فهرست محتوا
اسکیزوفرنی پارانوئید نوعی اختلال روانی است که با علائمی مثل هذیان و توهم مشخص میشود. تشخیص به موقع این بیماری اهمیت زیادی دارد زیرا درمان آن ممکن است. هذیان و توهم میتوانند نشانههای پارانویا باشند.
اسکیزوفرنیپارانوئید، که به آن اسکیزوفرنی پارانویا هم گفته میشود، رایجترین نوع اسکیزوفرنی است. این بیماری روانی باعث میشود که فرد واقعیت را به درستی درک نکند و بر تفکر و رفتار او تأثیر بگذارد.
معمولاً اسکیزوفرنی پارانوئید در اواخر نوجوانی یا اوایل جوانی شروع میشود و افرادی که به آن مبتلا هستند، به طور غیرمنطقی به دیگران مشکوک میشوند. این وضعیت میتواند مشکلاتی در کار، دوستیها و تعاملات اجتماعی ایجاد کند. اگرچه این بیماری مادامالعمر است، اما با مصرف دارو و مشاوره از متخصصان میتوان علائم را کنترل کرده و کیفیت زندگی را بهبود بخشید.
ما در دکترخوب این امکان را فراهم کردهایم که شما به راحتی به بهترین روانشناس و روانپزشک دسترسی پیدا کنید. از طریق سایت دکترخوب میتوانید با بهترین پزشکان ارتباط برقرار کنید و علاوه بر وقتهای حضوری، مشاوره آنلاین و تلفنی هم دریافت کنید.
اسکیزوفرنی پارانوئید چیست؟
اصطلاح “اسکیزوفرنی پارانوئید” یک نام قدیمی برای نوعی از اسکیزوفرنی است. امروزه متخصصان دیگر از این اصطلاح استفاده نمیکنند و آن را در طبقهبندیهای جدید قرار نمیدهند. به جای آن، اسکیزوفرنی به عنوان یک اختلال عصبی و روانی شناخته میشود که بخشی از مجموعهای از شرایط مرتبط با روانپریشی است.
انجمن روانپزشکی آمریکا این نوع اسکیزوفرنی را از فهرست تشخیصهای رسمی حذف کرده است و در بهروزرسانی کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5) که در سال ۲۰۱۳ منتشر شد، سازمان بهداشت جهانی نیز این اصطلاح را از طبقهبندی بینالمللی بیماریها حذف کرده است.
علائم اسکیزوفرنی پارانوئید
اسکیزوفرنی پارانویا معمولاً در سه مرحله پیشرفت میکند:
1. مرحله فعال: در این مرحله، علائم بیماری به شدت نمایان هستند. علائم اسکیزوفرنی شامل موارد زیر است:
– توهم: تصورات نادرست درباره واقعیت، مانند شنیدن یا دیدن چیزهایی که وجود ندارند.
– گفتار نامنظم: صحبت کردن به شکلی بیمعنی یا نامرتب.
– رفتار غیرعادی: انجام کارهایی که نادرست یا غیرمتعارف به نظر میرسند.
اسکیزوفرنی پارانویا قبلاً یکی از زیرگروههای این بیماری بود، زیرا پارانویا (بدگمانی و عدم اعتماد به دیگران) معمولاً در این اختلال مشاهده میشود. پارانویا یعنی فرد نسبت به دیگران احساس بیاعتمادی و سوءظن دارد و بر اساس این احساسات عمل میکند.
هذیان و توهم دو علامت رایج در این اختلال هستند. فردی که دچار هذیان است، معمولاً عقاید نادرستی دارد که تغییر نمیکند، حتی اگر شواهد قوی خلاف آن را نشان دهد. هذیانهای پارانویا معمولاً به صورت احساس آزار و اذیت بروز میکنند، به این معنا که فرد باور دارد کسی در تلاش است به او آسیب برساند یا بر زندگیاش تأثیر منفی بگذارد.
توهمات به تصورات نادرست از واقعیت مربوط میشوند، مانند شنیدن صداهایی که وجود ندارند. فردی که توهم دارد، معمولاً نمیتواند بفهمد که آنچه تجربه میکند واقعی نیست. افراد مبتلا به هذیان معمولاً با ارائه شواهد غیرواقعی تلاش میکنند نشان دهند که کسی قصد آزار آنها را دارد.
یکی از ویژگیهای رایج در اسکیزوفرنی پارانویا، آنوسوگنوزیا است که به معنای عدم بینش یا درک نسبت به وضعیت پزشکی خود است. این به این معناست که فرد نمیتواند علائم یا نشانههای بیماری خود را تشخیص دهد. این عدم درک در اسکیزوفرنی بسیار شایع است، به همین دلیل افراد مبتلا اغلب باور ندارند که بیمارند و در برابر درمان مقاومت میکنند.
علت اسکیزوفرنی پارانوئید
اسکیزوفرنی یک علت مشخص و تایید شده ندارد. متخصصان معتقدند که چندین عامل ممکن است در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند، اما هیچکدام از این عوامل به تنهایی نمیتوانند باعث ابتلا به اسکیزوفرنی پارانویا شوند.
کارشناسان بر این باورند که چندین عامل خطر ممکن است در بروز اسکیزوفرنی پارانویا مؤثر باشند. این عوامل شامل تغییرات ژنتیکی که از والدین به ارث میرسد، تماس با برخی مواد شیمیایی یا مواد، عوارض در دوران بارداری و استفاده از مواد مخدر برای تفریح است. با این حال، هنوز هیچ دلیل یا محرک مشخصی برای این بیماری شناسایی نشده است.
چه افرادی بیش از سایرین در معرض ابتلا به اسکیزوفرنی پارانوئید قرار دارند؟
افرادی که از مواد مخدر صنعتی استفاده میکنند، بهخصوص موادی که تأثیرات منفی بر روی ذهن دارند، بیشتر در معرض ابتلا به اسکیزوفرنی پارانویا هستند. این داروها میتوانند باعث ایجاد توهم و هذیان شوند.
همچنین، افرادی که به افسردگی دچار هستند، خطر بیشتری برای ابتلا به روانپریشی دارند. اگر میخواهید درباره علائم افسردگی و مشکلات عصبی بیشتر بدانید، بهتر است با یک روانشناس مشورت کنید.
تشخیص اسکیزوفرنی پارانوئید
یک پزشک متخصص در زمینه سلامت روان، مانند روانپزشک، برای تشخیص اسکیزوفرنی پارانویا از روشها و ابزارهای مختلف استفاده میکند. این روشها شامل بررسی تاریخچه پزشکی و شخصی فرد، پرسیدن سوالاتی درباره تجربیات و علائم، و مشاهده رفتار اوست.
برخی از آزمایشهایی که برای تشخیص این بیماری انجام میشود عبارتند از:
1. آزمایشهای تصویربرداری: مانند سیتیاسکن (CT) و تصویربرداری با تشدید مغناطیسی (MRI) که به بررسی ساختار مغز کمک میکند.
2. آزمایشهای خون و ادرار: این آزمایشها برای بررسی تغییرات شیمیایی در مایعات بدن و همچنین مسمومیت با فلزات سنگین یا وجود عفونتها انجام میشود.
3. تست الکتروانسفالوگرام (EEG): این تست فعالیت الکتریکی مغز را بررسی میکند و میتواند برای رد کردن تشنج یا صرع مفید باشد.
درمان اختلال اسکیزوفرنی پارانوئید
اسکیزوفرنی معمولاً قابل کنترل و درمان است. برخی افراد میتوانند بهطور کامل از این بیماری بهبود یابند و دیگر هرگز به آن دچار نشوند.
درمان اسکیزوفرنی معمولاً شامل چندین روش است که میتواند بهطور همزمان یا متوالی استفاده شود. دارو، درمانهای روانشناختی و تکنیکهای خودمدیریتی از جمله این روشها هستند. اگر این روشها بهطور مداوم و مؤثر به کار گرفته شوند، میتوانند به درمان این بیماری کمک کنند. همچنین، تشخیص و درمان زودهنگام این عارضه احتمال بهبودی را افزایش میدهد.
دارو
دارو یکی از مؤثرترین روشهای درمان اسکیزوفرنی پارانویا است. افرادی که به این بیماری مبتلا هستند، معمولاً تحت درمانهای دیگری نیز قرار میگیرند که میتواند اثر داروها را تقویت کند.
دو نوع اصلی دارو برای درمان اسکیزوفرنی پارانویا وجود دارد:
1. داروهای آنتیسایکوتیک معمول
2. داروهای ضد روانپریشی غیرمعمول
علاوه بر اینها، ممکن است داروهای دیگری نیز تجویز شوند که به درمان این بیماری یا کاهش عوارض جانبی داروهای ضد روانپریشی کمک کنند.
مشاوره
رواندرمانی میتواند به افرادی که به اسکیزوفرنی پارانویا مبتلا هستند کمک کند تا شرایط خود را بهتر درک کنند و با آن سازگار شوند. این نوع درمان همچنین میتواند به آنها کمک کند تا نگرانیهای مرتبط با سلامت روان خود را که ممکن است به دلیل این بیماری ایجاد شود، مدیریت کنند.
اسکیزوفرنی پارانوئید و ازدواج
ازدواج برای افرادی که به اسکیزوفرنی پارانوئید مبتلا هستند میتواند چالشبرانگیز باشد. این بیماری شامل تجربه هذیان و ممکن است به کنارهگیری اجتماعی و سختی در برقراری روابط منجر شود. با این حال، ازدواج برای این افراد غیرممکن نیست.
در اینجا چند نکته برای کسانی که تصمیم به ازدواج دارند و مبتلا به اسکیزوفرنی پارانویا هستند، آورده شده است:
۱. دارو و درمان: درمان مداوم، از جمله مصرف دارو، میتواند به کنترل علائم و بهبود توانایی فرد در برقراری روابط کمک کند.
۲. همسر حمایتگر: داشتن همسری که حمایت و درک کند، میتواند تاثیر زیادی بر زندگی این بیماران داشته باشد. ارتباط باز و همدلی در چنین روابطی بسیار مهم است.
۳. آموزش و آگاهی: هر دو شریک باید اطلاعاتی درباره اسکیزوفرنی پارانویا به دست آورند تا بتوانند بهتر با چالشها روبرو شوند و حمایت لازم را ارائه دهند.
۴. روال و ساختار: ایجاد روتینهای منظم و یک محیط پایدار میتواند به مدیریت علائم و کاهش استرس کمک کند.
۵. کمک حرفهای: مشاوره و زوج درمانی میتواند به حل مشکلات رابطه و ارائه راهکارهایی برای مقابله با چالشهای اسکیزوفرنی پارانویا مفید باشد.
مهم است بدانید که تجربه هر فرد از اسکیزوفرنی متفاوت است و نتایج ازدواج برای هر شخص یکسان نخواهد بود. حمایت متخصصان سلامت روان، دوستان و خانواده میتواند به افراد مبتلا به اسکیزوفرنی پارانوئید کمک کند تا زندگی پربار و روابط سالمی داشته باشند.
هرگز نباید سعی کنید خودتان یا دیگران را مبتلا به اسکیزوفرنی تشخیص دهید. تشخیص اسکیزوفرنی پارانوئید همیشه آسان نیست و نیاز به آموزش و تجربه دارد. این بیماری ممکن است علائمی داشته باشد که با شرایط دیگری مانند اختلال هذیانی مشابه است. به همین دلیل، تنها یک پزشک متخصص میتواند تشخیص دقیقی بدهد و درمان مناسب را تجویز کند.
برای پیدا کردن بهترین روانشناس یا روانپزشک برای خود یا افرادی که علائم مشابه اسکیزوفرنی پارانوئید دارند، میتوانید از خدمات دکترتو استفاده کنید. دکترخوب به شما کمک میکند تا بهترین پزشک را پیدا کنید. از طریق وبسایت دکترخوب میتوانید با بهترین پزشکان در ارتباط باشید و هم وقت حضوری بگیرید و هم مشاوره آنلاین از روانشناسان و روانپزشکان دریافت کنید.
