بررسی جامع انواع مواد مخدر و آثار مخرب آن

زمان مطالعه: 16 دقیقه

آیا با مشکل اعتیاد به مواد مخدر مواجه هستید؟ شاید بارها سعی کرده‌اید مصرف این مواد را کنار بگذارید، اما وابستگی جسمی و روانی مانع شما شده است. در این مقاله به معرفی انواع مواد مخدر سنتی و صنعتی می‌پردازیم و علائم اعتیاد به آن‌ها و روش‌های ترک را بررسی می‌کنیم.

اگر به دنبال یک روانپزشک متخصص برای ترک اعتیاد هستید، می‌توانید از طریق سایت دکترخوب اقدام کنید. در این سایت علاوه بر امکان تعیین وقت حضوری، می‌توانید از خدمات مشاوره آنلاین و تلفنی با متخصصان نیز بهره‌مند شوید.

مواد مخدر چیست؟

مواد مخدر به موادی گفته می‌شود که بر ذهن و رفتار تأثیر می‌گذارند. این مواد معمولاً غیرقانونی هستند و ضررشان بیشتر از فوایدشان است. برخی از آن‌ها به عنوان دارو در دوزهای کم استفاده می‌شوند، باعث کاهش درد و ایجاد خواب می‌شوند، اما اگر به مقدار زیاد مصرف شوند، به مغز آسیب می‌رسانند و عوارض جدی به همراه دارند.

اعتیاد به مواد مخدر

اعتیاد به مواد مخدر یک نوع بیماری است که روی مغز و رفتار فرد اثر می‌گذارد. در این حالت، فرد دیگر نمی‌تواند مصرف یک ماده قانونی یا غیرقانونی را کنترل کند. موادی مثل الکل، ماری‌جوانا و نیکوتین هم جزو مواد مخدر محسوب می‌شوند. افراد معتاد با اینکه می‌دانند این مواد برایشان ضرر دارد، همچنان به مصرف ادامه می‌دهند.

بسیاری از افراد در ابتدا به‌عنوان تفریح و در جمع‌های اجتماعی مواد مخدر را امتحان می‌کنند، اما بعد از مدتی مصرفشان به یک عادت دائمی تبدیل می‌شود. میزان خطر و سرعت اعتیاد به نوع ماده مصرفی بستگی دارد. همچنین، بیشتر افراد معتاد به مرور زمان به مقدار بیشتری از آن ماده نیاز پیدا می‌کنند تا همان حس اولیه را تجربه کنند.

علت وابستگی به مواد مخدر

بیشتر مواد مخدر روی بخش پاداش مغز تأثیر می‌گذارند و باعث افزایش ماده شیمیایی به نام دوپامین می‌شوند. این افزایش دوپامین باعث می‌شود فرد بارها به سمت مصرف مواد برود تا دوباره همان حس لذت را تجربه کند. در واقع، مواد مخدر رفتارهای لذت‌بخش اما ناسالم را تقویت می‌کنند.

با ادامه مصرف، مغز به مواد عادت می‌کند و سلول‌های مغزی دیگر به‌خوبی به این ماده واکنش نشان نمی‌دهند. در نتیجه، فرد دیگر نمی‌تواند همان حس خوب اولیه را تجربه کند و مجبور می‌شود دوز بیشتری مصرف کند تا به همان لذت برسد.

این تغییرات در مغز باعث می‌شود فرد از کارهایی که قبلاً لذت‌بخش بوده‌اند، مثل غذا خوردن، رابطه جنسی یا فعالیت‌های اجتماعی، کمتر لذت ببرد. همچنین، استفاده طولانی‌مدت از مواد مخدر روی بخش‌های دیگر مغز نیز تأثیر گذاشته و توانایی‌هایی مثل یادگیری، قضاوت، تصمیم‌گیری، تحمل فشار، حافظه و رفتار فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

علائم اعتیاد به مواد مخدر

بسیاری از افراد معتاد به مواد مخدر علائم و رفتارهای زیر را نشان می‌دهند:

– فرد احساس می‌کند باید به طور مرتب مواد مصرف کند (روزانه یا حتی چندین بار در روز).
– تمایل شدید به مواد، که باعث می‌شود فرد نتواند به چیزهای دیگر فکر کند.
– به مرور زمان، فرد برای رسیدن به همان حس اولیه، به مقدار بیشتری از مواد نیاز دارد.
– فرد تمام تلاش خود را می‌کند تا همیشه مواد مخدر در دسترس داشته باشد و برای تهیه آن دست به هر کاری می‌زند.
– حتی اگر پول کافی نداشته باشد، باز هم برای خرید مواد هزینه می‌کند.
– فرد ممکن است به دلیل مصرف مواد، از مسئولیت‌های کاری و اجتماعی خود غافل شود یا فعالیت‌های تفریحی خود را کنار بگذارد.
– با اینکه می‌داند مصرف مواد به جسم و روانش آسیب می‌زند یا مشکلاتی در زندگی‌اش ایجاد کرده، اما باز هم به مصرف ادامه می‌دهد.
– ممکن است کارهای غیرقانونی مثل سرقت را برای به‌دست آوردن مواد انجام دهد، حتی اگر قبلاً این کارها را نمی‌کرد.
– پس از مصرف مواد، دست به کارهای خطرناک مانند رانندگی پرخطر می‌زند.
– زمان زیادی را صرف پیدا کردن، مصرف یا بهبود اثرات مواد می‌کند.
– تلاش‌هایش برای ترک مواد ناموفق بوده است.
– هنگام قطع مصرف، علائم ترک را تجربه می‌کند.

تشخیص اعتیاد به مواد مخدر

تشخیص اعتیاد گاهی سخت است، به‌خصوص در نوجوانان که ممکن است بدخلقی و عصبانیت‌شان به دلیل مصرف مواد مخدر یا دلایل دیگری باشد. برخی از نشانه‌های مصرف مواد مخدر در نوجوانان و دیگر افراد شامل موارد زیر است:

– مشکلات در مدرسه یا کار: غیبت زیاد از مدرسه یا محل کار، بی‌علاقگی ناگهانی به درس یا کار، افت نمرات یا عملکرد شغلی.
– مشکلات سلامتی: خستگی و بی‌حالی، کاهش یا افزایش وزن ناگهانی، قرمزی چشم‌ها.
– بی‌توجهی به ظاهر: نداشتن علاقه به لباس پوشیدن و مرتب بودن.
– تغییرات در رفتار: مخفی‌کاری، تلاش برای دور نگه داشتن خانواده از اتاق شخصی، تغییرات شدید در روابط با خانواده و دوستان.
– مشکلات مالی: درخواست پول بدون دلیل مشخص، گم شدن پول یا وسایل از خانه که ممکن است برای خرید مواد فروخته شده باشند.

در نهایت، بهترین و مطمئن‌ترین راه برای تشخیص اعتیاد انجام آزمایش اعتیاد است.

انواع مواد مخدر

امروزه مواد مخدر در انواع مختلفی وجود دارند و هر کدام اثرات و عوارض خاص خود را دارند. این مواد باعث وابستگی روانی و جسمی می‌شوند و معمولاً ترک آن‌ها سخت است. به طور کلی، مواد مخدر به دو دسته صنعتی و سنتی تقسیم می‌شوند.

انواع مواد مخدر سنتی

مواد مخدر سنتی موادی هستند که مستقیماً از گیاهان طبیعی به دست می‌آیند و هیچ‌گونه فرایند شیمیایی روی آن‌ها انجام نمی‌شود. معمولاً این مواد عوارض و وابستگی کمتری نسبت به مواد صنعتی دارند.

۱. تریاک

تریاک یک ماده مخدر است که باعث کند شدن پیام‌های بین مغز و بدن می‌شود، به همین دلیل به آن داروی افسرده‌کننده می‌گویند. این ماده از گیاه خشخاش به‌دست می‌آید که یکی از اولین گیاهان مورد استفاده در داروها بوده است. تریاک به شکل صمغ قهوه‌ای تیره و چسبناک با بوی قوی وجود دارد و همچنین به‌صورت مایع یا پودر هم تولید می‌شود.

تریاک را می‌توان دود کرد یا به شکل خوراکی مصرف کرد. این ماده برای تولید هروئین نیز استفاده می‌شود. مصرف تریاک در کوتاه‌مدت باعث احساس آرامش و رضایت، کاهش ضربان قلب و تنفس، یبوست و کم‌اشتهایی می‌شود. اما در بلندمدت، فرد به مقدار بیشتری از آن نیاز پیدا می‌کند تا همان حس اولیه را تجربه کند. در خانم‌ها می‌تواند باعث نامنظم شدن پریود و مشکلات باروری شود و فرد وابسته به تریاک شود.

علائم ترک تریاک معمولاً ۶ تا ۲۴ ساعت پس از آخرین مصرف شروع شده و حدود ۷ تا ۱۰ روز طول می‌کشد. این علائم شامل بی‌قراری، افسردگی، اسهال، تعریق، خواب ناآرام، گرفتگی عضلات، تهوع و استفراغ است.

۲. شیره تریاک

شیره تریاک با جوشاندن و صاف کردن تریاک سوخته تهیه می‌شود و اثرات آن قوی‌تر از خود تریاک است. بعد از مصرف، فرد خیلی سریع احساس خماری و سنگینی می‌کند. شیره تریاک را می‌توان هم دود کرد و هم به‌صورت خوراکی مصرف کرد.

۳. حشیش

حشیش ماده‌ای است که از گیاه شاهدانه تهیه می‌شود و در واقع صمغ این گیاه است. حشیش بسیار اعتیادآور است. در کوتاه‌مدت، مصرف آن باعث افزایش اشتها، احساس آرامش، و تغییر در درک بصری می‌شود و ممکن است احساس پارانوئید نیز ایجاد کند. اما مصرف طولانی‌مدت حشیش می‌تواند سیستم ایمنی بدن را ضعیف کند و سلامت ریه‌ها را به خطر بیندازد. همچنین احتمال بروز مشکلات قلبی و عروقی را افزایش می‌دهد.

۴. هروئین

هروئین یک ماده غیرقانونی است که بر روی گیرنده‌های مواد افیونی در مغز تأثیر می‌گذارد. این ماده باعث کاهش احساس درد، افزایش آرامش و ایجاد حس رهایی می‌شود. وقتی هروئین مصرف می‌شود، میزان دوپامین در مغز افزایش پیدا کرده و فرد احساس سرخوشی می‌کند. به همین دلیل، هروئین یکی از مواد بسیار اعتیادآور است. برآورد شده که از هر چهار نفری که هروئین را امتحان می‌کنند، یکی به آن معتاد می‌شود.

ترک اعتیاد به هروئین با علائم شدید همراه است که این موضوع را از نظر جسمی و روانی بسیار دشوار می‌کند. علائم اصلی ترک شامل افسردگی، بی‌خوابی و اضطراب است.

۵. ماری‌جوانا

ماری‌جوانا، مانند حشیش، از گیاه شاهدانه به دست می‌آید، اما بیشتر از برگ‌های این گیاه تهیه می‌شود. این ماده مخدر معمولاً برای درمان دردهای مزمن و عصبی تجویز می‌شود و می‌تواند لرزش‌های ناشی از بیماری پارکینسون را کاهش دهد.

با این حال، ماری‌جوانا اعتیادآور است و برخی افراد بعد از مصرف آن علائم اختلال را تجربه کرده‌اند. یکی از علائم اصلی اعتیاد به ماری‌جوانا، وابستگی به این ماده است. علائم ترک شامل ناراحتی جسمی، کاهش اشتها، مشکلات روحی و روانی، هوس و بی‌قراری می‌شود. افرادی که قبل از ۱۸ سالگی مصرف ماری‌جوانا را شروع می‌کنند، بیشتر در معرض عوارض منفی آن قرار می‌گیرند.

۶. ماشروم و قارچ

سایلوسیبین و سایلوسین مواد توهم‌زایی هستند که در برخی قارچ‌ها پیدا می‌شوند. این قارچ‌ها معمولاً در مکزیک و آمریکای مرکزی رشد می‌کنند. سایلوسیبین از نظر ساختار شبیه به ماده شیمیایی سروتونین در مغز است و بر عملکرد طبیعی این سیستم تأثیر می‌گذارد.

خوردن این نوع قارچ‌ها باعث می‌شود افراد تصاویری را ببینند، صداهایی را بشنوند و احساساتی را تجربه کنند که واقعاً وجود ندارند. اثرات این قارچ‌ها معمولاً ۲۰ تا ۹۰ دقیقه بعد از مصرف آغاز می‌شود و ممکن است تا ۱۲ ساعت ادامه یابد. بعد از مصرف، فرد ممکن است حالت تهوع، اختلالات عصبی یا احساس پارانوئید پیدا کند. برخی افراد احساسات مثبت و لذت‌بخش را تجربه می‌کنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است دچار افکار وحشتناک، اضطراب، و ترس از جنون یا مرگ شوند.

۷. ناس

ناس یک ماده‌ مخدر است که از گیاه تنباکو تهیه می‌شود و با آهک ترکیب می‌شود. این ماده سبزرنگ و اعتیادآور است و بوی تند و طعمی خاص دارد. بیشتر در افغانستان تولید می‌شود.

وقتی شخص از ناس استفاده می‌کند، ممکن است عوارضی مانند سرگیجه، سردرد و حالت تهوع را تجربه کند. همچنین تعادل حرکتی و رفتاری او مختل می‌شود و حرکات چشم‌ها به‌صورت غیرطبیعی درمی‌آید. اگر این ماده برای مدت طولانی مصرف شود، می‌تواند خطر ابتلا به سرطان‌های لثه، حنجره و روده بزرگ را افزایش دهد.

انواع مواد مخدر صنعتی

مواد مخدر صنعتی از ترکیب‌های شیمیایی ساخته می‌شوند که بر روی گیاهان و مواد طبیعی اعتیادآور انجام می‌شود. این نوع مواد معمولاً تأثیرات قوی‌تری دارند و عوارض بیشتری به همراه دارند. به همین خاطر، حمل این مواد به عنوان جرم محسوب شده و مجازات‌های سنگین‌تری دارد.

۱. شیشه

شیشه یا متامفتامین یک داروی محرک قوی است که در آزمایشگاه به‌صورت پودر یا کریستال تولید می‌شود. این ماده را می‌توان دود کرد یا تزریق کرد. شیشه احساس سرخوشی بسیار شدیدی ایجاد می‌کند و در کوتاه‌مدت تمرکز را افزایش می‌دهد. همچنین نیاز به خواب و اشتها را کاهش داده و احساس تحریک‌پذیری و لذت را بالا می‌برد. اما مصرف زیاد آن می‌تواند عوارض روان‌گردان به همراه داشته و باعث پرخاشگری یا خشونت شود.

اعتیاد به شیشه بسیار شدید است و فرد را وادار می‌کند تا مقدار بیشتری از آن را مصرف کند. افزایش دوز این ماده باعث وابستگی می‌شود و در طول زمان به مغز آسیب می‌زند. شیشه نواحی از مغز را که مربوط به یادگیری، حافظه و تنظیم احساسات هستند، تحت تأثیر قرار می‌دهد. وقتی که شخص معتاد شیشه را ترک می‌کند، سطح دوپامین در بدن او به شدت کاهش می‌یابد و ارتباط صحیح آن با گیرنده‌ها دچار مشکل می‌شود. این وضعیت می‌تواند منجر به افسردگی شدید، افکار خودکشی و میل شدید به مصرف مواد مخدر شود.

۲. کراک

کراک از کوکائین درست می‌شود. با انجام فرآیندهایی روی کوکائین، ماده‌ای سخت به‌دست می‌آید که با حرارت شکسته و به شکل کریستال درمی‌آید. اسم “کراک” از همین فرآیند شکستن گرفته شده است. این ماده معمولاً به‌صورت دودی مصرف می‌شود.

کراک یک ماده محرک است و مانند آمفتامین عمل می‌کند. مصرف آن باعث احساس سرخوشی، افزایش فشار خون و کاهش اشتها می‌شود. همچنین، وابستگی روانی به کراک بسیار بالا است و می‌تواند فرد را به مصرف مداوم آن وادار کند.

۳. ال‌اس‌دی

ال‌اس‌دی یکی از داروهای روان‌گردان است. در دوزهای پایین، این ماده باعث تغییرات جزئی در احساسات، خلق‌وخو و تفکر می‌شود. اما اگر مقدار آن بیشتر شود، می‌تواند توهمات بصری و تحریف حس زمان و فضا را ایجاد کند. مصرف بیش از حد ال‌اس‌دی ممکن است خطرناک و حتی کشنده باشد.

این ماده به شکل کریستالی سفید و بی‌بو است. اثرات ال‌اس‌دی معمولاً ۳۰ دقیقه بعد از مصرف شروع می‌شود و حدود ۸ تا ۱۲ ساعت ادامه دارد. هنگام مصرف، فرد ممکن است احساس خوشحالی کند، مردمک‌های چشمش گشاد شود، دچار توهمات و سردرگمی شود و همچنین ممکن است سردرد، حالت تهوع و افزایش دما را تجربه کند.

۴. متادون

متادون معمولاً برای کمک به افرادی که به هروئین و مسکن‌ها اعتیاد دارند، استفاده می‌شود. اما متأسفانه برخی افراد از این دارو هم سوءاستفاده می‌کنند. متادون نسبت به دیگر مواد مخدر احساس لذت کمتری ایجاد می‌کند، اما وابستگی جسمی و روانی آن بسیار بالاست. این دارو به شکل قرص، مایع خوراکی یا مایع تزریقی مصرف می‌شود.

وقتی فردی می‌خواهد متادون را ترک کند، ممکن است علائمی مانند اضطراب، لرزش عضلات، حالت تهوع، اسهال، استفراغ و درد شکم را تجربه کند.

 

۵. ترامادول

ترامادول یک داروی مسکن است که برای درمان دردهای متوسط تا شدید در بزرگسالان تجویز می‌شود. اگر مدت طولانی از این دارو استفاده کنید، ممکن است به آن وابسته شوید. مصرف ترامادول می‌تواند باعث مشکلات جدی در تنفس شود. همچنین، این دارو می‌تواند عوارضی مثل خواب‌آلودگی، سردرد، عصبی شدن، لرزش، تغییرات در حالت روحی و خشکی دهان را به همراه داشته باشد.

۶. ریتالین

ریتالین یک داروی محرک است که می‌تواند خیلی اعتیادآور باشد. اگر کسی بخواهد از این دارو کنار بکشد، با علائم شدید ترک مواجه می‌شود که این موضوع ترک آن را سخت می‌کند. افرادی که ریتالین مصرف می‌کنند، برای تجربه سرخوشی بیشتر، هر بار مقدار دارو را افزایش می‌دهند.

۷. کوکائین

کوکائین یک ماده محرک است که از گیاه کوکا گرفته می‌شود. این گیاه در آمریکای جنوبی رشد می‌کند و کوکائین به شکل غیرقانونی به پودر سفیدی تبدیل می‌شود. این پودر را می‌توان از راه بینی استفاده کرد، دود کرد یا تزریق کرد. کوکائین تأثیر زیادی روی مغز دارد و باعث ترشح زیاد دوپامین می‌شود. اثرات آن سریع و شدید اما کوتاه‌مدت است.

با مصرف کوکائین، احساس سرخوشی، هیجان و هوشیاری افزایش می‌یابد. اداره مبارزه با مواد مخدر می‌گوید این ماده بسیار اعتیادآور است. مصرف مداوم آن باعث می‌شود که شخص هر بار به دوز بیشتری نیاز داشته باشد. پس از مدت طولانی، ممکن است خستگی جسمی و روحی، افسردگی و میل شدید به مصرف آن ایجاد شود. یکی از نشانه‌های ترک کوکائین افسردگی و هوس شدید است، که همین موضوع ترک آن را بسیار دشوار می‌کند.

۸. مورفین

مورفین یک ماده مخدر قوی است که از گیاه خشخاش به دست می‌آید و معمولاً برای کاهش درد استفاده می‌شود. این دارو می‌تواند به شکل مایع، قرص، کپسول، شیاف یا به صورت تزریقی مصرف شود. مورفین می‌تواند وابستگی جسمی ایجاد کند و با تغییراتی که در سیستم‌های مغزی ایجاد می‌کند، به نواحی مرتبط با احساس درد متصل می‌شود و به این ترتیب اثرات ضد دردی را به وجود می‌آورد.

تخمین زده می‌شود که مصرف چند دوز از این دارو ممکن است باعث وابستگی روانی شود. اما ایجاد وابستگی جسمی معمولاً چندین ماه طول می‌کشد. علائم ترک مورفین شامل گرفتگی شکم، دردهای عضلانی، بی‌قراری، آبریزش بینی، از دست دادن اشتها، افزایش فشار خون، لرز، استفراغ، تنفس سریع، سرگیجه، بی‌خوابی و افسردگی است.

۹. دزومورفین

دزومورفین که به نام خیابانی کروکدیل شناخته می‌شود، مانند هروئین و دیگر مواد افیونی اثر آرام‌بخش و ضد دردی دارد و بسیار اعتیادآور است. افرادی که این ماده را تزریق می‌کنند، معمولاً دچار زخم‌های پوستی و عفونت می‌شوند. دزومورفین یک آنالوگ مصنوعی از مورفین است و اثرات آن حدود ۲ تا ۳ دقیقه پس از مصرف شروع می‌شود. این ماده ۱۰ تا ۱۲ برابر قوی‌تر از مورفین است و احساس سرخوشی آن حدود ۲ ساعت طول می‌کشد.

مصرف طولانی‌مدت دزومورفین می‌تواند به وابستگی جسمی منجر شود و عوارض جدی مانند آسیب به عروق خونی، زخم‌های باز، عفونت‌های پوستی، قطع اندام و مسمومیت خون را به همراه داشته باشد.

۱۰. قرص اکس یا اکستازی

اکستازی یک داروی مصنوعی است که می‌تواند خلق‌وخو و ادراک را تغییر دهد. از نظر شیمیایی، این ماده شبیه محرک‌ها و توهم‌زاها است. مصرف اکستازی باعث افزایش انرژی، لذت و حس تحریک می‌شود. اما دوزهای بالای این قرص می‌تواند بر توانایی بدن در تنظیم دما تأثیر بگذارد و باعث افزایش دمای بدن شود. این مشکل می‌تواند عوارض جدی مانند نارسایی کبد، کلیه یا قلب و حتی مرگ را به همراه داشته باشد.

همچنین، اکستازی می‌تواند حس اعتماد و نزدیکی را بیشتر کند، که ممکن است منجر به رفتار جنسی ناامن شود و خطر انتقال بیماری‌هایی مثل هپاتیت را افزایش دهد.

۱۱. استروئید

استروئیدهای آنابولیک تغییرات مصنوعی در هورمون‌های مردانه، به ویژه تستوسترون، ایجاد می‌کنند. این ترکیبات به نام استروئیدهای آنابولیک-آندوژنیک یا به‌اختصار AAS شناخته می‌شوند. “آنابولیک” به عضله‌سازی اشاره دارد و “آندوژنیک” به افزایش ویژگی‌های جنسی. پزشکان از این داروها برای تأخیر در بلوغ و درمان بیماری‌های مربوط به کاهش عضلات استفاده می‌کنند، اما برخی ورزشکاران و بدنسازان برای بهبود عملکرد یا ظاهر خود از آن‌ها سوءاستفاده می‌کنند.

استروئیدهای آنابولیک برخلاف بسیاری از مواد اعتیادآور تأثیرات کوتاه‌مدت مشابهی بر مغز ندارند. اما مصرف طولانی‌مدت می‌تواند بر برخی مواد شیمیایی مغز مانند دوپامین و سروتونین تأثیر بگذارد و تغییرات قابل‌توجهی در خلق‌وخو و رفتار ایجاد کند.

مصرف زیاد این داروها ممکن است منجر به مشکلات روحی مانند اضطراب، تحریک‌پذیری شدید، توهم، اختلال در قضاوت و نوسانات خلقی شود. عوارض دیگر شامل آکنه شدید، تورم بدن، تغییرات در ویژگی‌های جنسی مثل کوچک شدن بیضه‌ها در مردان و رشد موهای صورت در زنان است. همچنین، مصرف استروئیدهای آنابولیک می‌تواند به مشکلات جدی مانند بیماری‌های قلبی، آسیب به کبد و نارسایی کلیه منجر شود.

۱۲. قرص b۲

قرص B2 (بوپرنورفین) که به نام تجاری نالوکسان هم شناخته می‌شود، از گیاه خشخاش به دست می‌آید. این قرص برای کمک به ترک اعتیاد استفاده می‌شود، اما خود نیز جزو مواد مخدر نیمه صنعتی محسوب می‌شود. از B2 به عنوان جایگزینی برای ترامادول و متادون نیز استفاده می‌شود و می‌تواند برای درمان دردهای حاد و مزمن تجویز شود. این دارو معمولاً به صورت قرص زیرزبانی یا تزریق مصرف می‌شود.

علائم اعتیاد به قرص B2 بیشتر جنبه روانی دارد و فرد احساس می‌کند برای ادامه زندگی و انجام کارهای روزمره به مصرف بوپرنورفین نیاز دارد. از علائم اعتیاد به این قرص می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

– اضطراب
– افسردگی
– بی‌حالی
– سرگیجه

اثرات مواد مخدر

مصرف مواد مخدر می‌تواند اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت بسیار خطرناک و مخربی به همراه داشته باشد. برخی از این مواد واقعاً خطرناک هستند و اگر فرد دوز بالایی از آن‌ها مصرف کند یا آن‌ها را با مواد دیگری مانند الکل ترکیب کند، خطرات بیشتری به وجود می‌آید. در اینجا چند نمونه از پیامدهای مصرف مواد مخدر را بررسی می‌کنیم:

– مت‌آمفتامین، مواد افیونی و کوکائین: این مواد بسیار اعتیادآور هستند و می‌توانند عوارض متعددی ایجاد کنند. این عوارض شامل روان‌پریشی، تشنج و حتی مرگ ناشی از مصرف بیش از حد می‌شود.

– اکستازی (مولی):این ماده می‌تواند باعث کم‌آبی بدن و عدم تعادل شود و عوارضی مانند تشنج را به همراه داشته باشد. در طولانی‌مدت، اکستازی به مغز آسیب می‌زند.

– داروهای باشگاه: داروهایی که در باشگاه‌ها به‌صورت مایع، قرص یا پودر مصرف می‌شوند، معمولاً حاوی مواد ناشناخته‌ای هستند که می‌توانند برای بدن مضر باشند.

– مواد استنشاقی: این مواد به دلیل ماهیت سمی خود می‌توانند آسیب‌های جدی به بدن وارد کنند.

عوارض مواد مخدر بر زندگی

وابستگی به مواد مخدر می‌تواند عوارض خطرناک و مخربی برای زندگی افراد ایجاد کند که به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

1. ابتلا به بیماری‌های واگیردار: افراد معتاد به مواد مخدر، به‌ویژه از طریق رابطه جنسی ناامن یا استفاده از سوزن مشترک، بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌های عفونی مانند ایدز هستند.

2. مشکلات سلامتی: اعتیاد می‌تواند مشکلات متنوعی در سلامت روحی و جسمی ایجاد کند، که نوع این مشکلات به نوع ماده مخدر بستگی دارد.

3. حوادث خطرناک: افراد معتاد به مواد مخدر، بیشتر در فعالیت‌های خطرناک شرکت می‌کنند، مثل رانندگی با سرعت بالا یا به‌طور غیرمطمئن.

4. خودکشی: این افراد به دلیل تغییرات در عملکرد مغز، بیشتر از دیگران در معرض خطر خودکشی هستند.

5. مشکلات خانوادگی: تغییرات رفتاری ناشی از اعتیاد می‌تواند منجر به درگیری‌های زناشویی و مشکلات مربوط به حضانت فرزندان شود.

6. مشکلات کاری: مصرف مواد مخدر می‌تواند عملکرد شغلی را کاهش دهد، باعث غیبت‌های مکرر از کار شود و حتی منجر به از دست دادن شغل گردد.

7. مشکلات در مدرسه: استفاده از مواد مخدر می‌تواند تأثیر منفی بر عملکرد تحصیلی و انگیزه برای یادگیری داشته باشد.

8. مسائل حقوقی: بسیاری از مصرف‌کنندگان مواد مخدر ممکن است با مشکلات قانونی مواجه شوند، مانند خرید یا حمل مواد غیرقانونی، سرقت برای تأمین هزینه مواد یا رانندگی تحت تأثیر این مواد.

9. مشکلات مالی: صرف هزینه برای خرید مواد می‌تواند نیازهای دیگر را تحت‌الشعاع قرار دهد و منجر به بدهی یا رفتارهای غیرقانونی و غیراخلاقی شود.

جلوگیری از مصرف مواد مخدر

بهترین راه برای جلوگیری از اعتیاد به مواد مخدر این است که هرگز آن‌ها را امتحان نکنید. اگر پزشک به‌خاطر بیماری‌تان دارویی تجویز کرده که ممکن است اعتیادآور باشد، هنگام مصرف آن دقت کنید و به دستورالعمل‌های پزشک پایبند باشید. پزشک باید این داروها را در دوزهای ایمن و مناسب تجویز کند. اگر احساس کردید به دوز بیشتری نیاز دارید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید و هرگز بدون اطلاع او مقدار دارو را افزایش ندهید.

جلوگیری از مصرف مواد مخدر در نوجوانان

برای جلوگیری از مصرف مواد مخدر در کودکان و نوجوانان، مشاوره با روان‌شناس متخصص در این زمینه می‌تواند بسیار مفید باشد. علاوه بر مراجعه به روان‌شناس، می‌توانید این مراحل را نیز دنبال کنید:

1. صحبت کنید: درباره خطرات مصرف مواد اعتیادآور با فرزندانتان گفتگو کنید و آن‌ها را از این خطرات آگاه کنید.

2. گوش دهید: وقتی فرزندتان درباره فشار دوستانش برای مصرف مواد صحبت می‌کند، به او خوب گوش دهید و از تلاش‌هایش برای مقاومت حمایت کنید. ایجاد ممنوعیت و جبهه‌گیری ممکن است وضعیت را بدتر کند.

3. الگو باشید: از مصرف الکل یا مواد اعتیادآور پرهیز کنید. فرزندان والدین معتاد بیشتر در معرض خطر اعتیاد هستند.

4. روابط را تقویت کنید: سعی کنید رابطه قوی و سالمی با فرزندتان داشته باشید. این پیوند باعث کاهش خطر مصرف مواد مخدر می‌شود.

جلوگیری از مصرف دوباره مواد اعتیادآور

زمانی که تصمیم به ترک مواد مخدر می‌گیرید، احتمال بازگشت به مصرف دوباره وجود دارد. اگر دوباره شروع به مصرف کنید، ممکن است کنترل همه‌چیز از دست شما خارج شود. برای جلوگیری از این وضعیت، به نکات زیر توجه کنید:

1. به برنامه درمانی‌تان پایبند باشید: به هوس‌ها و تمایلات خود توجه کنید. ممکن است فکر کنید که دیگر نیازی به درمان ندارید، اما ادامه مشاوره با روان‌شناس، شرکت در جلسات گروهی و مصرف داروهای تجویز شده، به شما کمک می‌کند تا از بازگشت به اعتیاد جلوگیری کنید.

2. از موقعیت‌های پرخطر دوری کنید: از مکان‌ها و محله‌هایی که قبلاً برای تهیه مواد به آن‌ها می‌رفتید، دوری کنید و با افراد قدیمی که به مواد اعتیاد دارند، ارتباط نداشته باشید.

3. در صورت بازگشت به مصرف، فوری کمک بگیرید: اگر دوباره شروع به مصرف مواد کردید، به سرعت با پزشک، روان‌شناس یا هر کسی که به شما کمک می‌کند، مشورت کنید.

درمان و ترک مواد مخدر

اگرچه درمان خاصی برای ترک اعتیاد به مواد مخدر وجود ندارد، اما برخی روش‌ها می‌توانند به افراد کمک کنند تا بر اعتیاد خود غلبه کنند. نوع درمانی که پزشک پیشنهاد می‌کند، بستگی به نوع ماده مخدر و مشکلات پزشکی یا روانی فرد دارد. برنامه‌های درمانی معمولاً شامل موارد زیر هستند:

1. جلسات درمانی: این جلسات می‌توانند فردی، گروهی یا خانوادگی باشند.

2. درک اعتیاد:تمرکز بر شناخت ماهیت اعتیاد و یادگیری چگونگی دوری از ماده مخدر.

3. مراقبت‌های مختلف:بسته به نیازهای فرد، ممکن است نیاز باشد که شخص در بیمارستان بستری شود.

سم‌زدایی بدن از مواد مخدر

هدف از سم‌زدایی یا ترک مواد مخدر این است که فرد بتواند به سرعت و با امنیت ماده مخدر را کنار بگذارد. برای بعضی از افراد، شرکت در جلسات مشاوره و مصرف داروهای تجویز شده می‌تواند به فرایند سم‌زدایی کمک کند. اما برخی دیگر ممکن است نیاز داشته باشند که در مراکز ترک اعتیاد بستری شوند. سم‌زدایی می‌تواند به دو روش انجام شود: کاهش تدریجی دوز دارو یا استفاده از داروی جایگزین به‌طور موقت.

هر روز مواد مخدر جدید و عجیب تولید و به بازار عرضه می‌شود. مصرف هر نوع ماده مخدر حتی بعد از چند بار استفاده می‌تواند منجر به وابستگی شود. بنابراین، بهترین راه برای دوری از عوارض مخرب این مواد این است که اصلاً آن‌ها را امتحان نکنید. اگر قبلاً یکی از این مواد را امتحان کرده‌اید و احساس وابستگی می‌کنید، هر چه زودتر با یک روان‌شناس حرفه‌ای مشورت کنید و از او کمک بگیرید.