عوامل موثر در بروز قارچ پوستی: نقش رطوبت و سیستم ایمنی ضعیف

زمان مطالعه: 10 دقیقه

قارچ پوستی نوعی عفونت است که باعث خارش، التهاب، تغییرات پوستی و عفونت‌های ثانویه می‌شود. برای جلوگیری از قارچ پوستی، باید به نکات زیر توجه کنید:
– حفظ بهداشت شخصی: مرتباً شستشو کنید.
– استفاده از لباس مناسب: از لباس‌های خشک و تمیز استفاده کنید.
– تمیز و خشک نگه‌داشتن پوست: پوست خود را همیشه خشک و تمیز نگه‌دارید.
– استفاده از تجهیزات شخصی جداگانه: در محیط‌های عمومی از تجهیزات شخصی خود استفاده کنید.
– توجه به رطوبت و تهویه: محیط‌های مرطوب و بدون تهویه مناسب را اجتناب کنید.
– اجتناب از تماس با پوست آلوده: از تماس با پوست افراد مبتلا خودداری کنید.

اگر علائم قارچ پوستی را مشاهده کردید، حتماً به پزشک مراجعه کنید و درمان مناسب را انجام دهید.

عفونت قارچ پوستی، که به آن درماتوفیتوز هم می‌گویند، نوعی عفونت قارچی است که بر روی پوست، موها و ناخن‌ها تاثیر می‌گذارد. این نوع عفونت یکی از شایع‌ترین انواع عفونت‌های قارچی سطحی در دنیا است.

اگر علائم این بیماری را دارید، حتماً با متخصص پوست و مو مشورت کنید تا درمان مناسب شروع شود.

قارچ پوستی چیست؟

قارچ پوستی یا درماتوفیتوز نوعی بیماری پوستی است که به‌دلیل عفونت قارچی ایجاد می‌شود. میلیون‌ها نوع قارچ در محیط‌های مختلف مانند آلودگی‌ها، گیاهان، سطوح و لوازم خانه، و حتی روی پوست وجود دارد. این قارچ‌ها گاهی می‌توانند مشکلاتی مثل جوش، تاول یا دانه‌های قرمز حساسیتی را به وجود آورند.

علائم قارچ پوستی

علائم عفونت قارچ پوستی می‌تواند بسته به نوع عفونت متفاوت باشد، اما برخی از علائم رایج شامل موارد زیر است:

– خارش شدید: ناحیه‌ای که قارچ در آنجا ایجاد شده است، ممکن است دچار خارش شدید و آزاردهنده شود.
– قرمزی و التهاب: پوست در ناحیه عفونت قرمز و ملتهب می‌شود.
– ترک‌های پوستی: ممکن است پوست در ناحیه عفونی شده ترک بخورد.
– خشکی پوست: برای درمان خشکی پوست باید با پزشک پوست مشورت کنید.
– تغییرات پوستی: تغییر رنگ، لکه‌های پوستی، یا پوست پوست شدن ممکن است رخ دهد.
– بثورات: جوش‌ها همراه با درد و تورم ممکن است ظاهر شوند.
– تشدید علائم: علائم می‌توانند تحت تاثیر عواملی مثل رطوبت، حرارت یا استفاده از صابون‌ها و محصولات شیمیایی بدتر شوند.

شکل ظاهری قارچ پوستی

شکل ظاهری عفونت قارچ پوستی می‌تواند بسته به نوع قارچ و جایی که در بدن ایجاد شده است، متفاوت باشد. این عفونت‌ها می‌توانند در هر قسمتی از بدن ظاهر شوند، از جمله پا، ناخن‌ها، بینی، گردن، ناحیه تناسلی، پوست صورت و دیگر قسمت‌ها.

قارچ پوستی قرمز رنگ

قارچ‌های پوستی قرمز رنگ می‌توانند به چند نوع عفونت قارچی مرتبط باشند:

– قارچ درماتوفیت: باعث قرمزی و خارش در قسمت‌های مختلف بدن مثل پا، دست، بدن، صورت و ناخن‌ها می‌شود.
– قارچ پانو: ایجاد قرمزی، التهاب، خارش و درد در نواحی مرطوب مانند بینی، گوش‌ها، زیربغل، ناحیه تناسلی و زیر سینه.
– قارچ کاندیدیاز: در نواحی مرطوب و گرم مانند ناحیه تناسلی، دهان و کف دست، باعث قرمزی، التهاب، خارش و سوزش پوست می‌شود.

‏علت قارچ پوستی

برخی از علل شایع قارچ پوستی عبارتند از:

– قارچ‌های محیطی: مانند قارچ‌های درماتوفیت و کاندیدا که از طریق تماس مستقیم با پوست منتقل می‌شوند. این قارچ‌ها معمولاً در محیط‌های مرطوب و گرم مثل حمام‌ها، استخرها، و سالن‌های ورزشی یافت می‌شوند.
– سیستم ایمنی ضعیف: افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، مثل بیماران مبتلا به ایدز، سرطان، دیابت و سایر بیماری‌های مزمن، بیشتر در معرض خطر عفونت قارچی هستند.
– تماس با سطوح آلوده: استفاده مشترک از حوله، لباس، کفش، و تماس با زمین‌های عمومی می‌تواند منجر به انتقال قارچ شود.
– رطوبت مداوم: قرار گرفتن مداوم در معرض رطوبت، مانند در نواحی بینی، زیربغل و بین انگشتان پا، می‌تواند باعث ایجاد عفونت قارچی شود.
– مصرف طولانی‌مدت آنتی‌بیوتیک‌ها: مصرف طولانی‌مدت آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند تعادل میکروبی پوست را به هم بزند و باعث رشد قارچ‌ها شود.

‏قارچ پوستی گردن

عفونت قارچی پوست گردن می‌تواند به‌خاطر تماس مستقیم با قارچ‌ها یا عواملی که رشد آنها را تسهیل می‌کنند، ایجاد شود. یکی از این عفونت‌ها، «کاندیدیازیس گردن» نام دارد که در گردن و نواحی اطراف آن رخ می‌دهد.

عواملی مثل ضعف سیستم ایمنی، مصرف طولانی‌مدت آنتی‌بیوتیک‌ها، استفاده از استروئیدها، بارداری، دیابت و تغذیه نامناسب می‌توانند خطر ابتلا به این عفونت را افزایش دهند.

علائم کاندیدیازیس گردن شامل قرمزی، خارش، سوزش، تحریک و التهاب در ناحیه گردن و زیر چانه است. همچنین، ممکن است لکه‌های سفید یا خطوط ریز سفید در داخل دهان و ناحیه گردن مشاهده شود.

قارچ پوستی کشاله ران

قارچ پوستی کشاله ران نوعی عفونت قارچی است که در ناحیه کشاله ران، میان ران و ناحیه تناسلی ایجاد می‌شود. این عفونت به علت تماس مستقیم با قارچ‌ها یا عواملی که باعث تحریک می‌شوند، به وجود می‌آید.

عوامل خطر برای ابتلا به این نوع قارچ شامل رطوبت و عرق، استفاده از لباس‌های تنگ و نامناسب، ضعف سیستم ایمنی، تماس با سطوح آلوده، و مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها است.

برای درمان این عفونت، پزشک معمولاً داروهای ضدقارچ موضعی مثل کرم، ژل یا پودرهای ضدقارچ تجویز می‌کند.

قارچ پوستی در ناحیه تناسلی زنان

عفونت قارچی در ناحیه تناسلی زنان، که به نام کاندیدیازیس واژن شناخته می‌شود، مشکلی رایج است. این عفونت می‌تواند باعث خارش، سوزش، تحریک، قرمزی و ترشحات غیرطبیعی در ناحیه تناسلی شود.

تغییرات هورمونی در دوران بارداری، قاعدگی، یا استفاده از درمان‌های هورمونی می‌تواند تعادل میکروبی در ناحیه تناسلی را به هم بزند و باعث رشد قارچ‌ها شود.

قارچ پوستی در ناحیه تناسلی مردان

عفونت قارچی در ناحیه تناسلی مردان که به آن بالانیت قارچی یا کاندیدیازیس پنیس می‌گویند، می‌تواند باعث خارش، سوزش، قرمزی، ترشحات غیرطبیعی و التهاب در این ناحیه شود.

عوامل خطر برای ابتلا به این عفونت شامل موارد زیر است:

– رطوبت و عرق زیاد، و استفاده از لباس‌های تنگ و نامناسب
– ضعف سیستم ایمنی، مانند در افراد مبتلا به ایدز، سرطان، دیابت و بیماری‌های مزمن دیگر
– تماس با سطوح آلوده به قارچ‌ها
– مصرف طولانی‌مدت آنتی‌بیوتیک‌ها

قارچ پوستی بیضه

این نوع عفونت قارچی، که معمولاً توسط قارچ کاندیدا ایجاد می‌شود، می‌تواند باعث خارش، سوزش، قرمزی، ترشحات غیرطبیعی و التهاب در ناحیه تناسلی مردان شود. در برخی موارد، پوست بیضه‌ها ممکن است خشک و پوسته‌پوسته شده و ترک‌ها و تحریکات پوستی نیز مشاهده شود.

برای درمان بالانیت قارچی در ناحیه بیضه، بهترین کارها عبارتند از:

– مراجعه به پزشک برای درمان مناسب
– رعایت بهداشت شخصی و استفاده از لباس‌های تمیز و مناسب
– خشک نگه داشتن ناحیه بیضه
– جلوگیری از تماس با سطوح آلوده

قارچ پوستی باسن

علائم قارچ پوستی در ناحیه باسن شامل خارش، سوزش، قرمزی و التهاب است. این مشکل معمولاً به دلیل رطوبت، عرق، لباس‌های تنگ و نامناسب، ضعف سیستم ایمنی و تماس با سطوح آلوده ایجاد می‌شود.

راه های انتقال قارچ پوستی

قارچ پوستی می‌توانند از راه‌های مختلف منتقل شوند:

– تماس مستقیم با پوست یا سطوح آلوده، یا استفاده از وسایل شخصی مشترک
– محیط‌های عمومی مانند استخر، سونا، سالن‌های ورزشی و حمام‌های عمومی
– عوامل محیطی مانند رطوبت، گرما و عرق زیاد
– ضعف سیستم ایمنی، به ویژه در افرادی که دچار بیماری‌های مزمن یا عفونت‌های ویروسی هستند

انتقال قارچ پوستی جنسی

قارچ پوستی معمولاً از طریق تماس مستقیم با پوست یا اشیای آلوده منتقل می‌شوند و انتقال این نوع قارچ‌ها از طریق تماس جنسی خیلی نادر است. با این حال، در برخی موارد خاص، ممکن است قارچ‌هایی که باعث عفونت‌های جنسی می‌شوند، از طریق فعالیت‌های جنسی منتقل شوند.

تشخیص قارچ پوستی

برای تشخیص قارچ پوستی، پزشک از روش‌های مختلفی استفاده می‌کند:

1. بررسی علائم: پزشک علائم و نشانه‌های عفونت قارچی را به دقت بررسی می‌کند، از جمله رنگ و شکل لکه‌ها، خارش، التهاب و ترشحات.

2. بررسی تغییرات پوستی: تغییرات رنگ پوست، لکه‌ها، ترک‌ها و سایر تغییرات را ارزیابی می‌کند.

3. نمونه‌برداری: از ناحیه آلوده نمونه‌برداری می‌کند و آن را به آزمایشگاه برای کشت می‌فرستد.

4. بررسی سوابق بیمار: سابقه بیماری قارچی در بیمار و اطرافیانش را مورد بررسی قرار می‌دهد.

درمان قارچ پوستی

درمان قارچ پوستی به نوع عفونت و شدت آن بستگی دارد و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

1. داروهای ضدقارچ موضعی: مانند کرم، ژل، لوسیون و پودرهایی که شامل ترکیباتی مثل کلوتریمازول، میکونازول و تربینافین هستند.

2. داروهای ضدقارچ خوراکی: مانند قرص‌های فلوکونازول، ایتراکونازول و گریسوفولوژین که برای عفونت‌های شدیدتر تجویز می‌شوند.

3. مراقبت‌های بهداشتی: شستشو و خشک کردن دقیق نواحی آلوده، استفاده از لباس‌های تمیز و خشک، و اجتناب از استفاده مشترک از لوازم بهداشتی.

۱. قرص ضد قارچ پوستی قوی

قرص‌های ضدقارچ قوی که به صورت خوراکی مصرف می‌شوند، شامل داروهای زیر هستند:

– کلوتریمازول (کانستن)
– اکونازول
– میکونازول
– تربینافین (لامیسیل)
– فلوکونازول (دیفلوکان)
– کتوکونازول (داکترین)
– نیستاتین (نیستان)
– آمفوتریسین
– گریسوفولوژین

۲. آمپول ضد قارچ پوستی

برای درمان عفونت‌های قارچی پوستی شدید و گسترده، از آمپول‌های ضدقارچ استفاده می‌شود. این آمپول‌ها شامل داروهای ضدقارچ سیستمیک هستند که به صورت وریدی یا عضلانی تجویز می‌شوند. برخی از این آمپول‌ها عبارتند از:

– آمپول آمفوتریسین B
– کاسپوفونژین
– ایتراکونازول

۳. پماد درمان قارچ پوستی (کرم ضد قارچ پوستی)

برای درمان عفونت‌های قارچی پوستی، می‌توان از کرم‌ها و پمادهای ضدقارچ استفاده کرد. این داروها به صورت موضعی بر روی ناحیه آلوده پوست زده می‌شوند. برخی از این کرم‌ها عبارتند از:

– کلوتریمازول
– میکونازول
– تربینافین
– اکونازول

۴. پماد ضد قارچ پوستی کودکان

قبل از استفاده از هر پماد یا کرم ضدقارچ برای کودکان، بهتر است با پزشک مشورت کنید تا نوع عفونت قارچی به درستی تشخیص داده شود و راهنمایی مناسب دریافت کنید. برخی از پمادهای ضدقارچ مناسب برای عفونت‌های پوستی کودکان شامل:

– کلوتریمازول
– میکونازول

۵. بهترین صابون ضد قارچ پوستی

بهترین صابون برای درمان عفونت‌های قارچی و کنترل جوش‌های بدن و صورت، صابون گوگرد ماسینکس است. این صابون ضدآلرژی و ضدحساسیت است و به ویژه برای مشکلات پوستی ناشی از قارچ‌ها مفید است.

۶. قطره کانازول برای قارچ پوستی

قطره کانازول داروی مفید برای نابودی قارچ‌های عفونی و بهبود عفونت پوستی است.

۷. محلول ضد قارچ پوستی

محلول‌های ضد قارچ پوستی برای درمان عفونت‌های قارچی پوست به کار می‌روند و به‌خصوص در نواحی‌ای که استفاده از پماد یا کرم سخت است، مؤثرند. این محلول‌ها حاوی مواد ضدقارچ هستند و به‌طور مستقیم روی ناحیه آلوده زده می‌شوند. برخی از این محلول‌ها شامل کلوتریمازول، میکونازول، و کلورهگزیدین هستند که خاصیت ضدعفونی کنندگی دارند.

۸. درمان قارچ پوستی با لیزر

یکی از روش‌های جدید و مؤثر برای درمان عفونت‌های قارچی پوست، استفاده از لیزر است. این روش معمولاً برای عفونت‌هایی که به داروها پاسخ نمی‌دهند یا درمان‌های معمولی نتیجه نمی‌دهند، به کار می‌رود. لیزر با تاباندن نور متمرکز و کوتاه به طور مستقیم بر روی ناحیه آلوده، قارچ را از بین می‌برد. از مزایای درمان با لیزر می‌توان به کاهش علائم عفونت، اثرگذاری دقیق بر ناحیه آلوده، و عدم نیاز به داروهای عمومی اشاره کرد.

۹. درمان خانگی قارچ پوستی

درمان‌های خانگی می‌توانند در برخی موارد به بهبود قارچ پوستی کمک کنند، اما قبل از استفاده از هرکدام، بهتر است با پزشک مشورت کنید:

– چای درخت دارچین: چند قطره روغن چای درخت دارچین را با یک قاشق غذاخوری روغن نارگیل مخلوط کرده و به آرامی روی ناحیه آلوده بمالید.
– سرکه سیب‌ترش: سرکه سیب‌ترش را با آب به نسبت مساوی مخلوط کنید و با یک پنبه روی ناحیه آلوده بمالید. این کار را چند بار در هفته انجام دهید.
– آلوئه‌ورا: ژل آلوئه‌ورا طبیعی را مستقیماً روی ناحیه آلوده بمالید یا از روغن آلوئه‌ورا استفاده کنید.

تاثیر الکل بر قارچ پوستی

استفاده از الکل روی قارچ پوستی می‌تواند کمک‌کننده باشد، زیرا الکل می‌تواند با تخریب پوسته قارچ‌ها به کاهش رشد و کنترل عفونت کمک کند. اما باید بدانید که الکل فقط روی سطح پوست اثر دارد و نمی‌تواند به تنهایی قارچ پوستی را به طور کامل درمان کند. اگر عفونت قارچی خیلی گسترده یا مزمن باشد، بهتر است با پزشک مشورت کنید و از درمان‌های دیگر نیز استفاده کنید.

‏سرکه برای قارچ پوستی

سرکه می‌تواند به کند کردن رشد برخی قارچ‌ها و عفونت‌های پوستی کمک کند، زیرا خاصیت ضدقارچی و ضدباکتریایی دارد.

‏روغن زیتون برای قارچ پوستی

روغن زیتون فرابکر خاصیت‌های ضدقارچی و ضدباکتریایی دارد و غنی از آنتی‌اکسیدان است. این ویژگی‌ها باعث می‌شود که روغن زیتون گزینه خوبی برای استفاده در صابون‌های ضدقارچ پوستی باشد.

دشمن قارچ پوستی

برای درمان قارچ پوستی، معمولاً از مواد ضدقارچ استفاده می‌شود که به اشکال مختلف مثل کرم، پماد، محلول و قرص وجود دارند. برخی از این مواد شامل کرم کلوتریمازول، کرم لوتریمین، بنزوئیل پروکساید، میکونازول، تربینافین و کلوزول هستند.

درمان قارچ پوستی سفید رنگ

برای درمان قارچ پوستی سفید رنگ یا کاندیدیازیس، می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید:

1. داروهای موضعی:استفاده از کرم‌ها، ژل‌ها، پودرها یا قطره‌های ضدقارچ مثل کلوتریمازول، میکونازول، یا اکونازول.
2. داروهای خوراکی:مصرف قرص‌های ضدقارچ مانند فلوکونازول، ایتراکونازول، پوزاکونازول یا کلوتریمازول.
3. رعایت بهداشت شخصی:پوست را خشک و تمیز نگه‌دارید، از لوازم شخصی جداگانه استفاده کنید، و پوشاک تمیز بپوشید.
4.تغییرات غذایی: از خوردن غذاهایی که قارچ و قند زیاد دارند پرهیز کنید.

‏درمان سریع قارچ پوستی

برای درمان سریع قارچ پوستی، بسته به نوع و شدت عفونت، می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید:

1. داروهای موضعی قوی: استفاده از کرم‌ها یا پمادهایی که شامل مواد ضدقارچ مانند تربینافین، بوتنافین، کلوتریمازول، میکونازول یا سالیسیلیک اسید هستند.
2. داروهای خوراکی: مصرف قرص‌های ضدقارچ طبق تجویز پزشک.
3. رعایت بهداشت شخصی: پوست را تمیز و خشک نگه‌دارید.
4. رژیم غذایی مناسب: از خوردن غذاهایی که می‌توانند رشد قارچ را تشدید کنند پرهیز کنید.

درمان قارچ پوستی چقدر طول میکشد؟

بعد از شروع درمان عفونت قارچی، علائمی مانند خارش و قرمزی باید طی چند روز بهبود پیدا کنند. پوست پوست شدن و قرمزی هم به‌تدریج بهتر خواهد شد. معمولاً درمان قارچ پوستی بین ۱ تا ۴ هفته طول می‌کشد.

عوارض قارچ پوستی

عوارض قارچ پوستی عبارتند از:

• خارش و التهاب
• تغییر رنگ پوست، ترک‌، خشکی، پوسته‌پوسته شدن، ترشحات، ترک‌های خونریزی، تورم و التهاب پوست
• عفونت ثانویه باکتریایی یا ویروسی در مناطق آلوده
• عوارض روانی مانند استرس، افسردگی و کاهش اعتماد به نفس
• انتقال عفونت

پیشگیری از قارچ پوستی

برای پیشگیری از قارچ پوستی، این کارها را انجام دهید:

1. حفظ بهداشت شخصی: دست‌ها و بدن را به‌طور منظم با آب و صابون بشویید.
2. استفاده از لباس‌های تمیز و خشک: از پوشاک تنگ و گرم در محیط‌های مرطوب و گرم خودداری کنید.
3. استفاده از تجهیزات شخصی جداگانه: در محیط‌های عمومی مانند استخر و سالن ورزشی از وسایل شخصی خودتان استفاده کنید.
4. توجه به رطوبت و تهویه: محیط‌های مرطوب را خشک و هوادهی شده نگه‌دارید.
5. خشک نگه‌داشتن پوست: پوست را همیشه خشک نگه‌دارید و از مرطوب‌کننده‌های مناسب استفاده کنید.
6. اجتناب از تماس با پوست آلوده: از تماس با پوست دیگران که ممکن است آلوده به قارچ باشد، بپرهیزید.
7. تقویت سیستم ایمنی: با خوردن غذای سالم، خواب کافی، ورزش منظم و کنترل استرس، سیستم ایمنی بدن خود را تقویت کنید.

قارچ پوستی نوعی عفونت است که باعث خارش، التهاب، تغییرات پوستی و عفونت‌های ثانویه می‌شود. برای جلوگیری از این عفونت، باید به نکات زیر توجه کنید:

– حفظ بهداشت شخصی: به‌طور منظم دست‌ها و بدن را با آب و صابون بشویید.
– استفاده از لباس مناسب: از لباس‌های تمیز، خشک و مناسب استفاده کنید و از پوشیدن لباس‌های تنگ و گرم در محیط‌های مرطوب خودداری کنید.
– خشک نگه‌داشتن پوست: پوست خود را همیشه خشک نگه‌دارید و از مرطوب‌کننده استفاده کنید.
– استفاده از تجهیزات شخصی جداگانه: در محیط‌های عمومی مانند استخر و سالن ورزشی، از وسایل شخصی خودتان استفاده کنید.
– توجه به رطوبت و تهویه: محیط‌های مرطوب را خشک و خوب تهویه کنید.
– اجتناب از تماس با پوست آلوده: از تماس با پوست افراد دیگر که ممکن است آلوده به قارچ باشند، بپرهیزید.

اگر علائم قارچ پوستی را مشاهده کردید، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید و درمان مناسب را آغاز کنید. برای ارتباط با پزشکان متخصص و دریافت مشاوره آنلاین، می‌توانید به سایت دکترخوب مراجعه کنید. در دکترتو، علاوه بر تعیین وقت حضوری، امکان مشاوره آنلاین با متخصص پوست نیز وجود دارد.