مکانیسم عمل داروهای ضدافسردگی

مصرف داروهای ضد افسردگی یکی از روش‌های اصلی برای درمان افسردگی است. اگر این داروها به طور منظم و طبق دستور پزشک مصرف شوند، می‌توانند به طور قابل توجهی علائم افسردگی را بهبود ببخشند. گاهی اوقات اولین دارویی که پزشک تجویز می‌کند، ممکن است خیلی مؤثر نباشد. در این صورت، پزشک ممکن است داروی دیگری را پیشنهاد کند یا دوز مصرفی را تغییر دهد. در درمان افسردگی، ادامه دادن به مصرف دارو به طور منظم بسیار مهم است. در این مقاله، به معرفی انواع داروهای ضد افسردگی و نحوه مصرف آن‌ها خواهیم پرداخت.

قرص‌های ضد افسردگی چه اثری در زندگی می‌گذارد؟

افسردگی می‌تواند اگر به موقع درمان نشود، مشکلات جدی ایجاد کند. این بیماری می‌تواند زندگی روزانه شما را تحت تأثیر قرار دهد. برای درمان افسردگی، بهتر است به پزشک مراجعه کنید و از داروهایی که او تجویز می‌کند استفاده کنید. این داروها به شما کمک می‌کنند زودتر به زندگی معمولی خود برگردید، اما ممکن است عوارض جانبی هم داشته باشند.

انواع داروهای ضد افسردگی

انتقال‌دهنده‌های عصبی مواد شیمیایی در مغز هستند که با افسردگی مرتبطند. سه ماده اصلی که در این زمینه مهم‌اند، سروتونین، نوراپی‌نفرین و دوپامین هستند. بیشتر داروهای ضد افسردگی بر روی این مواد شیمیایی تاثیر می‌گذارند و به شیوه‌های مختلف آن‌ها را تنظیم می‌کنند.

انواع داروهای ضد افسردگی عبارتند از:

۱- مهارکننده های بازجذب سروتونین یا اس اس آر آی (SSRIs)

بیشتر روانپزشکان برای درمان افسردگی از این داروها استفاده می‌کنند. داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین معمولاً عوارض جانبی کمتری دارند و اگر در دوزهای بالا هم تجویز شوند، مشکلات کمتری نسبت به دیگر داروها ایجاد می‌کنند.

از جمله داروهایی که در این دسته قرار دارند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

– فلوکستین
– پاروکستین
– سرترالین
– سیتالوپرام
– اس‌سیتالوپرام
– فلووکسامین

۲- داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین – نوراپی‌نفرین (SNRIs)

برخی از انواع داروهای افسردگی در این دسته عبارتند از:

• دولوکستین
• ونلافاکسین
• دزونلافاکسین
• لوومیلناسیپران

۳- داروهای ضد افسردگی (Atypical Antidepressant)

این داروها معمولاً برای درمان مشکلات روانی و اختلالات شخصیتی استفاده می‌شوند. از جمله داروهای این گروه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

– ترازودون
– میرتازاپین
– ورتیوکستین
– ویبرید (ویلازودون)
– بوپروپیون

بوپروپیون یکی از داروهای ضد افسردگی است که معمولاً عوارض جانبی مرتبط با مسائل جنسی ندارد.

۴- قرص های ضدافسردگی سه‌حلقه ای

داروهای ضد افسردگی سه‌حلقه‌ای، مثل ایمی‌پرامین، نورتریپتیلین، آمیتریپتیلین، دوکسپین و دزیپرامین، ممکن است عوارض جانبی بیشتری نسبت به داروهای جدیدتر داشته باشند. به همین دلیل، این داروها معمولاً فقط زمانی تجویز می‌شوند که داروهای دیگر موثر نباشند.

۵- مهارکننده‌های مونوآمین اکسیداز (MAOIs)

داروهای ضد افسردگی MAOI، مثل ترانیل‌سیپرومین، فنلزین و ایزوکربوکسازید، به خاطر عوارض جانبی جدی‌شان فقط زمانی تجویز می‌شوند که داروهای دیگر موثر نباشند. استفاده از این داروها نیاز به رعایت رژیم غذایی خاصی دارد، زیرا با برخی مواد غذایی، داروهای خاص (مثل مسکن‌ها) و گیاهان تداخل پیدا می‌کنند. همچنین، این داروها نباید با داروهای ضدافسردگی SSRI مصرف شوند.

۶- سایر داروهای ضد افسردگی

ممکن است روانپزشک تصمیم بگیرد که برای بهبود اثر داروها، دو نوع ضدافسردگی را با هم ترکیب کند یا داروهای دیگری را به درمان اضافه کند. این کار می‌تواند کمک کند تا داروها بهتر عمل کنند و تاثیر بیشتری داشته باشند.

انتخاب بهترین قرص ضد افسردگی

انواع مختلفی از داروهای ضد افسردگی در بازار وجود دارد که هر کدام به شیوه‌ای متفاوت عمل می‌کنند و عوارض خاص خود را دارند. برای اینکه پزشک بتواند بهترین دارو را برای درمان افسردگی شما انتخاب کند، باید تمام این موارد را در نظر بگیرد.

موارد زیر را بررسی می‌کند:

بررسی علائم خاص

علائم افسردگی می‌تواند در افراد مختلف متفاوت باشد. داروهای ضدافسردگی نیز ممکن است بر علائم مختلف تاثیر بگذارند. برای مثال، اگر کسی با افسردگی دچار مشکل خواب است، دارویی که کمی خواب‌آور باشد می‌تواند به او کمک کند.

عوارض جانبی احتمالی

عوارض داروهای ضد افسردگی می‌تواند از فردی به فرد دیگر و از دارویی به داروی دیگر متفاوت باشد. مشکلاتی مثل خشکی دهان، افزایش وزن و کاهش میل جنسی ممکن است در طول درمان پیش بیاید و برای فرد ناراحت‌کننده باشد. بهتر است این عوارض را با پزشک خود در میان بگذارید.

میزان تاثیرگذاری دارو روی نزدیکان فرد

اگر یک دارو برای بستگان نزدیک شما (مثل خواهر، برادر یا والدین) مفید بوده، احتمالاً همان دارو برای شما هم مؤثر خواهد بود. همچنین، اگر دارویی قبلاً برای شما خوب عمل کرده، احتمالاً دوباره هم مفید خواهد بود.

تداخل احتمالی با سایر داروها

برخی از داروهای ضد افسردگی ممکن است با دیگر داروها تداخل کنند و واکنش‌های خطرناکی ایجاد کنند.

بارداری و شیردهی

اگر در دوران بارداری یا شیردهی نیاز به مصرف قرص ضدافسردگی دارید، باید مزایا و معایب آن را در نظر بگیرید. به طور کلی، خطر مشکلاتی مثل نقص‌های مادرزادی در نوزادان مادرانی که در دوران بارداری قرص ضدافسردگی مصرف کرده‌اند، کم است. اما بعضی از داروها، مثل «پاروکستین»، در بارداری توصیه نمی‌شوند. بهتر است قبل از بارداری با روانپزشک مشورت کنید تا بهترین درمان برای افسردگی را پیدا کنید.

بیماری‌های زمینه‌ای

اگر مشکل جسمی خاصی دارید، بعضی از داروهای ضدافسردگی ممکن است برای شما مناسب نباشند. با این حال، برخی از این داروها می‌توانند به بهبود مشکلات جسمی نیز کمک کنند. مثلاً داروی «ونلافاکسین» می‌تواند به کاهش اضطراب کمک کند، «بوپروپیون» در ترک سیگار موثر است، «دولوکستین» می‌تواند دردهای مزمن ناشی از افسردگی را تسکین دهد، و «آمی‌تریپتیلین» در پیشگیری از میگرن مفید است.

پوشش بیمه‌ای داروها

بعضی ازداروهای ضد افسردگی ممکن است قیمت بالایی داشته باشند. اگر از نظر مالی مشکل دارید، بهتر است با پزشک خود درباره این موضوع صحبت کنید. پزشک می‌تواند داروی مشابهی که هزینه کمتری دارد و تحت پوشش بیمه است، برایتان تجویز کند.

آیا داروهای ضد افسردگی اعتیادآور است؟

بسیاری از مردم نگران اعتیاد به داروهای ضد افسردگی هستند، اما این نگرانی در اکثر موارد بی‌مورد است. استفاده از این داروها ممکن است عوارضی مانند خواب‌آلودگی یا خستگی ایجاد کند، اما باعث اعتیاد به دارو نمی‌شود.

داروهای ضد افسردگی در دوران بارداری مضر است؟

خیلی از خانم‌های باردار نگران این هستند که آیا مصرف داروهای ضدافسردگی بر بارداری تأثیر منفی دارد یا خیر. باید بگوییم که استفاده از این داروها، مثل سایر داروها در دوران بارداری، می‌تواند مزایا و معایب خاص خود را داشته باشد. بسیاری از خانم‌ها ممکن است در دوران بارداری دچار افسردگی شوند، و اگر این افسردگی به‌موقع درمان نشود، می‌تواند مشکلاتی مانند زایمان زودرس یا کاهش رشد جنین ایجاد کند.

برخی پزشکان معتقدند که داروهای ضدافسردگی ممکن است عوارض زیادی برای جنین نداشته باشند، اما مصرف طولانی‌مدت آن‌ها می‌تواند مشکلاتی برای سلامت جنین ایجاد کند. به همین دلیل، پزشکان معمولاً داروهای ضدافسردگی را با دوز بسیار کم تجویز می‌کنند تا از بروز عوارض جلوگیری کنند.

عوارض انواع قرص اعصاب و افسردگی

داروهای ضدافسردگی می‌توانند عوارض ناخوشایندی داشته باشند، که ممکن است شامل موارد زیر باشد:

– حالت تهوع
– افزایش اشتها و اضافه وزن
– کاهش میل جنسی و مشکلات جنسی مثل مشکلات نعوظ و کاهش ارگاسم
– خستگی و خواب آلودگی
– بی‌خوابی
– خشکی دهان
– تاری دید
– سرگیجه
– بی‌قراری
– اضطراب
– تحریک‌پذیری
– یبوست

این علائم معمولاً با گذشت زمان بهتر می‌شوند.

داروی ضد افسردگی و خودکشی

بسیاری از داروهای ضد افسردگی معمولاً بی‌خطر هستند، اما سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) نسبت به مصرف این داروها در بیماران افسرده هشدارهایی داده است. به ویژه برای کودکان، نوجوانان و جوانان زیر ۲۵ سال، مصرف این داروها ممکن است افکار خودکشی را تشدید کند یا به عمل کردن به این افکار منجر شود. این مشکل معمولاً در هفته‌های اول شروع درمان یا هنگام تغییر دوز دارو اتفاق می‌افتد.

افرادی که داروهای ضد افسردگی مصرف می‌کنند باید به دقت تحت نظر باشند تا اگر علائم افسردگی یا رفتارهای غیرعادی بدتر شد، اقدامات لازم انجام شود. اگر خودتان یا یکی از نزدیکانتان به خودکشی فکر می‌کنید، فوراً با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.

یادتان باشد که با مصرف مداوم داروها، خلق و خو بهتر می‌شود و خطر خودکشی در طولانی‌مدت کاهش می‌یابد.

موارد تجویز انواع قرص اعصاب و افسردگی

وقتی مشکلات روحی و روانی به حدی می‌رسند که مشاوره و صحبت کردن جواب نمی‌دهد، استفاده از داروهای ضدافسردگی می‌تواند مفید باشد. این داروها برای درمان اختلالات مختلفی مثل اختلال پانیک، اضطراب فراگیر، وسواس فکری و عملی، ترس از جمع، هراس اجتماعی و استرس‌های شدید به کار می‌روند.

چگونگی تاثیر داروهای ضدافسردگی

داروهای ضد افسردگی برای درمان افسردگی و مشکلات روحی و روانی استفاده می‌شوند. ساز و کار دقیق این داروها هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما می‌دانیم که این داروها بر روی مواد شیمیایی به نام پیام‌رسان‌های عصبی در مغز تاثیر می‌گذارند.

پیام‌رسان‌های عصبی مهمی که تحت تاثیر این داروها قرار می‌گیرند شامل دوپامین، نوراپی نفرین و سروتونین هستند. این داروها می‌توانند میزان این مواد شیمیایی در مغز را افزایش دهند و به این ترتیب به بهبود وضعیت روحی فرد کمک کنند.

آیا داروهای ضد افسردگی موثرند؟

برای اینکه از قرص‌های ضدافسردگی بهترین نتیجه را بگیرید، نکات زیر را رعایت کنید:

1. صبور باشید!
داروهای ضدافسردگی معمولاً چند هفته طول می‌کشند تا تاثیر مثبت خود را نشان دهند. این زمان ممکن است حدود شش هفته باشد. بعضی داروها را می‌توان از ابتدا با دوز کامل مصرف کرد، اما برای برخی دیگر، دوز مصرفی باید به تدریج افزایش یابد.

2. با پزشک خود مشورت کنید.
درباره عوارضی که از مصرف داروها تجربه می‌کنید با پزشک صحبت کنید.

3. داروها را به طور مداوم و درست مصرف کنید.
برای اینکه داروها موثر واقع شوند، باید آن‌ها را به دقت و طبق دستور پزشک مصرف کنید. اگر به نظر می‌رسد داروها تاثیر ندارند یا عوارضی دارند، با پزشک خود مشورت کنید.

4. روند بهبود را زیر نظر داشته باشید.
عوارض داروها معمولاً با گذشت زمان کاهش می‌یابند. برای مثال، داروهای SSRI ممکن است در ابتدا باعث خشکی دهان، تهوع یا بی‌خوابی شوند، اما این علائم به تدریج از بین می‌روند.

5. داروهای جایگزین را بررسی کنید.
اگر عوارض ناخوشایند دارید یا بعد از چند هفته تغییر مثبتی احساس نکردید، با پزشک خود صحبت کنید تا شاید نیاز به تغییر دوز، نوع دارو، یا اضافه کردن داروی جدید به درمان باشد.

6.رواندرمانی را فراموش نکنید.
در بسیاری از موارد، ترکیب دارودرمانی با رواندرمانی نتیجه بهتری نسبت به استفاده از داروها به تنهایی دارد. همچنین رواندرمانی می‌تواند از بروز افسردگی مجدد در آینده جلوگیری کند.

7.داروی ضدافسردگی را خودسرانه قطع نکنید.
قطع ناگهانی داروهای ضدافسردگی می‌تواند علائم ترک را به همراه داشته باشد و وضعیت افسردگی را بدتر کند. ترک دارو باید به آرامی و تحت نظر پزشک انجام شود.

8.از مصرف الکل و مواد مخدر اجتناب کنید.
الکل و مواد مخدر ممکن است به نظر برسد که علائم افسردگی را موقتاً کاهش دهند، اما در طولانی‌مدت می‌توانند وضعیت را بدتر کنند و روند درمان را دشوارتر سازند. اگر نیاز به کمک برای ترک الکل و مواد مخدر دارید، با روانشناس مشورت کنید.

9.در دوران مصرف داروهای ضدافسردگی از رانندگی پرهیز کنید.
بسیاری از این داروها باعث خواب‌آلودگی می‌شوند. اگر باید رانندگی کنید، بهتر است مصرف داروها را تا زمان رانندگی به تاخیر بیندازید، زیرا رانندگانی که از این داروها استفاده می‌کنند، به دلیل خواب‌آلودگی، در معرض خطر بیشتری برای تصادف هستند.

10.داروهای ضدافسردگی را در دوران شیردهی با احتیاط مصرف کنید.
داروهای ضدافسردگی در دوران شیردهی معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کنند. داروهایی مانند داروهای سه حلقه‌ای، سرترالین، پاروکستین و فلوکستین برای مادران شیرده به طور کلی ایمن هستند و مقادیر کمی از آن‌ها به نوزاد منتقل می‌شود که معمولاً خطر جدی ندارد. با این حال، بهتر است قبل از شروع مصرف هر دارویی در دوران شیردهی با پزشک خود مشورت کنید.

نحوه مصرف داروهای ضد افسردگی چگونه است؟

زمان مصرف داروهای ضدافسردگی به عوامل مختلفی مانند نوع دارو، عوارض جانبی آن و دوز مصرفی بستگی دارد. این داروها می‌توانند بر روی فعالیت‌های روزمره فرد تأثیر بگذارند. پزشک معمولاً زمان مناسب برای مصرف دارو را با توجه به عوارض آن مشخص می‌کند. به طور کلی، نحوه مصرف این داروها به شرح زیر است:

– داروهایی که باعث تهوع می‌شوند: این داروها بهتر است شب‌ها قبل از خواب مصرف شوند.
– داروهایی که باعث بی‌خوابی می‌شوند: این داروها باید در صبح مصرف شوند.
– داروهایی که باعث کاهش میل جنسی می‌شوند: بهتر است این داروها را در صبح مصرف کنید.
– داروهایی که مشکلات گوارشی یا ادراری ایجاد می‌کنند: این داروها نیز باید در صبح مصرف شوند.
– داروهایی که باعث خواب‌آلودگی می‌شوند: این داروها را در شب و قبل از خواب مصرف کنید.

چه روش‌های برای درمان افسردگی وجود دارد؟

برای درمان افسردگی، علاوه بر مصرف دارو، روش‌های مختلفی وجود دارد که می‌توانند کمک کنند. در ادامه با این روش‌ها آشنا می‌شوید:

تغییر سبک زندگی: تغییرات در سبک زندگی ممکن است ساده به نظر برسد، اما در روانشناسی تأثیر زیادی دارد. حتی اگر نیاز به روش‌های درمانی دیگر باشد، تغییراتی مثل انجام فعالیت‌های مورد علاقه، تغییر محل زندگی یا تغییر فعالیت‌های روزانه می‌تواند به بهبود سریع‌تر کمک کند.

درمان‌های گروهی: درمان‌های گروهی یکی از روش‌های جدید برای مقابله با افسردگی و مشکلات روحی است. در این جلسات که ممکن است بیش از یک ساعت طول بکشد، افراد مختلف تجربیات خود را به اشتراک می‌گذارند و به یکدیگر کمک می‌کنند. این جلسات تحت نظر پزشک برگزار می‌شود.

روان‌درمانی: اگر علت خاصی برای افسردگی شما وجود ندارد، روان‌درمانی می‌تواند مؤثر باشد. با کمک روان‌درمانی، فرد می‌تواند به شناخت بهتری از خود برسد و به بهبود حال خود کمک کند.

پیدا کردن درمانگر مناسب: انتخاب درمانگر خوب و با تجربه می‌تواند تأثیر زیادی بر درمان افسردگی داشته باشد. برای این کار وقت کافی بگذارید و درمانگری مناسب پیدا کنید.

استفاده از درمان‌های مکمل و جایگزین: برخی افراد به جای داروهای شیمیایی، از داروهای گیاهی و طب سنتی استفاده می‌کنند. تکنیک‌های یوگا و مدیتیشن نیز می‌توانند در کنار طب سنتی مؤثر باشند و عوارض کمتری دارند.

روش‌های درمانی و داروهای ضدافسردگی: هرکدام از این روش‌ها تأثیرات خاص خود را دارند، اما داروهای ضدافسردگی به دلیل مواد شیمیایی و قوی که دارند، معمولاً تأثیر بیشتری نسبت به روش‌های طب سنتی و گیاهی دارند.

مدت زمان داروهای ضد افسردگی چفدر است؟

یکی از نگرانی‌های مراجعه‌کنندگان به روانپزشک، طول دوره درمان با داروهای ضدافسردگی است. بسیاری از افراد نمی‌دانند که چقدر باید از این داروها استفاده کنند و هنوز هم برخی افراد از مراجعه به روانپزشک و درمان خود احساس شرمندگی می‌کنند و نمی‌خواهند این موضوع را علنی کنند.

مدت زمان مصرف داروهای ضدافسردگی بستگی به نوع بیماری فرد، نوع داروها و طول مدت افسردگی دارد. نمی‌توان تاریخ دقیقی برای این مدت زمان تعیین کرد. مهم است که داروها را بدون مشورت با پزشک قطع نکنید یا بیش از حد مجاز مصرف نکنید.

برای مصرف هر دارویی باید با پزشک خود مشورت کنید. اگر پزشک تشخیص دهد که نیازی به ادامه مصرف دارو نیست، می‌تواند تصمیم به قطع آن بگیرد. اما قطع مصرف دارو باید به تدریج و زیر نظر پزشک انجام شود، چون قطع ناگهانی می‌تواند عوارض زیادی داشته باشد.

با بازگشت افسردگی باید به صورت مجدد داروهای ضد افسردگی را مصرف کرد؟

اگر دوباره دچار افسردگی شدید، هرگز به‌تنهایی و بدون مشورت با پزشک دارو نخورید. باید به پزشک مراجعه کنید و مشکل خود را توضیح دهید تا داروهای جدید و دوز مناسب برای شما تجویز شود. پزشک با توجه به نوع افسردگی شما، داروهای مناسب را با دوز مشخصی تجویز خواهد کرد.

در صورت عدم استفاده از قرص‌های ضد افسردگی چه اتفاقی در بدن میفتد؟

هرگز به‌تنهایی و بدون مشورت با پزشک مصرف داروهای ضدافسردگی را قطع نکنید. حتی اگر حالتان بهتر شده، قطع کردن ناگهانی داروها می‌تواند مشکلات جدی ایجاد کند. پزشک باید به آرامی و به تدریج دوز داروها را کاهش دهد، نه به‌طور ناگهانی.

پزشک نیز نمی‌تواند مصرف داروها را به‌طور ناگهانی متوقف کند. قطع ناگهانی داروها ممکن است علائم افسردگی برگردد و مشکلات جدی‌تری مثل خودکشی یا سندرم قطع دارو به وجود آید.