای باشد.

علائم تپش قلب همیشه به دلیل ضربان بسیار سریع قلب (تاکی‌کاردی) ایجاد نمی‌شود؛ گاهی اوقات ممکن است به دلیل ضربان خیلی آهسته قلب (برادی‌کاردی) هم اتفاق بیفتد.

به‌طور کلی، تپش قلب ممکن است به دلیل عواملی مانند استرس، ورزش یا هیجان اتفاق بیفتد، یا نشانه‌ای از یک بیماری جدی باشد.

انواع تپش قلب

تپش قلب به انواع مختلفی تقسیم می‌شود که هر کدام بر اساس علت و ناحیه‌ای از قلب که تحت تأثیر قرار گرفته‌اند، طبقه‌بندی می‌شوند. این انواع عبارتند از:

تپش قلب به دلیل تاکی‌کاردی:
1. تاکی‌کاردی فوق بطنی (SVT): ضربان بسیار سریع و نامنظم از دهلیزهای قلب.
2. تاکی‌کاردی سینوسی نامناسب: ضربان نامنظم از ناحیه سینوس آریتمیاژنیک، که منجر به ضربان‌های خیلی سریع یا خیلی کند می‌شود.
3. فلوتر دهلیزی: تپش نامنظم و سریع از دهلیزهای قلب.
4. فیبریلاسیون دهلیزی (AF): ضربان بسیار نامنظم و سریع از دهلیزهای قلب.

تپش قلب به دلیل برادی‌کاردی:
1. بلاک‌های AV مابین دهلیز و بطن قلب: کاهش در انتقال الکتریکی از دهلیز به بطن قلب.
2. سندرم تاکی – برادی: ضربان قلب کندتر از حالت طبیعی.

این تقسیم‌بندی‌ها نشان‌دهنده اختلالات مختلف قلبی هستند که می‌توانند نتیجه‌ای از شرایط مختلف مانند استرس، بیماری‌های قلبی، یا داروهای خاص باشند.

علت تپش قلب و دل شوره بی دلیل چیست؟ آیا خطرناک است؟

تپش قلب و دل شوره بیشتر احتمالاً ناشی از استرس و اضطراب است و بیماری قلبی جدی و حاد به ندرت باعث آن می‌شود.

وقتی که انسان درگیر استرس و اضطراب می‌شود، قلبش به طرز قوی‌تری می‌تپد و ممکن است احساس کند که ضربان‌هایش تندتر می‌زند یا “می‌کوبد”.

این احساس معمولاً در شرایطی مانند سخنرانی، پرواز با هواپیما یا مصاحبه شغلی رخ می‌دهد و اغلب بعد از پایان این موقعیت‌های استرس‌زا، تپش قلب و دلشوره به تدریج کم می‌شوند.

اگر این وضعیت برای شما تغییر نکند، ممکن است بهتر باشد دلایل دلشوره و تپش قلب بی‌دلیل خود را بررسی کنید و با یک متخصص روانشناسی یا روانپزشک مشورت کنید.

شما ممکن است به اختلالات اضطرابی یا اختلالات هراسی دچار باشید که نیازمند راهنمایی و درمان مخصوص هستند.

اتفاقات ناگوار، علت تپش قلب و دل شوره بی دلیل

استرس یکی از عوامل شایعی است که می‌تواند به دلشوره و تپش قلب بی‌دلیل منجر شود. وقتی که شما درگیر استرس هستید، هورمون‌هایی مانند آدرنالین و کورتیزول در بدن شما ترشح می‌شوند.

این هورمون‌ها باعث افزایش ضربان قلب می‌شوند و باعث احساس اضطراب می‌گردند.

اضطراب یکی از اختلالات روانی است که شامل انواع مختلفی می‌شود. افراد مبتلا به اضطراب معمولاً از میزان زیادی اضطراب، ترس و نگرانی رنج می‌برند که بیشتر از حد معمول است.

این نوع اضطراب اغلب به دلیل نگرانی بی دلیل درباره آینده یا ترس از امور کنونی زندگی ایجاد می‌شود.

اضطراب همراه با نشانه‌های فیزیکی مانند ضربان سریع قلب و لرزش بدن است و می‌تواند باعث شدن دلشوره و تپش قلب بی‌دلیل شود.

افسردگی یک مشکل روانی است که با احساسات غم و ناامیدی شدید، اضطراب، بی حوصلگی، عدم تمایل به فعالیت و کاهش انگیزه همراه است.

این وضعیت می‌تواند بر رفتار، احساسات، افکار و همچنین بر سلامت جسمی و روحی فرد تأثیر بگذارد. اگر شدت این موضوع زیاد شده باشد، بهتر است به مشاوره افسردگی مراجعه کنید.

مصرف کافئین یک ماده محرک است که باعث افزایش هوشیاری و انرژی می‌شود. اگرچه معمولاً به دلیل این خصوصیت استفاده می‌شود، اما مصرف زیاد کافئین ممکن است باعث افزایش ضربان قلب شما شود.

مصرف الکل نیز می‌تواند عاملی باشد که به دلشوره و تپش قلب بی‌دلیل منجر شود. مصرف زیاد الکل ممکن است با تنگی نفس و سرگیجه همراه باشد و خطر سکته قلبی را افزایش دهد.

توجه داشته باشید که تپش قلب ناشی از مصرف الکل هرگز نباید نادیده گرفته شود.

برخی داروها مانند داروهای ضدافسردگی، ضداضطراب و داروهای فشارخون می‌توانند عوارضی داشته باشند که علت دلشوره و تپش قلب بی‌دلیل شما باشند، بنابراین مهم است که در مورد تاثیرات این داروها با پزشک خود مشورت کنید.

بعضی شرایط پزشکی مانند اختلالات تیروئید، کم‌خونی و بیماری‌های قلبی همچنین می‌توانند علت دلشوره و تپش قلب بی‌دلیل باشند.

درمان تپش قلب و دل شوره

تپش قلب که به علت استرس و دلشوره رخ می‌دهد، معمولاً با عوامل دیگری همراه است و فقط استرس به تنهایی عامل آن نیست.

به عنوان مثال، مصرف دخانیات نیز می‌تواند عاملی باشد که دلشوره و تپش قلب بی‌دلیل را ایجاد می‌کند و استرس را شدت می‌دهد.

در نظر گرفتن این نکات در پیشگیری و درمان تپش قلب و استرس بسیار مهم است و باید به طور کامل کنترل شوند.

کنترل استرس

استرس به عنوان یکی از اصلی‌ترین عواملی است که می‌تواند دلشوره و تپش قلب بی‌دلیل را ایجاد کند، به معنای مواجهه با چالش‌ها و مشکلات روانی است.

انجام فعالیت‌های آرامش بخش مانند یوگا، تمرین تنفس و مدیتیشن در مکان‌هایی که ذهن از درگیری‌های روزمره دور است، می‌تواند به شما کمک کند تا با استرس مقابله کنید و آرامش خود را حفظ کنید.

کم کردن دخانیات و الکل

همانطور که گفته شد، مصرف کافئین، الکل و دخانیات می‌توانند باعث افزایش ضربان قلب شوند.

زمانی که ضربان قلب فرد بیش از حد طبیعی افزایش پیدا می‌کند، ممکن است شخص احساس کند که در معرض استرس و ترسی زائد قرار دارد و این موضوع می‌تواند منجر به دلشوره شود.

همچنین باید به این نکته توجه داشته باشیم که بیشتر داروهایی که برای درمان استرس و تپش قلب استفاده می‌شوند، با مصرف الکل و دخانیات تداخل دارند.

بنابراین، کنترل و کاهش مصرف این مواد بسیار مهم است تا درمان‌های پزشکی به درستی اثر کنند.

کنترل و بررسی دقیق داروها:

بعضی از داروها ممکن است باعث افزایش ضربان قلب شوند. اگر این عوارض نادیده گرفته شوند، ممکن است در طول زمان شدت آنها افزایش یابد. به همین دلیل، بررسی منظم و ارزیابی دقیق دوزهای داروهای مختلف با پزشک تخصصی بسیار حیاتی است.

افزایش دایره‌ی ارتباطات:

با داشتن ارتباطات فعال با افراد و شرکت در فعالیت‌های اجتماعی، می‌توان فرصتی برای فرار از نگرانی و اضطراب ذهنی ایجاد کرد. روابط اجتماعی سالم نقش بسیار مهمی در کاهش علائم مختلف بیماری‌ها و مشکلات روانشناختی دارند.

افزایش ارتباطات اجتماعی به شکل‌های مختلف می‌تواند باعث کاهش دلشوره و تپش قلب بی‌دلیل شود.

بهبود کیفیت خواب

خواب خوب نقش مهمی در بهبود عملکرد بدن ما دارد. داشتن خواب سالم باعث افزایش کارایی مغز می‌شود و ما را برای مقابله بهتر با چالش‌های روزمره زندگی آماده می‌کند.

وقتی که خواب کافی داریم، بدن ما قدرت بیشتری برای مقابله با استرس و تپش قلب به دست می‌آورد.

برای دستیابی به بهترین کارایی ذهنی و بدنی، هر فرد سالم نیاز به خواب روزانه 7 الی 9 ساعت دارد، که شامل هم خواب شبانه و هم خواب بعد از ظهر می‌شود.

تحرک داشته باشید!

انجام ورزش و فعالیت بدنی باعث ترشح اندورفین در بدن می‌شود که به شدت برای به دست آوردن آرامش موثر است. با انجام فعالیت بدنی مناسب، شما می‌توانید قدرتمندتر در مقابل استرس و تپش قلب خودتان عمل کنید و قابلیت بیشتری برای کنترل آنها داشته باشید.

دارو درمانی

اگر روانشناس یا روانپزشک تخصصی اضطراب را در شما تشخیص دهند و به نیاز استفاده از داروهای ضد استرس رسیده باشند، انواع مختلفی از این داروها به شما تجویز خواهد شد.

این داروها بر اساس وضعیت شما و دلایل احتمالی برای اضطراب شما انتخاب می‌شوند. اما باید به خاطر داشت که مصرف نادرست یا بی‌دقت این داروها ممکن است برای سلامتی شما خطراتی داشته باشد.

رژیم غذایی سالم

مصرف غذاها بر روی عملکرد بدن تأثیر زیادی دارد. متابولیسم بدن به شدت تحت تأثیر مواد غذایی قرار دارد و خوردن برخی از غذاها می‌تواند منجر به احساس دلشوره و تپش قلب بی دلیل، به طور موقت یا در طولانی مدت، شود.

بنابراین، توجه به رژیم غذایی به همراه درمان همواره از اهمیت بالایی برخوردار است و توسط متخصصان این زمینه پیگیری می‌شود.

آیا امکان پیشگیری از تپش قلب و دل شوره وجود دارد؟

برای حفظ سلامت قلب خود، باید به موارد زیر دقت کنید:

1. ورزش منظم: انجام ورزش‌های منظم که قلب را به خوبی تقویت کند، مثل پیاده‌روی یا شنا، بهترین راه برای حفظ سلامت قلب است.

2. رژیم غذایی مناسب: مصرف غذاهایی که قلب را حمایت کنند، مانند میوه‌ها، سبزیجات، ماهی، و مواد غذایی با فیبر بالا، بسیار مهم است.

3. حفظ وزن مناسب: حفظ وزن مناسب با تغذیه بهینه و ورزش منظم، به کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی کمک می‌کند.

4. معاینات منظم: مراجعه منظم به پزشک برای بررسی تپش قلب و همچنین بررسی سایر علائم مانند کلسترول و فشار خون، کمک به تشخیص زودهنگام مشکلات قلبی می‌کند.

5. پیروی از دستورات پزشک: اگر قبلاً به بیماری قلبی مبتلا شده‌اید، باید به دقت دستورات پزشک خود را دنبال کنید، به ویژه در مورد مصرف داروها.

6. کاهش استرس: استفاده از روش‌های کاهش استرس مانند یوگا یا مدیتیشن می‌تواند به کنترل تپش قلب کمک کند.

7. محدود کردن مصرف کافئین و الکل: مصرف بیش از حد کافئین و الکل می‌تواند ضربان قلب را افزایش دهد، بنابراین بهتر است آن‌ها را محدود کنید.

8. ترک سیگار: سیگارکشیدن نه تنها برای قلب ضرر دارد بلکه می‌تواند باعث افزایش تپش قلب شود، بنابراین ترک آن اهمیت دارد.

9. آگاهی از عوارض داروها: همیشه قبل از مصرف داروها، از عوارض جانبی آن‌ها آگاه باشید و به دستور پزشک عمل کنید.

این نکات به شما کمک می‌کنند تا سلامت قلب خود را حفظ کرده و از بروز مشکلاتی مانند تپش قلب پیشگیری کنید.

قلب شما هر روز کار سختی انجام می‌دهد تا خون حاوی اکسیژن و مواد مغذی را به اندام‌های بدن منتقل کند. عضلات قلب شما به‌طور مداوم فشرده و سپس کشیده می‌شوند تا خون را از طریق رگ‌های خونی به تمام بخش‌های بدنتان بفرستند.

اندازه گیری شده است که در طی یک عمر ۷۰ ساله، قلب شما ممکن است بیش از ۲.۵ میلیارد بار ضربان داشته باشد.

بنابراین، قلب نیازمند مراقبت ویژه‌ای است تا به درستی کار کند و شما را سالم نگه دارد.

نحوه صحیح تشخیص تپش قلب

پزشک شما ممکن است از انواع ابزارهای تشخیصی برای کمک به تشخیص وضعیت شما استفاده کند. این ابزارها شامل موارد زیر می‌شوند:

1. الکتروکاردیوگرام (ECG یا EKG): این ابزار برای ثبت فعالیت الکتریکی قلب شما استفاده می‌شود. پزشک می‌تواند از اطلاعات جمع‌آوری شده برای تشخیص ناهنجاری‌های قلبی در وضعیت شما استفاده کند.

2. آزمایشات تصویربرداری: از تصویربرداری می‌توان برای بررسی ناهنجاری‌های ساختاری در قلب شما استفاده کرد. این آزمایش‌ها ممکن است شامل اکوکاردیوگرام، سی‌تی‌اسکن و ام‌آرآی باشند.

3. تست‌های آزمایشگاهی: پزشک ممکن است آزمایش خون را برای بررسی عواملی مانند تعادل الکترولیت یا بیماری‌های تیروئید تجویز کند.

 

پس از تشخیص، پزشک با شما همکاری خواهد کرد تا برنامه‌ای برای درمان و مدیریت وضعیت شما تهیه کنید. اگر پزشک به نیاز به درمان خاص توصیه کند، ممکن است شما را به یک متخصص قلب و عروق ارجاع دهد، که دارای تجربه لازم در این زمینه است و می‌تواند در درمان و پیشگیری از بیماری‌های قلبی کمک کند.