فهرست محتوا
همه ما دوست داریم خاص و جذاب باشیم و دیگران را تحت تأثیر قرار دهیم. اما در دنیای امروز، خاص بودن تبدیل به یک دغدغه برای بسیاری از مردم شده است، به طوری که انگار همه از یک خط تولید خارج میشوند و به هم شبیه میشوند. در چنین شرایطی، برای خاص و متفاوت بودن، باید به دنبال متفاوت شدن و خاص نبودن باشیم. شاید این جمله شما را گیج کند، اما نگران نباشید، زیرا در ادامه میگوییم چگونه میتوان به معنای واقعی خاص و متفاوت بود.
سوال اصلی این است: چطور میتوانیم کاریزماتیک باشیم؟
برای دستیابی به این هدف، خوب است که در جلسات مشاوره فردی شرکت کنید تا با کمک روانشناس، راههای اصولی رشد شخصیتی خود را یاد بگیرید.
تاریخچه بحث کاریزما و کاریزماتیک بودن
کاریزما در طول تاریخ همیشه طرفداران یکسانی نداشته است. در هر دوره زمانی، گروههای مختلفی به این موضوع علاقهمند شدهاند و هرکدام با دیدگاهها و تفسیرهای خاص خود به آن پرداختهاند. این تنوع نظرات منجر به ایجاد یک مجموعهای از دانش شده که هم جالب و جذاب است و هم گاهی متناقض و متفاوت.
برای درک بهتر اصطلاح کاریزما و ویژگیهای افراد کاریزماتیک، در ادامه به بررسی مختصری از تاریخچه کاریزما میپردازیم و توضیحاتی ارائه میدهیم.
. کاریزما با رویکرد مذهبی و معنوی
از آغاز تاریخ انسان تا اوایل قرن بیستم، مفهوم کاریزما تقریباً یکسان بوده و به معنای نوعی جذبه و شکوه معنوی تعبیر میشده است. معمولاً در کتابها اشاره میشود که متکلمان مسیحی در قرن اول میلادی بحثهای مربوط به کاریزمای معنوی را شروع کردند. اما واقعیت این است که پادشاهان نیز در هر فرصتی تلاش میکردند خود را تحت سایه مذهب و اعتقادات دینی قرار دهند و خود را نماینده خداوند بر زمین یا نور آسمان و زمین معرفی کنند. احتمالاً به همین دلیل واژه «فرهمندی» به عنوان معادل فارسی کاریزما انتخاب شده است (مانند فره ایزدی و…).
این دیدگاه درباره کاریزما تا اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم ادامه داشت و کمتر کسی به تعریف علمی این مفهوم فکر میکرد.
.کاریزما از منظر جامعه شناسی و علوم سیاسی
بیش از یک قرن است که جامعهشناسان و نظریهپردازان علوم سیاسی به کاریزما و رهبران کاریزماتیک توجه خاصی دارند. این علاقه کاملاً منطقی است. اگر نگاهی به تاریخ بیندازیم، میبینیم که برخی رهبران بزرگ مثل گاندی و ماندلا قدرت رسمی زیادی نداشتند، اما با جذبه شخصی و نفوذشان در دیگران، تحولات اجتماعی و سیاسی مهمی را ایجاد کردند.
از سوی دیگر، رهبرانی مانند هیتلر و استالین وجود دارند که به طرز شگفتانگیزی توانستهاند بخش بزرگی از مردم را با خود همراه کرده و آنها را به اقداماتی غیرقابلدرک وادار کنند. بنابراین، طبیعی است که جامعهشناسان و نظریهپردازان سیاست به بررسی منبع قدرت و مشروعیت این افراد کاریزماتیک بپردازند و بفهمند چه ویژگیها و رفتارهایی باعث میشود چنین افرادی بتوانند تغییرات بزرگ اجتماعی و سیاسی ایجاد کنند.
در میان جامعهشناسان و نظریهپردازان علوم سیاسی، اولین کسی که درباره کاریزما صحبت کرد، ماکس وبر بود که در اوایل قرن بیستم فعالیت میکرد. او در یک سخنرانی درباره حرفه سیاست، مقالهای به نام *Politics as a Vocation* نوشت. در این مقاله، وبر توضیح میدهد که برای مشروعیت تسلط بر دیگران، سه منبع قدرت وجود دارد:
1. تسلط و اقتدار مبتنی بر سنت
2. تسلط و اقتدار مبتنی بر کاریزما
3. تسلط و اقتدار مبتنی بر قانون
تسلط مبتنی بر سنت را میشناسیم؛ مثلاً «او رئیس قبیله است» یا «او سلطان است». این بدان معناست که قبیله همیشه یک رئیس داشته و مملکت همیشه یک سلطان داشته است، بنابراین باید همین روند ادامه یابد.
تسلط مبتنی بر قانون هم برای ما روشن است. مثلاً بر اساس قانون، او رئیسجمهور یا نخستوزیر یا مدیرعامل منتخب هیئتمدیره است. من باید از او تبعیت کنم زیرا قانون از او حمایت میکند و اگر به حرفهای او گوش نکنم، باید به قانون پاسخگو باشم (تمکین به خاطر قانون).
اما نکتهای که در صحبتهای وبر اهمیت دارد، تسلط مبتنی بر کاریزما است. در این حالت، فرد قهرمان به نظر میرسد. او اعتماد به نفس بالایی دارد، از من توانمندتر و برتر است و استعدادهایی دارد که فراتر از حد معمول انسانی است.
به این نکته توجه کنید که وبر کاریزما را از دیدگاه مردم (به عنوان ناظر) تعریف میکند. به عبارت دیگر، وقتی میگوییم که یک فرد کاریزما دارد، باید مشخص کنیم از دید چه کسانی و برای چه کسانی این ویژگی مطرح میشود.
وبر همچنین اشاره میکند که قدیمیترین نمونههای کاریزما را در رهبران مذهبی میتوان یافت. او به این نکته تأکید میکند که بخش مهمی از رابطه بین فرد کاریزماتیک و پیروانش احساسی است و این احساسات معمولاً ریشه در ترس و امید دارند. همچنین، وبر به نقش شرایط اجتماعی نیز توجه دارد و میگوید که در زمانهای بحران اجتماعی، احتمال بیشتری وجود دارد که رهبران کاریزماتیک ظهور کنند.
معنا و مفهوم کاریزماتیک
بیایید اول با کلمه “کاریزماتیک” آشنا شویم. این واژه به جذابیت شخصیتی و فردی اشاره دارد که به یک انسان این امکان را میدهد که بر دیگران تأثیر بگذارد و آنها را به هیجان و فداکاری وادار کند. این نوع شخصیت ابتدا در برخی فرقههای مسیحی دیده میشد و سپس به دیگر ادیان هم سرایت کرد. این اصطلاح همچنین در علوم سیاسی و جامعهشناسی استفاده میشود تا رهبرانی را توصیف کند که توانایی عمیق تأثیرگذاری بر پیروان خود را دارند. ماکس وبر، جامعهشناس معروف، نخستین کسی بود که این اصطلاح را مطرح کرد.
اما ما در اینجا میخواهیم درباره افراد کاریزماتیک از دیدگاه روانشناسی صحبت کنیم و به شما راهکارهایی بدهیم که چطور میتوانید کاریزماتیک باشید.
کاربرد عام کلمه کاریزماتیک
در جامعه امروز، به افرادی که دارای اراده قوی هستند و میتوانند دیگران را تحت تأثیر قرار دهند و به طور طبیعی آنها را به دنبال خود بکشند، “کاریزماتیک” میگویند. بهطور کلی، کاریزماتیک به ویژگیها و خصوصیات خاصی اشاره دارد که در برخی افراد وجود دارد و باعث میشود آنها تأثیرگذار و جذاب باشند.
ویژگیهای افراد کاریزماتیک
افراد کاریزماتیک در روابط اجتماعی خود بسیار موفق هستند و به راحتی با دیگران ارتباط برقرار میکنند. این افراد معمولاً جذاب و الهامبخشاند، به طوری که صحبت کردن با آنها خستهکننده نیست و دیگران تمایل دارند بیشتر با آنها گفتگو کنند. علاوه بر این، افراد کاریزماتیک معمولاً اعتماد به نفس بالایی دارند و به خاطر ظاهر شیک و دلنشینشان محبوبیت زیادی پیدا میکنند.
چگونه کاریزماتیک باشیم
بسیاری از ما میخواهیم کاریزماتیک باشیم و برای این کار باید برخی اصول و قوانین را رعایت کنیم. در ادامه به چند راهکار برای کاریزماتیک شدن اشاره میکنیم:
1. علاقهمند به شنیدن باشید: هنگام صحبت با دیگران، تمام توجهتان را به آنها بدهید. چک کردن تلفن همراه در این مواقع درست نیست. با تمرین، میتوانید عادت به گوشیتان را ترک کنید و ارتباط بهتری با دیگران برقرار کنید.
2. صاف بایستید: نحوه ایستادن شما میتواند حس اطمینان را در دیگران ایجاد کند. سعی کنید همیشه صاف بایستید و محکم قدم بردارید.
3. قبل از صحبت، خوب فکر کنید: از کلمات ناکارآمد مانند “راستش” یا “به خدا” پرهیز کنید. قبل از شرکت در جمعهای جدید، تمرین کنید و درباره موضوعات آگاهی کافی داشته باشید.
4. لبخند بزنید:سعی کنید همیشه چهرهای شاداب و لبخند بر لب داشته باشید. لبخندتان باید حس رضایت را در دیگران ایجاد کند.
5. اسامی را به خاطر بسپارید:نام هر فرد برای او بسیار مهم است. وقتی کسی را ملاقات میکنید، نام او را تکرار کنید و سعی کنید در گفتگوها از آن استفاده کنید.
6. تماس چشمی برقرار کنید:در هنگام گفتگو، به چشمان فرد مقابل نگاه کنید تا احساس نزدیکی و صمیمیت بیشتری ایجاد کنید.
7. به فناوری اهمیت دهید: افراد کاریزماتیک به روز هستند و از پیشرفتهای فناوری آگاهند.
8. مثبتاندیش باشید: نگرش مثبت و خوشبینی به شما کمک میکند تا دیگران را به خود جذب کنید.
9. به انسانیت و احترام قائل باشید:افراد کاریزماتیک با احترام به دیگران به فردی مورد اعتماد تبدیل میشوند و از برقراری ارتباط با دیگران لذت میبرند.
10. کنجکاو باشید:درباره دیگران کنجکاوی کنید و با پرسیدن سوالات و گوش دادن به آنها، ارتباط بهتری برقرار کنید.
11. خود واقعیتان را نشان دهید: هیچگاه نقش بازی نکنید و خودتان باشید. این به دیگران کمک میکند تا شما را واقعی بشناسند.
12. خوشقول باشید: همیشه به وعدههایتان عمل کنید و تلاش کنید تا خوشقول باقی بمانید.
پوشش افراد کاریزماتیک
آراسته بودن یکی دیگر از ویژگیهای افراد کاریزماتیک است. این به زیبایی ظاهری بستگی ندارد، بلکه به مرتب و شیک بودن مربوط میشود. آنها همیشه به اصول مد و ست کردن توجه دارند و این امر به جذابیت آنها کمک میکند.
کاربرد کاریزما
وقتی وارد جمعی میشوید، توجه همه به سمت شما جلب میشود و دیگران تمایل دارند با شما صحبت کنند. شخصیت کاریزماتیک شما باعث میشود دیگران شما را دوست داشته باشند و به شما اعتماد کنند.
ثروت و رابطه آن با رفتار کاریزماتیک
در حالی که ثروت میتواند به خودکفایی و جایگاه اجتماعی کمک کند، اما داشتن شخصیت کاریزماتیک به مهارتهای اجتماعی و تعاملات شما بستگی دارد. با تمرین و تلاش میتوانید شخصیتی کاریزماتیک به دست آورید.
تاثیر کاریزما در زندگی مشترک
افراد کاریزماتیک زندگی شادتر و موفقتری دارند زیرا در حل مشکلات با هم گفتگو میکنند، یکدیگر را درک میکنند و به نظرات هم احترام میگذارند. این افراد با خوشبینی به زندگی نگاه میکنند و از کنار هم بودن لذت میبرند.
برای اینکه شخصیتی کاریزماتیک داشته باشیم، باید به اطرافیانمان توجه کنیم. رفتار و ظاهر خود را زیر نظر بگیریم و هنگام حضور در جمع، توجهمان را بین همه تقسیم کنیم. مهم است که همیشه خود واقعیمان را محترم بشماریم و برای جذاب بودن، کاری خلاف شخصیت اصلیمان انجام ندهیم. با تمرین و تلاش، میتوانیم به فردی جذاب و کاریزماتیک تبدیل شویم و صفات خوب و واقعیمان را در یاد دیگران ماندگار کنیم.
