شخصیت شما چگونه رشد می کند؟

شخصیت هر فرد چه چیزی را می‌سازد؟ آیا این ویژگی‌های طبیعی شما هستند یا تجربیاتی که در زندگی کسب کرده‌اید؟ شخصیت شما می‌تواند به اندازه‌ی ظاهر فیزیکی‌تان اهمیت داشته باشد و نشان‌دهنده‌ی «کی هستید» باشد. این موضوع می‌تواند بر روابط‌تان تأثیر بگذارد، خلاقیت‌تان را تحریک کند و به رشد فردی‌تان کمک کند.

متخصصان معتقدند که شخصیت هر فرد ترکیبی از ویژگی‌های ذاتی و رفتارهای آموخته‌شده است. اما مراحل رشد این شخصیت به‌خوبی مشخص نیست. در این مقاله از وب‌سایت دکترخوب به بررسی چگونگی رشد شخصیت‌تان می‌پردازیم. اگر در این زمینه به راهنمایی نیاز دارید، می‌توانید از خدمات مشاوره حضوری یا مشاوره تلفنی روان‌شناسی ما استفاده کنید.

مراحل رشد شخصیت چیست؟

شخصیت هر فرد نامشخص و منحصر به فرد است و این موضوع باعث می‌شود که مطالعه شخصیت در روانشناسی چالش‌برانگیز باشد. بیشتر اطلاعاتی که درباره رشد شخصیت داریم، بر پایه نظریه‌ها است. اکثر کارشناسان بر این باورند که شخصیت در طول زمان و با تجربه‌های مختلف رشد می‌کند.

زمانی که به دنیا می‌آیید، شخصیت شما به‌طور کامل شکل نگرفته است، بلکه در ابتدا به صورت «خلق و خو» وجود دارد. خلق و خو شامل ویژگی‌های ذاتی مانند سطح انرژی، حالت روحی و نحوه واکنش عاطفی شماست و می‌تواند بر تجربیاتی که در طول زندگی به دست می‌آورید، تأثیر بگذارد و شخصیت شما را شکل دهد.

مدل‌های شخصیتی مختلفی وجود دارد، اما یکی از نظریه‌های معروف، نظریه خودمحوری زیگموند فروید است. در ادامه، ما به بررسی این موضوع می‌پردازیم که شخصیت شما چگونه رشد می‌کند.

نظریه فروید در مورد مراحل شخصیت

آنیکو دان، روانشناس در سانفرانسیسکو، می‌گوید که نظریه روانکاوی فروید به دلیل مراحل مختلف رشد شخصیت شناخته شده است. طبق این نظریه، شخصیت از سه بخش اصلی تشکیل شده است: «اید»، «ایگو» و «سوپرایگو». این سه بخش با هم همکاری می‌کنند تا رفتار انسان را شکل دهند.

شناسه

در نظریه روانکاوی فروید، «اید» یا «ID» از زمان تولد با ما وجود دارد. این بخش شخصیت به ویژگی‌های ذاتی و غریزی ما اشاره دارد که ناخودآگاه عمل می‌کنند. «اید» به تجربیات ما وابسته نیست و به طور طبیعی وجود دارد.

نفس

طبق نظریه شخصیت فروید، بین تولد تا ۳ سالگی، «ایگو» یا «Ego» شروع به رشد می‌کند. «ایگو» بخشی از شخصیت شماست که به احساسات و تمایلات «اید» پاسخ می‌دهد و تصمیم می‌گیرد چگونه این احساسات را به دنیا نشان دهید.

شخصیت شما چگونه رشد می کند؟

فروید بین سنین ۳ تا ۵ سالگی نظریه ظهور «سوپرایگو» یا «Superego» را مطرح کرد. این بخش از شخصیت که به عنوان “صدای درون” نیز شناخته می‌شود، تکامل‌یافته‌ای از «ایگو» است و به کنترل تمایلات «اید» کمک می‌کند. همچنین به تفکر آگاهانه مرتبط با اخلاق و انتقاد از خود مربوط می‌شود.

فروید معتقد بود که «سوپرایگو» از دو بخش اصلی تشکیل شده است: «خود ایده‌آل» و «وجدان». «خود ایده‌آل» نسخه‌ای از خودتان است که آرزو دارید به آن تبدیل شوید و می‌تواند باعث فعال شدن وجدان شما شود. برای مثال، اگر استانداردهای خود را رعایت نکنید، ممکن است احساس گناه یا شرم کنید.

نظریه رشد روانی جنسی

این نظریه که امروزه به دلیل نابرابری‌های جنسیتی‌اش بسیار بحث‌برانگیز است، نشان می‌دهد که «اید»، «ایگو» و «سوپرایگو» به پنج مرحله مرتبط با اصل لذت مربوط می‌شوند. در هر مرحله، فروید بیان کرد که واکنش‌های خاصی از لذت، مانند واکنش‌های ناشی از اکتشاف اشیاء با دهان در کودکان، درس‌های مهمی درباره زندگی را به ما می‌آموزند.

فروید معتقد بود که برای پیشرفت به مرحله بعدی، باید بر چالش‌های هر مرحله غلبه کنیم. او فکر می‌کرد که اگر در این کار موفق نشویم، ممکن است در آینده دچار اختلالات شخصیتی شویم. به اعتقاد او، غلبه بر هر مرحله به رشد کلی شخصیت ما کمک می‌کند و کلید موفقیت در زندگی است.

سایر نظریه های محبوب رشد شخصیت

در این مقاله می‌خواهیم بررسی کنیم که شخصیت شما چگونه رشد می‌کند. فروید بنیان‌گذار نظریه شخصیت مدرن بود و از زمان کار او در زمینه روانکاوی، چندین چارچوب دیگر برای رشد شخصیت به وجود آمده است. در ادامه، به برخی از این نظریه‌های محبوب می‌پردازیم.

پیاژه

نظریه ژان پیاژه چهار مرحله برای رشد شخصیت پیشنهاد می‌کند که با رشد شناختی و هوش مرتبط است. پیاژه معتقد بود که کودکان به طور متفاوتی از بزرگسالان فکر می‌کنند و نحوه نگرش آنها به دنیا در هر مرحله شناختی، شخصیت آنها را شکل می‌دهد.

کولبرگ

لارنس کولبرگ بخشی از نظریه پیاژه را برای ایجاد نظریه شش مرحله‌ای خود در مورد رشد اخلاقی استفاده کرد. او بر این باور بود که نحوه استدلال افراد در تصمیمات اخلاقی، بیشتر از خود آن تصمیمات بر رشد شخصیت تأثیر دارد.

اریکسون

اریک اریکسون نظریه هشت مرحله‌ای خود را بر اساس کارهای اصلی فروید توسعه داد. اما در نظریه او، به جای تمرکز بر لذت، روابط اجتماعی به عنوان عامل کلیدی در رشد شخصیت در نظر گرفته می‌شود. او معتقد بود که تعاملات اجتماعی اولیه، مانند تجربه‌هایی که به اعتماد یا بی‌اعتمادی می‌آموزند، تأثیر زیادی بر رشد شخصیت در دوران کودکی دارند.

مانند فروید، اریکسون نیز بر این باور بود که غلبه بر درس‌های مرتبط با شخصیت برای رشد بسیار مهم است. اما برخلاف نظریه فروید، او معتقد بود که شخصیت در طول زندگی همچنان در حال تحول و تغییر است.

شخصیت شما چگونه رشد می کند؟  – نظریه انسان گرایی

آبراهام مزلو در دهه 1950 نظریه انسان‌گرایی را مطرح کرد. او بر این باور بود که نظریه روانکاوی، که به شخصیت‌های غیرعادی تمرکز دارد، ناقص است. مزلو بر اهمیت درک ضمیر خودآگاه و شخصیت در حالت‌های عادی تأکید کرد. نظریه انسان‌گرایی معتقد است که انسان‌ها دارای اراده آزاد هستند و بر اساس تمایل به رشد و تعالی خود، انتخاب‌هایی می‌کنند. شخصیت‌ها تحت تأثیر تجربیات ذهنی و تعامل افراد با محیطشان شکل می‌گیرند.

نظریه انسان‌گرایی در نهایت به مدل معروف سلسله‌مراتب نیازهای مزلو منتهی شد. این مدل نشان می‌دهد که وقتی نیازهای پایه‌ای افراد برآورده می‌شود، نیازهای پیچیده‌تری جایگزین آن‌ها می‌شوند. طبق Simply Psychology، پنج سطح نیاز وجود دارد که از بالاترین به پایین‌ترین عبارتند از:

1. نیازهای خودشکوفایی
2. نیاز به احترام
3. نیازها و خواسته‌های عشق و تعلق
4. نیازهای ایمنی
5. نیازهای فیزیولوژیکی

شخصیت شما چگونه رشد می کند؟

عوامل خارجی زیادی وجود دارند که بر رشد شخصیت تأثیر می‌گذارند. این عوامل شامل موارد زیر هستند:

– محیط خانواده
– تعداد فرزندان در خانواده
– معلمان و گروه‌های همسالان
– روابط با اعضای خانواده
– رسانه‌های جمعی
– رسانه‌های اجتماعی
– محیط فرهنگی

این عوامل می‌توانند به شکل‌گیری شخصیت افراد کمک کنند و تأثیر زیادی بر رفتار و نگرش آن‌ها داشته باشند.

آیا شخصیت در طول سال ها تغییر می کند؟

برخی از نظریه‌های شخصیت نشان می‌دهند که شخصیت شما می‌تواند در طول زندگی تغییر کند. این به این معنا نیست که تغییرات بزرگ و چشمگیری اتفاق می‌افتد، بلکه فقط نشان می‌دهد که نظرات و استانداردهای شخصی شما ممکن است بر اساس تجربیات زندگی‌تان تغییر کنند.

اختلالات شخصیت چیست؟

می‌خواهید بدانید شخصیت شما چگونه رشد می‌کند؟ همچنین باید با اختلالات شخصیت آشنا شوید. اختلالات شخصیت به عنوان الگوهای رفتاری و فکری بلندمدت تعریف می‌شوند که با آنچه به طور اجتماعی یا از نظر رشد انتظار می‌رود، متفاوت هستند. این اختلالات می‌توانند بر نحوه احساس شما، روش‌های ارتباط با دیگران و گفتگوی درونی شما تأثیر بگذارند.

برخی نظریه‌های شخصیت بر این باورند که این اختلالات زمانی ایجاد می‌شوند که روند طبیعی رشد شخصیت به دلیل یک رویداد نامطلوب، مانند یک رویداد آسیب‌زا، متوقف شود یا به شدت تحت تأثیر قرار گیرد.

دان اشاره می‌کند که تحقیقات زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد عوامل ژنتیکی، سوء استفاده و زندگی ناپایدار یا آشفته در دوران کودکی می‌تواند به بروز اختلالات شخصیت کمک کند. او می‌گوید: «رنج از اختلالات رفتاری در دوران کودکی، تغییراتی در شیمی و ساختار مغز ایجاد می‌کند که می‌تواند در شکل‌گیری اختلالات شخصیتی مانند وسواس فکری-اجباری یا خودشیفتگی نقش داشته باشد.»

تئوری صفت

نظریه صفت، که عمدتاً توسط گوردون ویلارد آلپورت شکل گرفته است، می‌گوید شخصیت هر فرد از مجموعه‌ای از ویژگی‌ها یا صفات تشکیل شده است. این ویژگی‌ها به بیان منحصر به فرد بودن هر فرد کمک می‌کنند و می‌توان آن‌ها را به سه دسته اصلی تقسیم کرد:

1. ویژگی‌های اصلی
2. صفات مرکزی
3. صفات ثانویه

نظریه صفت یک مدل برای رشد شخصیت است که بر اساس داده‌های تحقیقاتی بنا شده است.

شخصیت شما چگونه رشد می کند؟ – نظریه شناختی اجتماعی

نظریه شناخت اجتماعی، که توسط آلبرت باندورا توسعه یافته، می‌گوید که شخصیت افراد تحت تأثیر شرایط اجتماعی شکل می‌گیرد. در این نظریه، روانشناسی درونی افراد، محیط اطراف و رفتارهای آن‌ها بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند. افراد به بهترین شکل از نظر سه نوع توانایی شناختی درک می‌شوند:

1. توانایی‌های نمادین: توانایی تجسم وقایع در ذهن.
2. خودبازتابی: توانایی فکر کردن درباره خود و رفتارها.
3. خودسازی: توانایی تغییر و بهبود خود.

بر اساس این نظریه، شخصیت زمانی شکل می‌گیرد که افراد رفتارهای دیگران را مشاهده کنند و این رفتارها را بپذیرند، به‌ویژه اگر آن رفتارها پاداش داده شوند. نظریه شناخت اجتماعی معمولاً به عنوان پلی بین نظریه‌های شخصیتی که بر رفتار تمرکز دارند و آن‌هایی که بر شناخت تأکید دارند، شناخته می‌شود.

کیم به کاربردهای چهار نظریه در روانشناسی اشاره می‌کند:

– نظریه روانکاوی به پزشکان توصیه می‌کند که به گذشته مراجعه کنند و به رویدادهای اولیه زندگی مراجعه کنند تا بتوانند به مشتریان کمک بهتری کنند.
– نظریه انسان‌گرایانه مشاوران را تشویق می‌کند که به مشکلات مشتریان از دیدگاهی متمرکز بر حال نزدیک شوند.
– نظریه صفت در مطالعه علمی شخصیت مفید است و به محققان کمک می‌کند تا ارتباط بین ویژگی‌ها، افکار، احساسات و رفتارها را درک کنند.
– نظریه شناخت اجتماعی به محققان این امکان را می‌دهد که بررسی کنند چگونه شرایط مختلف می‌توانند باعث ایجاد ناسازگاری‌های شخصیتی در افراد شوند.

نگاه نهایی بر رشد شخصیتی

رشد شخصیت یک موضوع پیچیده است و هنوز هم درباره آن بحث می‌شود. بیشتر متخصصان بر این باورند که تجربیات زندگی و ویژگی‌های ذاتی هر فرد با هم ترکیب می‌شوند تا شخصیت شما را شکل دهند. وقتی تجارب زندگی خیلی سخت یا چالش‌برانگیز باشند، ممکن است تأثیر منفی بر رشد شخصیت شما بگذارند. این چالش‌ها می‌توانند باعث ایجاد اختلال شخصیت یا تغییرات در شخصیت شما شوند. اینکه یک تجربه خاص چگونه بر شخصیت شما تأثیر می‌گذارد، به مدت زمانی که با آن چالش روبه‌رو بوده‌اید و تأثیر آن بر دیدگاه کلی شما بستگی دارد.