دکتر خوب برای افتادگی پلک چشم

زمان مطالعه: 10 دقیقه

افتادگی پلک چشم یکی از مشکلات زیبایی و بینایی است که می‌توان آن را درمان کرد.افتادگی پلک چشم زمانی نیاز به جراحی ندارد که بر روی مردمک چشم تأثیر نگذارد و در میدان بینایی فرد مشکلی ایجاد نکند. اما اگر پلک به شدت افتاده باشد و بخشی یا تمام مردمک را بپوشاند، باید درمان و جراحی انجام شود.

پلک‌ها در واقع از دو چین بر روی نازک‌ترین پوست بدن شما تشکیل شده‌اند. آن‌ها از چشمان شما در برابر خشکی و ورود اجسام خارجی محافظت می‌کنند و در هنگام خواب به توزیع یکنواخت اشک کمک می‌کنند تا چشم‌ها مرطوب بمانند.

با این حال، گاهی پلک‌ها شل و آویزان می‌شوند. افتادگی پلک، که به آن پتوز یا بلفاروپتوز نیز می‌گویند، ممکن است به دلیل عوامل ژنتیکی، ضربه، افزایش سن یا برخی بیماری‌های پزشکی ایجاد شود.

اگر فقط یک چشم تحت تأثیر قرار بگیرد، به آن پتوز یک‌طرفه می‌گویند و اگر هر دو چشم دچار افتادگی شوند، پتوز دوطرفه نامیده می‌شود. در موارد شدیدتر، این وضعیت می‌تواند باعث مشکلات بینایی، زیبایی و مسائل سلامتی دیگر شود.

افتادگی پلک چشم می‌تواند از بدو تولد وجود داشته باشد، مانند پتوز مادرزادی، یا به‌عنوان پتوز اکتسابی در سنین بالاتر ایجاد شود. این افتادگی می‌تواند دائمی باشد یا به‌صورت موقت بروز کند. همچنین، گاهی اوقات افتادگی پلک مشکلی است که فقط ظاهر فرد را تغییر می‌دهد و تأثیری بر بینایی یا سلامتی او ندارد.

اما اگر افتادگی پلک به‌طور ناگهانی در عرض چند روز یا چند ساعت ایجاد شود، احتمالاً نشانه یک مشکل جدی پزشکی است و باید به سرعت به پزشک مراجعه کنید تا بیماری زمینه‌ای یا مشکل چشمی بررسی شود. خوشبختانه، در بیشتر موارد، این مشکل می‌تواند به‌طور طبیعی یا با مداخله پزشکی درمان شود.

علائم افتادگی پلک چشم چیست؟

از نظر بالینی، علامت اصلی این موضوع است که پلک بالایی یک یا هر دو چشم به‌صورت طبیعی دیده نمی‌شود و افتاده به نظر می‌رسد. با این حال، گاهی اوقات تشخیص این مشکل سخت است یا به‌طور مداوم اتفاق نمی‌افتد.

برای بررسی این مشکل، می‌توانید به‌طور مستقیم به جلو در آینه نگاه کنید. هنگام نگاه به چشم خود، باید بخش قابل توجهی از عنبیه (دایره رنگی چشم) شما بالای مردمک دیده شود و هیچ بخشی از مردمک چشم نباید توسط پلک پوشانده شود.

این وضعیت می‌تواند کیفیت بینایی شما را تحت تأثیر قرار دهد، زیرا ممکن است جلوی دید شما را بگیرد. همچنین ممکن است چشمان شما برای مدت طولانی خشک یا پر از اشک شوند و یا کوچکتر به نظر برسند، به‌طوری که چین‌وچروک‌های معمولی بین پلک بالا و ابرو از بین بروند.

برخی افراد مبتلا به ممکن است در نواحی اطراف چشم احساس درد کنند. افرادی که دچار این عارشه هستند، ممکن است برای دیدن چهره دیگران هنگام صحبت، سر خود را به عقب خم کنند یا ابروهای خود را بالا ببرند. پزشک معمولاً برای کمک به حل این مشکل، بیماری‌های زمینه‌ای را بررسی می‌کند.

زیرا گاهی اوقات این مشکل ناشی از اختلالات عصبی یا سردردهای میگرنی است. اگر شما فقط دچار پتوز ساده باشید، علائم دیگری نخواهید داشت. اما اگر افتادگی پلک شما به دلیل یک مشکل پزشکی جدی‌تر ایجاد شده باشد، ممکن است علائم دیگری نیز وجود داشته باشد که به بیماری زمینه‌ای مربوط می‌شوند.

برای مثال، افتادگی پلک ناشی از بیماری ام‌ اس ممکن است با علائمی مانند دوبینی، ضعف در بازوها یا پاها و مشکلات در گفتار، بلع یا تنفس همراه باشد. در بین نوزادانی که دچار پتوز مادرزادی هستند، تقریباً ۳۰٪ نیز ممکن است انحراف چشم (استرابیسم) یا اختلالات دیگری داشته باشند که بر موقعیت یا حرکت چشم تأثیر می‌گذارد.

در پتوز ناشی از سندرم هورنر، مردمک چشم آسیب‌دیده به طور غیرمعمول کوچک است. اگر نیاز به مشاوره با چشم‌پزشک دارید، حتماً اقدام کنید.

چه کسانی دچار این عارضه چشمی می‌شوند؟

افتادگی پلک چشم می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد، از علل طبیعی گرفته تا مشکلات جدی‌تر. در نهایت، تنها پزشک می‌تواند به شما کمک کند تا علت اصلی این مشکل را شناسایی کنید. پلک بالایی شما به عضله‌ای متصل است که به همراه یک عضله کوچک‌تر، به بالا و پایین رفتن پلک کمک می‌کند.

علاوه بر این، عضله‌ای زیر پوست ابرو وجود دارد که به بالا بردن پلک‌ها کمک می‌کند. اگر هر یک از این سه عضله یا تاندون‌های آن‌ها ضعیف یا آسیب ببینند، ممکن است پلک شما دچار افتادگی شود. به همین دلیل، این مشکل در بزرگسالان مسن به‌دلیل پیری طبیعی و ضعیف شدن عضلات، تاندون‌ها و پوست اطراف چشم شایع‌تر است.

اما باید توجه داشته باشید که افراد در هر سنی ممکن است دچار این مشکل شوند و درصدی از نوزادان نیز به‌طور مادرزادی با افتادگی پلک به دنیا می‌آیند.

به طور کلی برخی از دلایل افتادگی پلک عبارتند از:

پتوز مادرزادی
در این نوع، نوزاد به دلیل مشکلات ژنتیکی و عدم رشد صحیح عضلاتی که پلک بالایی را بالا می‌برند، با افتادگی پلک به دنیا می‌آید. تقریباً ۷۰ درصد از این موارد تنها بر یک چشم تأثیر می‌گذارد. اگر این مشکل به‌موقع درمان نشود، ممکن است کودک دچار تنبلی چشم (آمبلیوپی) شود و بینایی او تحت تأثیر قرار گیرد. به همین دلیل، جراحی در اوایل زندگی ضروری است تا از نابینایی جلوگیری شود.

پتوز آپونوروتیک
این نوع افتادگی پلک به‌علت پیری و تأثیر گرانش بر روی تاندون‌های عضله‌ای که پلک را بالا نگه می‌دارد، ایجاد می‌شود. معمولاً هر دو چشم تحت تأثیر قرار می‌گیرند، اما افتادگی در یک چشم ممکن است شدیدتر باشد.

بیماری‌های ام اس و میاستنی گراویس
افتادگی پلک می‌تواند یکی از اولین علائم بیماری ام اس باشد، که اختلالی نادر است و بر واکنش عضلات به اعصاب تأثیر می‌گذارد. این بیماری علاوه بر پلک‌ها، می‌تواند در سایر عضلات بدن نیز باعث ضعف عضلانی شود.

بیماری‌های عضلانی
افتادگی پلک ممکن است نشانه بیماری عضلانی ارثی به نام دیستروفی عضلانی دوشن باشد که بر حرکات چشم تأثیر می‌گذارد. همچنین در افراد جوان‌تر ممکن است به‌دلیل بیماری‌هایی به نام اُفتالموپلژی خارجی مزمن پیشرونده ایجاد شود که باعث افتادگی پلک، مشکلات حرکتی چشم و درگیری عضلات گلو یا قلب می‌شود.

مشکلات عصبی
چون عضلات چشم توسط اعصاب مغز کنترل می‌شوند، هر گونه آسیب به مغز یا اعصاب جمجمه‌ای می‌تواند باعث افتادگی پلک شود. این شرایط شامل سکته مغزی، تومور مغزی، آنوریسم مغز و آسیب عصبی ناشی از دیابت است. یکی دیگر از علل افتادگی پلک، سندرم هورنر است که باعث کوچک شدن غیرطبیعی مردمک و از دست رفتن توانایی تعریق در نیمی از صورت می‌شود.

مشکلات موضعی چشم
افتادگی پلک ممکن است به دلیل عفونت، تومور پلک، تومور داخل حفره چشم یا آسیب به چشم باشد. برای مثال، در بیماری فلج عصب سوم، که به حرکت چشم آسیب می‌زند، افتادگی پلک مشاهده می‌شود. همچنین، مصرف قطره‌های چشمی برای درمان گلوکوم (آب سیاه) می‌تواند منجر به از دست رفتن چربی در ناحیه چشم و ایجاد حالت افتادگی در پلک شود.

فاکتورهای خطر
اگر در حال حاضر دچار افتادگی پلک هستید، این ممکن است نشانه یک بیماری زمینه‌ای باشد، به‌ویژه اگر بر هر دو پلک تأثیر گذاشته باشد. اما اگر فقط یک پلک افتاده باشد، ممکن است ناشی از آسیب، مشکلات عصبی (مانند میگرن) یا گل مژه موقتی باشد. جراحی‌های معمول مانند لیزیک یا آب‌مروارید نیز می‌توانند باعث افتادگی پلک شوند.

امروزه به علت تزریق نادرست بوتاکس به عضلات ابرو یا پلک، موارد زیادی از فلج‌شدگی عضلات پلک و افتادگی آن مشاهده می‌شود. در برخی موارد، افتادگی پلک چشم می‌تواند به دلیل شرایط جدی‌تری مانند سکته مغزی، تومور مغزی یا سرطان اعصاب یا عضلات ایجاد شود. اگر ناگهان یک طرف صورت یا یک چشم شما افتادگی پیدا کرد، ممکن است نشانه سکته مغزی باشد و باید فوراً به خدمات اورژانس پزشکی مراجعه کنید.

انواع افتادگی پلک

انواع افتادگی پلک

۱- افتادگی پلک اکتسابی
افتادگی پلک اکتسابی می‌تواند به انواع زیر تقسیم شود:

– افتادگی پلکی عصبی: در این حالت، اعصاب پلک آسیب دیده و باعث مشکل در حرکت پلک می‌شوند.
– افتادگی پلکی عضلانی: در این نوع، اختلال در عضله‌ای که پلک را بالا نگه می‌دارد، باعث افتادگی می‌شود.
– افتادگی پلکی تاندونی: در این حالت، ضعف در تاندون‌های پلکی موجب افتادگی می‌شود.
– افتادگی پلکی مکانیکی: در این نوع، پلک به قدری سنگین است که عضلات نمی‌توانند آن را بالا نگه‌دارند.

۲- افتادگی پلک مادرزادی
افتادگی پلک مادرزادی در کودکان ممکن است به دلایل مختلفی مانند ضعف عضلانی ایجاد شود. این افتادگی می‌تواند باعث ایجاد مشکلاتی مانند آستیگماتیسم (تاری دید) یا انسداد مسیر بینایی شود، که شایع‌ترین اختلال ناشی از افتادگی پلک در کودکان است.

علل بروز افتادگی پلک

شایع‌ترین علت افتادگی پلک نازک شدن عضله‌ای است که پلک را بالا نگه می‌دارد. این مشکل معمولاً با افزایش سن رخ می‌دهد، اما در برخی موارد ممکن است در سنین جوانی هم دیده شود.

دلایل ضعیف شدن این عضله عبارتند از:

– استفاده از لنزهای چشمی
– مالش بیش از حد چشم‌ها
– حاملگی
– جراحی‌های چشمی
– التهاب‌های چشمی

این عوامل می‌توانند به نازک شدن و ضعیف شدن عضله پلک کمک کنند و باعث افتادگی آن شوند.

عوارض افتادگی پلک

افتادگی پلک  علاوه بر ایجاد مشکلات زیبایی، می‌تواند مشکلات جسمی نیز برای افراد به همراه داشته باشد.

افرادی که دچار افتادگی پلک هستند و همچنین تاری دید دارند، مجبور می‌شوند چشمان خود را جمع کنند و به عضلات کناری چشم فشار بیاورند. این کار نه‌تنها به عضلات چشم آسیب می‌زند، بلکه باعث چروک شدن پوست دور چشم نیز می‌شود.

علاوه بر این، افرادی که به دلیل انسداد مسیر بینایی سر خود را به عقب می‌برند، به مرور زمان دچار کشیدگی در عضلات گردن می‌شوند. این مشکلات می‌تواند کیفیت زندگی آنها را تحت تأثیر قرار دهد.

درمان افتادگی پلک

درمان افتادگی پلک به نظر متخصص و شرایط خود بیمار بستگی دارد، مانند سن، جنسیت، شدت مشکل و علت بروز آن. درمان‌ها می‌توانند به صورت دارویی یا جراحی انجام شوند.

عوارض جراحی پلک بسیار نادر هستند و معمولاً این جراحی به دلیل بهبود زیبایی صورت انجام می‌شود.

آیا می‌توان از افتادگی پلک چشم پیشگیری کرد؟

هیچ راهی برای پیشگیری از افتادگی پلک چشم، به‌ویژه نوع مادرزادی آن وجود ندارد. همچنین، معمولاً انواع افتادگی پلک اکتسابی دلایلی دارند که نمی‌توان از آنها جلوگیری کرد و کنترل عواملی مانند پیری، ضربه به چشم، جراحی یا آسیب عضلانی و عصبی دشوار است.

با این حال، می‌توانید با اجتناب از تزریق بوتاکس توسط افراد غیرحرفه‌ای، استفاده از لنزهای تماسی و مالش بیش از حد چشم، خطر ابتلا به افتادگی پلک اکتسابی را کاهش دهید.

تنها راه کمک به خودتان آگاهی از علائم و انجام معاینه منظم چشم است. اگر متوجه شدید که کودک شما پلک افتاده‌ای دارد، فوراً او را به پزشک ببرید تا تحت درمان قرار گیرد. افتادگی پلک می‌تواند بر بینایی تأثیر بگذارد، بنابراین باید آن را جدی بگیرید. مراجعه فوری به پزشک ممکن است به جلوگیری از بدتر شدن وضعیت کمک کند.

پیشگیری از افتادگی پلک

ورزش‌های چشمی می‌توانند به کاهش پف چشم کمک کنند که این پف ممکن است باعث سنگینی پلک و فشار به عضلات آن شود.

برای جلوگیری از پف چشم، رژیم غذایی کم‌نمک و کم‌چربی داشته باشید تا این مشکل تشدید نشود. همچنین از قرار گرفتن در زیر نور مستقیم آفتاب پرهیز کنید و همیشه از کرم ضدآفتاب، عینک آفتابی و کلاه لبه‌دار استفاده کنید.

کاهش استفاده از نورهای مصنوعی نیز مهم است؛ سعی کنید کمتر از موبایل و لپ‌تاپ استفاده کنید، به‌ویژه در شب، و از مطالعه در نور کم پرهیز کنید.

مراقبت از چشم‌ها امری ضروری است. با پیشگیری، محافظت و رسیدگی به چشم‌هایتان، می‌توانید آنها را از بیماری‌ها دور نگه‌دارید.

بهترین روش درمان افتادگی پلک چشم

نوع درمان افتادگی پلک به علت و شدت این مشکل بستگی دارد. در ادامه به روش‌های رایج درمان این مشکل اشاره می‌کنیم. افتادگی پلک معمولاً یک مشکل طولانی‌مدت است. خوشبختانه در بیشتر کودکان مبتلا به پتوز مادرزادی که درمان نشده‌اند، وضعیت پلک‌ها نسبتاً ثابت می‌ماند. اما در افرادی که دچار پتوز آپونوروتیک (افتادگی پلک وابسته به سن) هستند، این مشکل می‌تواند به‌تدریج با گذشت زمان بدتر شود. بنابراین، مهم است که به فکر درمان به‌موقع باشید!

قطره چشمی برای رفع افتادگی پلک

برای افتادگی پلک موقت ناشی از تزریق بوتاکس، یک مطالعه قدیمی نشان داده است که استفاده از قطره چشم «لوپیدین» ممکن است به بهبودی سریع‌تر کمک کند، زیرا این قطره باعث انقباض سریع پلک‌ها می‌شود.

جراحی افتادگی پلک چشم

اگر افتادگی پلک به دلیل افزایش سن باشد، معمولاً جراح پلاستیک با جراحی زیبایی به نام «بلفاروپلاستی» مشکل را حل می‌کند. این روش معمولاً به صورت سرپایی و تحت بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. بی‌حسی موضعی بهتر از بیهوشی عمومی است زیرا به جراح این امکان را می‌دهد که موقعیت پلک‌ها را در حالی که چشمان شما باز است، تنظیم کند.

در موارد خفیف افتادگی پلک، تنها بخشی از عضلات پلک برداشته می‌شود. در موارد متوسط، ممکن است عضله اصلی پلک کوتاه شود. برای موارد شدیدتر، لیفت ابرو نیز ممکن است توصیه شود. اخیراً نوعی جراحی به نام «اسلینگ» هم رایج شده که در آن از لیفت عضلات پیشانی برای بالا بردن پلک‌ها استفاده می‌شود.

اگر کودک شما با افتادگی پلک مادرزادی شدید به دنیا آمده باشد، احتمالاً پزشک توصیه می‌کند که هر چه زودتر جراحی اصلاحی انجام شود تا خطر آسیب دائمی به بینایی کاهش یابد. اگر افتادگی پلک کودک شما خفیف‌تر باشد و مشکلی برای بینایی‌اش ایجاد نکرده باشد، ممکن است پزشک تصمیم بگیرد تا زمانی که کودک ۳ تا ۵ ساله شود، برای جراحی صبر کند.

در دوران کودکی، جراحی پلک معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود و ممکن است خطراتی مانند خشکی چشم، خراشیدگی قرنیه و هماتوم به وجود بیاید. همچنین ممکن است جراح پلک را بیش‌ازحد بالا یا پایین ببرد و این موضوع باعث شود که بیمار از ظاهر خود بعد از جراحی راضی نباشد. در برخی موارد، پس از جراحی، چشم‌ها ممکن است هنگام خواب کمی باز بمانند، بنابراین برای جلوگیری از خشکی چشم‌ها قبل از خواب، بهتر است از روغن استفاده کنید.

تاثیر عصای پتوز بر درمان افتادگی پلک

در این روش غیرجراحی، معمولاً پزشک چشم یک زائده مخصوص به نام “عصای پتوز” به قاب عینک اضافه می‌کند تا از افتادگی پلک جلوگیری کند. دو نوع عصای پتوز وجود دارد: قابل تنظیم و تقویت‌شده. عصاهای قابل تنظیم فقط به یک طرف قاب عینک متصل می‌شوند، در حالی که عصاهای تقویت‌شده به دو طرف قاب متصل می‌شوند.

این وسیله را می‌توان تقریباً روی همه نوع قاب عینک نصب کرد، اما بهترین عملکرد را معمولاً روی قاب‌های فلزی دارد. این روش به خوبی برای بیماران با افتادگی شدید پلک نیز جواب داده و می‌تواند در موارد اضطراری که بیمار به خاطر مشکلاتی مثل دیابت یا فشار خون بالا نمی‌تواند جراحی کند، مورد استفاده قرار گیرد.

اگر افتادگی پلک شما به دلیل بیماری‌های زمینه‌ای یا مشکلات عضلانی و عصبی باشد، معمولاً پس از درمان این مشکلات، وضعیت شما بهبود می‌یابد یا از بدتر شدن آن جلوگیری می‌شود. اما اگر افتادگی پلک شما به حدی شدید باشد که دید شما را مسدود کند، علاوه بر درمان بیماری‌های زمینه‌ای، ممکن است نیاز به جراحی هم داشته باشید.

درمان افتادگی پلک چشم با داروهای گیاهی

طبق تجربه، استفاده از چای کیسه‌ای بابونه می‌تواند به رفع افتادگی پلک کمک کند، زیرا این چای خاصیت ضد التهابی خوبی دارد. برای این کار، کافی است شب قبل دو عدد چای کیسه‌ای را در فریزر بگذارید و صبح روز بعد به مدت ۲۰ دقیقه روی پلک‌های خود قرار دهید.

همچنین می‌توانید گل‌های بابونه را با آب و خیار در مخلوط‌کن ترکیب کنید و از خمیری که به دست می‌آید، روی پلک‌ها استفاده کنید. ترکیب جو، عسل و تخم‌مرغ نیز می‌تواند برای درمان موضعی افتادگی پلک موثر باشد. علاوه بر این، ژل آلوئه‌ورا به خاطر خاصیت آبرسانی بالایی که دارد، می‌تواند به تقویت پلک‌ها کمک کند.

درمان افتادگی پلک چشم با طب سنتی

متخصصان طب سنتی معتقدند که علاوه بر داروهای گیاهی، ماساژ و طب سوزنی در نواحی اطراف چشم و پلک نیز می‌توانند در درمان افتادگی پلک مؤثر باشند. روغن‌های گیاهی مانند روغن زیتون و روغن نارگیل به خاطر خاصیت آبرسانی، ضد التهابی، جوانسازی و سفت‌کنندگی که دارند، می‌توانند به بهبود این مشکل کمک کنند. همچنین، امروزه کرم‌های موضعی زیادی با فرمولاسیون گیاهی در بازار وجود دارند که تحت نظر متخصصان طب سنتی برای درمان تدریجی افتادگی پلک تهیه شده‌اند.

برای درمان افتادگی پلک چشم چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر افتادگی پلک شما با موارد زیر همراه است، حتماً در اسرع وقت با یک پزشک متخصص چشم یا داخلی مشورت کنید:

– اگر افتادگی پلک به‌طور ناگهانی در چند روز یا چند ساعت اخیر رخ داده است.
– اگر با دوبینی، ضعف در عضلات صورت، ضعف در بازوها یا پاها، مشکل در گفتار یا بلع، یا سردرد شدید همراه است.
– اگر با علائم عفونت چشم مانند درد، قرمزی، تب، تورم و برآمدگی چشم یا مشکل در حرکت دادن چشم همراه است.
– اگر پلک‌های شما به‌دلیل افزایش سن افتاده‌اند و این موضوع باعث اختلال در بینایی یا تأثیر منفی بر ظاهر شما شده است.

با توجه به اینکه افتادگی پلک ممکن است پیشرفت کند و عوارض جانبی داشته باشد، نباید این موضوع را ساده بگیرید. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره جراحی افتادگی پلک، می‌توانید با یک متخصص جراحی پلاستیک مشورت کنید.