فهرست محتوا
کلردیازپوکساید، که به نام تجاری لیبریوم هم معروف است، دارویی است که برای درمان اضطراب تجویز میشود. این دارو میتواند به تنهایی یا همراه با داروهای دیگر مصرف شود. کلردیازپوکساید در دسته داروهای ضد اضطراب قرار دارد و نوعی بنزودیازپین طولانیاثر است که ممکن است برای مقاصد دیگری هم استفاده شود. این دارو در سال ۱۹۵۶ ساخته شد و در سال ۱۹۶۰ برای مصرف تأیید شد.
کلردیازپوکساید چیست؟
کلردیازپوکساید، که برای درمان اضطراب و ترک الکل استفاده میشود، همچنین برای کاهش ترس و اضطراب قبل از جراحی به کار میرود. این دارو جزء بنزودیازپینها است، که گروهی از داروها هستند که سیستم عصبی را آرام میکنند و با افزایش اثر ماده شیمیایی طبیعی به نام گابا (GABA) در بدن عمل میکنند.
FDA مصرف کلردیازپوکساید را برای کودکان بالای شش سال با اضطراب تأیید کرده است. این دارو میتواند به طور غیررسمی برای درمان کاتاتونیا (وضعیت روانی خاص) نیز استفاده شود. کلردیازپوکساید یکی از کمضررترین بنزودیازپینهاست و معمولاً به عنوان مکملی برای داروهای ضد روانپریشی، تثبیتکنندههای خلق و خو، و داروهای SSRI و SNRI برای درمان اختلالات روانی و اضطرابی مصرف میشود. پزشکان باید از ترکیب کلردیازپوکساید با دیگر بنزودیازپینها خودداری کنند.
قرص کلردیازپوکساید برای معده
قرص کلردیازپوکساید ممکن است برای مشکلات معده و سندرم روده تحریکپذیر (IBS) نیز مورد استفاده قرار گیرد. این دارو همراه با کلیدینیم و داروهای دیگر میتواند برای درمان زخم معده، سندرم روده تحریکپذیر، و انتروکولیت (التهاب کولون و روده کوچک) مفید باشد. کلردیازپوکساید و کلیدینیم با شل کردن عضلات معده و روده، گرفتگیها را کاهش میدهند و همچنین میزان اسید معده را پایین میآورند.
کلردیازپوکساید و لاغری
در کل، ارتباط خاصی بین کلردیازپوکساید و تغییر وزن وجود ندارد و معمولاً این دارو باعث افزایش وزن نمیشود. با این حال، برخی افراد ممکن است با مصرف کلردیازپوکساید، افزایش یا کاهش وزن را تجربه کنند.
کلردیازپوکساید فشار را بالا می برد؟
کلردیازپوکساید میتواند باعث کاهش شدید فشار خون و ضربان قلب کند. همه داروهای بنزودیازپین، از جمله کلردیازپوکساید، ممکن است باعث افت خطرناک فشار خون و مشکل در تنفس شوند که در موارد شدید میتواند منجر به کما یا مرگ شود. بنابراین، مصرف کلردیازپوکساید میتواند فشار خون را کاهش دهد.
کلردیازپوکساید برای خواب
کلردیازپوکساید یک داروی آرامبخش از گروه بنزودیازپینها است که برای درمان اضطراب، بیخوابی و علائم ترک الکل و مواد مخدر استفاده میشود. دوز مناسب این دارو میتواند به کاهش اضطراب و کمک به خواب بهتر در طول شب کمک کند.
کلردیازپوکساید برای ترک اعتیاد به الکل
کلردیازپوکساید میتواند به شل کردن عضلات کمک کند و برای کاهش علائم ترک الکل استفاده میشود. وقتی به الکل وابسته میشوید، بدن شما به آن عادت میکند و بعد از چند ساعت از آخرین مصرف الکل، شروع به نشان دادن علائم ترک میکند.
بنابراین، حتی اگر بخواهید مصرف الکل را متوقف کنید، به خاطر علائم ترک ممکن است دشوار باشد. در اینجا، سمزدایی به کمک داروها برای کاهش علائم ترک در حین قطع الکل کمک میکند. کلردیازپوکساید یکی از رایجترین داروهایی است که برای کمک به ترک اعتیاد به الکل استفاده میشود.
کلردیازپوکساید برای کودکان
کلردیازپوکساید معمولاً برای کودکان تجویز نمیشود، اما برای بچههای بالای ۶ سال در مواقع اضطراب خاص مجاز است. شواهد نشان میدهند که داروهای بنزودیازپین، مانند کلردیازپوکساید، میتوانند در برخی موقعیتها، مانند قبل از جراحیهای استرسزا، به کاهش اضطراب کمک کنند و مشکلاتی مثل مشکل در تمرکز، بیخوابی، مشکلات رفتاری و اختلالات عملکردی را کاهش دهند.
مکانیسم
کلردیازپوکساید میتواند اضطراب را کاهش دهد، آرامش بخشد، اشتها را تحریک کند و اثرات ضد درد ضعیفی داشته باشد. این دارو به نظر میرسد که فعالیتهای تحریکآمیز در قسمتهای خاصی از مغز را مهار میکند. مطالعات روی حیوانات نشان داده که کلردیازپوکساید بر سیستم لیمبیک مغز، که در واکنشهای احساسی نقش دارد، تأثیر میگذارد. به طور کلی، این دارو باعث آرامش، خوابآوری، کاهش اضطراب و شل شدن عضلات میشود.
کلردیازپوکساید بعد از چند ساعت اثر می گذارد؟
کلردیازپوکساید معمولاً در عرض ۳۰ تا ۶۰ دقیقه شروع به اثر میکند. اثر این دارو میتواند بین ۲۴ تا ۴۸ ساعت طول بکشد، یعنی در این مدت بیشترین تأثیر را دارد.
روش مصرف
قبل از شروع مصرف کلردیازپوکساید، دستورالعملهای پزشک خود را به دقت بخوانید و دارو را طبق دستور او مصرف کنید. دوز دارو بر اساس سن، وضعیت پزشکی و پاسخ به درمان متفاوت است. اگر بعد از مدتی دارو به نظر نمیرسد تأثیر داشته باشد، با پزشک خود مشورت کنید.
کلردیازپوکساید ممکن است برای برخی افراد ایجاد اعتیاد کند، به ویژه برای کسانی که سابقه مصرف مواد مخدر یا الکل دارند. دارو را دقیقاً به همان شکلی که پزشک تجویز کرده مصرف کنید و در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر، از پزشک خود بپرسید.
این دارو معمولاً بیشتر از ۴ ماه استفاده نمیشود. دستورالعملهای پزشک را به دقت دنبال کنید و بدون مشورت با پزشک، مصرف دارو را قطع نکنید. توقف ناگهانی دارو پس از مدت طولانی میتواند علائم ترک خطرناک ایجاد کند.
بهترین زمان مصرف
میتوانید کلردیازپوکساید را با غذا یا بدون غذا مصرف کنید. این دارو ممکن است برای برخی افراد خوابآور باشد، بنابراین بهتر است قبل از خواب مصرف کنید.
روزی چند بار مصرف شود؟
قرص کلردیازپوکساید معمولاً روزی دو تا چهار بار، ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از غذا و قبل از خواب، برای درمان اضطراب در بزرگسالان مصرف میشود. برای کودکان و افراد مسن، دوز مصرفی باید توسط پزشک تعیین شود.
اگر یک نوبت را فراموش کردم چه کنم؟
اگر داروی خود را فراموش کردید، تا زمانی که نوبت بعدی نزدیک است، دوز فراموششده را مصرف نکنید. دو دوز را همزمان نخورید.
مصرف بیش از حد کلردیازپوکساید یا اوردوز با کلردیازپوکساید
مصرف زیاد کلردیازپوکساید، به ویژه اگر با الکل، داروهای مخدر یا داروهای خوابآور ترکیب شود، میتواند خطرناک و حتی کشنده باشد. علائم مصرف بیش از حد شامل خشکی دهان، تاری دید، کم شدن ادرار، یبوست، خوابآلودگی شدید، گیجی، تغییر در سطح هوشیاری، ضعف عضلانی، عدم تعادل و حتی از دست دادن هوشیاری است.
روش قطع
وقتی تصمیم به قطع مصرف کلردیازپوکساید دارید، نباید به طور ناگهانی آن را قطع کنید. پزشکان توصیه میکنند که دوز دارو را به تدریج کاهش دهید تا از عوارض ترک جلوگیری کنید. اگر بیش از دو هفته از این دارو استفاده کردهاید، کاهش سریع یا قطع ناگهانی آن ممکن است علائم ترک را به همراه داشته باشد.
علائم ترک نشان میدهد که بدن شما به دارو عادت کرده و برای عملکرد خود به آن وابسته شده است. وقتی دارو را ناگهانی قطع میکنید، بدن ممکن است نتواند سریعاً با این تغییر سازگار شود.
علائم ترک بنزودیازپین ها از جمله کلردیازپوکساید شامل موارد زیر است:
- آشفتگی
- تحریک پذیری
- افسردگی
- اضطراب
- بیخوابی
- درد و درد عضلانی
- تهوع و استفراغ
- تاری دید
- عرق کردن و لرز
- اختلال در هماهنگی حرکتی
- توهمات
- هذیان
- تشنج
اگر دوزهای بالای کلردیازپوکساید را برای مدت طولانی مصرف کردهاید، ممکن است علائم ترک شدیدتر باشد. معمولاً، علائم ترک از چند روز تا چند هفته طول میکشد و شدت آن بستگی به سابقه مصرف و ویژگیهای فردی هر شخص دارد.
اعتیاد
کلردیازپوکساید، که یک نوع بنزودیازپین است، ممکن است بعد از چند هفته مصرف مداوم باعث وابستگی یا اعتیاد شود. این دارو با افزایش اثرات ماده شیمیایی طبیعی به نام GABA در مغز، احساس آرامش و راحتی ایجاد میکند. با گذشت زمان، مغز به این احساس آرامش وابسته میشود و نیاز به دارو پیدا میکند.
دوزها
کلردیازپوکساید در سه دوز مختلف برای مصرف خوراکی (۵، ۱۰ و ۲۵ میلیگرم) و به صورت تزریقی (۱۰۰ میلیگرم در ۵ میلیلیتر) موجود است. دوز مناسب برای هر بیمار میتواند متفاوت باشد. همیشه دستورات پزشک یا راهنمای دارو را دنبال کنید. اطلاعات زیر فقط دوزهای متوسط این دارو را نشان میدهد. اگر دوز شما متفاوت است، فقط طبق دستور پزشک تغییر دهید.
مقدار دارویی که باید مصرف کنید به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله قدرت دارو، تعداد دوزهایی که هر روز مصرف میکنید، زمان بین دوزها، مدت زمان مصرف دارو و مشکل درمانی شما. برای کودکان بالای شش سال و افراد مسن، معمولاً توصیه میشود از کمترین دوز مؤثر استفاده شود.
کلردیازپوکساید میتواند تا چهار بار در روز برای ترک الکل مصرف شود. با این حال، همیشه طبق دستورات پزشک دارو را مصرف کنید و از آن بیشتر یا برای مدت طولانیتر از آنچه پزشک تجویز کرده استفاده نکنید.
دوز کلردیازپوکساید برای اضطراب
- بزرگسالان: ۵ تا ۲۵ میلی گرم سه یا چهار بار در روز
- افراد مسن: ۵ میلی گرم دو تا چهار بار در روز
- کودکان ۶ سال و بزرگتر: در ابتدا، ۵ میلی گرم دو تا چهار بار در روز
برای ترس و اضطراب قبل از جراحی
- بزرگسالان: ۵ تا ۱۰ میلی گرم سه یا چهار بار در روز، چند روز قبل از جراحی مصرف شود
- کودکان: مصرف و دوز باید توسط پزشک تعیین شود
دوز کلردیازپوکساید برای ترک الکل
در ابتدا، پزشک ممکن است ۵۰ تا ۱۰۰ میلیگرم از دارو را تجویز کند. دوز ممکن است با گذشت زمان تنظیم شود تا مقدار مناسب برای کنترل علائم پیدا شود. با این حال، معمولاً دوز روزانه از ۳۰۰ میلیگرم بیشتر نمیشود.
عوارض قرص کلردیازپوکساید
هر دارو ممکن است عوارض جانبی داشته باشد. اگرچه همه این عوارض اتفاق نمیافتند، اما در صورت بروز ممکن است نیاز به درمان پزشکی داشته باشید. اگر دچار علائمی مانند غش کردن، تغییرات شدید در خلق و خو یا وضعیت روانی، لرزش، یا مشکلات در راه رفتن و کنترل عضلات شدید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید.
کلردیازپوکساید ممکن است باعث کند شدن یا توقف تنفس شما شود، به ویژه اگر با الکل یا داروهای مخدر مصرف شود. اگر فردی تنفسش کند و با مکثهای طولانی همراه باشد، لبهایش آبی شده باشد، یا به سختی از خواب بیدار شود، باید به سرعت به پزشک مراجعه کند. این دارو میتواند عوارض جانبی جدی داشته باشد.
اگر موارد زیر را دارید فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:
- خواب آلودگی شدید
- گفتار نامفهوم
- ضربان قلب آهسته، تنفس آهسته (نفس ممکن است متوقف شود)
- مشکلات حافظه یا تمرکز
- تغییرات غیرعادی در خلق و خو یا رفتار، افکار خودکشی یا آسیب رساندن به خود
- مشکلات تعادل یا حرکت عضلات
- سردرگمی، هیجان، پارانویا، عصبانیت، پرخاشگری
- درد معده، از دست دادن اشتها
- زردی پوست یا چشم
در افراد مسن، خوابآلودگی یا سرگیجه ممکن است طولانیتر بماند. برای جلوگیری از افتادن یا آسیب دیدن، حتما مراقب باشید.
عوارض جانبی رایج کلردیازپوکساید ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- خواب آلودگی
- گیجی
- مشکلات تعادل
- سرگیجه
- خستگی
- ضعف
- خشکی دهان
- اسهال
- ناراحتی معده
- تغییرات در اشتها
عوارض
پس از قطع مصرف کلردیازپوکساید، اگر علائمی مثل حرکات غیرعادی ماهیچهای، بیقراری، تغییرات ناگهانی و شدید در خلق و خو یا رفتار، گیجی، توهم، تشنج، یا افکار و اقدام به خودکشی را تجربه کردید، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
برخی علائم ترک ممکن است تا ۱۲ ماه یا بیشتر ادامه یابند. اگر اضطراب، افسردگی، مشکلات حافظه، خواب، زنگ زدن در گوش، یا احساس سوزش، خارش، یا خزیدن در زیر پوست دارید، با پزشک خود صحبت کنید.
تداخل دارویی کلردیازپوکساید
تداخلات دارویی میتوانند تأثیر داروها را تغییر دهند یا خطر عوارض جانبی جدی را افزایش دهند. این مطلب شامل تمام تداخلات دارویی ممکن نیست. برای جلوگیری از مشکلات، تمام داروهایی که استفاده میکنید (از جمله داروهای نسخهای و غیرنسخهای و محصولات گیاهی) را با پزشک خود در میان بگذارید و هیچ دارویی را بدون تأیید پزشک شروع، قطع یا تغییر ندهید.
برخی از داروهایی که میتوانند با کلردیازپوکساید تداخل داشته باشند عبارتند از: آنتیاسیدها، داروهای ضدافسردگی خاص (مثل فلوکستین، فلووکسامین، نفازودون)، سایمتیدین، کلوزاپین، دیگوکسین، دیسولفیرام، کاوا و سدیم اکسیبات.
اگر کلردیازپوکساید را با داروهایی که میتوانند باعث خوابآلودگی یا مشکلات تنفسی شوند، مانند متادون، مرفین، کدئین و… مصرف کنید، ممکن است خطر عوارض جدی مثل تنفس آهسته، خوابآلودگی و سرگیجه شدید افزایش یابد. همچنین، اگر داروهای ضد درد، مسکنهای سرفه (مانند کدئین، هیدروکودون)، الکل، ماریجوانا، داروهای خواب یا اضطراب (مانند آلپرازولام، لورازپام، زولپیدم)، شلکنندههای عضلانی (مانند کاریزوپرودول، سیکلوبنزاپرین)، یا آنتیهیستامینها (مانند ستیریزین، دیفنهیدرامین) مصرف میکنید، به پزشک خود اطلاع دهید.
قبل از مصرف داروهای جدید، برچسب آنها را بررسی کنید. ممکن است برخی از داروهای آلرژی یا سرفه و سرماخوردگی حاوی مواد خوابآور باشند که بر خواب شما تأثیر میگذارند. این دارو میتواند نتایج برخی آزمایشهای آزمایشگاهی را تغییر دهد. حتماً به پرسنل آزمایشگاه و پزشکان خود بگویید که این دارو را مصرف میکنید.
اگر سیگار میکشید یا اخیراً سیگار را ترک کردهاید، به پزشک خود اطلاع دهید. سیگار میتواند اثر بخشی این دارو را کاهش دهد و ممکن است نیاز به تنظیم دوز داشته باشید.
تداخل کلردیازپوکساید با الکل
اگر از کلردیازپوکساید استفاده میکنید، بهتر است الکل و سایر داروها را مصرف نکنید. این دارو میتواند اثرات دیگر مواد را افزایش داده و خطر عوارض جانبی مثل خوابآلودگی، تنفس کند و مشکلات دیگر را بیشتر کند. ترکیب کلردیازپوکساید با الکل میتواند باعث خوابآلودگی یا سرگیجه شدیدتر شود.
تداخل کلردیازپوکساید با استامینوفن کدئین:
اگر کدئین را با کلردیازپوکساید ترکیب کنید، ممکن است خطر عوارض جانبی مثل خوابآلودگی یا مشکلات تنفسی افزایش یابد.
تداخل کلردیازپوکساید با آلپرازولام:
استفاده همزمان آلپرازولام و کلردیازپوکساید میتواند باعث افزایش سرگیجه، خوابآلودگی و مشکل در تمرکز شود. برخی افراد، به ویژه افراد مسن، ممکن است دچار اختلال در تفکر، قضاوت و هماهنگی حرکتی شوند.
تداخل کلردیازپوکساید با سرترالین:
ترکیب کلردیازپوکساید و سرترالین ممکن است عوارضی مانند سرگیجه، خوابآلودگی و مشکل در تمرکز را تشدید کند. افراد مسن ممکن است با مشکلاتی در تفکر، قضاوت و هماهنگی حرکتی مواجه شوند.
هشدارهای کلردیازپوکساید
اگر به کلردیازپوکساید حساسیت دارید، نباید از آن استفاده کنید. همچنین اگر سابقه افسردگی، اختلالات خلقی، افکار یا اعمال خودکشی، اعتیاد به الکل یا مواد مخدر، یا مشکلات کبدی و کلیوی دارید، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید.
کلردیازپوکساید ممکن است تواناییهای ذهنی و جسمی مورد نیاز برای کارهای خطرناک مانند رانندگی یا کار با ماشینآلات را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین ممکن است بر هوشیاری ذهنی کودکان تأثیر بگذارد. مصرف همزمان الکل یا داروهای دیگر که سیستم عصبی مرکزی را آرام میکنند، میتواند اثرات کلردیازپوکساید را افزایش دهد. بنابراین، بیماران باید از این موضوع آگاه باشند.
برای بیماران مسن و ناتوان، توصیه میشود که دوز کلردیازپوکساید به کمترین میزان مؤثر کاهش یابد تا از بروز مشکلاتی مانند ناهماهنگی حرکتی یا آرامبخشی بیش از حد جلوگیری شود. معمولاً با دوز ۱۰ میلیگرم در روز شروع میشود و در صورت نیاز و تحمل، به تدریج افزایش مییابد.
در کل، مصرف همزمان کلردیازپوکساید با سایر داروهای روانگردان توصیه نمیشود. اگر نیاز به چنین ترکیبی باشد، باید به دقت به اثرات آن توجه شود، به ویژه هنگامی که از داروهایی مانند مهارکنندههای MAO و فنوتیازینها استفاده میشود. همچنین باید مراقب بیماران با مشکلات کلیوی یا کبدی بود و اقدامات احتیاطی لازم را انجام داد.
در طول درمان با کلردیازپوکساید، باید مراقب واکنشهای غیرعادی مانند هیجان، تحریک و خشم شدید باشید، به ویژه در بیماران روانپزشکی و کودکان پرخاشگر. همچنین، توجه داشته باشید که این دارو ممکن است باعث افزایش تمایل به خودکشی شود، بنابراین باید اقدامات احتیاطی لازم را انجام دهید.
اگرچه تحقیقات بالینی هنوز رابطه قطعی را ثابت نکردهاند، پزشکان باید بدانند که کلردیازپوکساید میتواند تأثیرات نادری بر انعقاد خون داشته باشد، به خصوص در بیمارانی که داروهای ضد انعقاد هم مصرف میکنند.
همچنین، اگرچه نادر است، اما کلردیازپوکساید ممکن است پورفیری (اختلالات نادر که باعث تولید و دفع زیاد پورفیرینها میشود) را تشدید کند. بنابراین، باید با احتیاط از این دارو در بیمارانی که به پورفیری مبتلا هستند استفاده کرد.
کلردیازپوکساید برای کودکان
در درمان با کلردیازپوکساید برای کودکان، بهتر است با کمترین دوز ممکن شروع کنید و در صورت نیاز دوز را به تدریج افزایش دهید. به دلیل کمبود تجربه بالینی در کودکان زیر ۶ سال، معمولاً استفاده از این دارو در این گروه سنی توصیه نمیشود. کودکان پرخاشگر یا بیش فعال باید تحت نظر باشند تا واکنشهای غیرعادی به دارو بررسی شود.
کلردیازپوکساید در بارداری
برخی از مطالعات نشان دادهاند که استفاده از آرامبخشهایی مانند کلردیازپوکساید در سه ماهه اول بارداری میتواند خطر ناهنجاریهای مادرزادی را افزایش دهد. بنابراین، بهتر است در این دوران از مصرف این داروها خودداری کنید. اگر احتمال بارداری وجود دارد، باید قبل از شروع درمان با پزشک مشورت کنید. اگر در حین مصرف دارو باردار شدید یا قصد باردار شدن دارید، حتماً با پزشک خود در مورد ادامه یا قطع درمان صحبت کنید.
کلردیازپوکساید در شیردهی
اطلاعات در مورد مصرف کلردیازپوکساید در دوران شیردهی محدود است. چون دارو و متابولیتهای آن میتوانند به شیر مادر منتقل شوند، ممکن است در هنگام شیردهی به نوزاد تازه متولد شده یا نوزاد نارس، استفاده از داروهای جایگزین مناسبتر باشد.
نگهداری کلردیازپوکساید
داروی کلردیازپوکساید را در ظرف دربسته و در دمای اتاق نگهداری کنید. از قرار دادن آن در معرض حرارت، رطوبت، یخزدگی یا نور مستقیم خودداری کنید. همچنین، این دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید و قرصهای منقضی شده یا داروهایی که دیگر به آنها نیاز ندارید را دور بیندازید.
نام های تجاری کلردیازپوکساید
- للوکساید
- پوکساکیم
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تایید کرده است که کلردیازپوکساید برای درمان علائم ترک الکل، اضطراب قبل از عمل و اضطراب عمومی مناسب است. زاناکس یا آلپرازولام نیز برای درمان حملات پانیک و اضطراب تأیید شده است. برای درمان علائم ترک، داروهای ضدافسردگی بهتر عمل میکنند، اما برای حملات پانیک حاد، آلپرازولام گزینه بهتری است. اگر به دارویی با اثر طولانیتر نیاز دارید، کلردیازپوکساید انتخاب مناسبی خواهد بود.






