فهرست محتوا
یکی از مشکلات شایعی که بین مردم پیش میآید، اضطراب است. این اختلال نیازمند درمان سریع است، زیرا اگر به موقع مراقبت نشود، شدت آن ممکن است به طور تدریجی بیشتر شود و باعث مشکل در انجام فعالیتهای روزمره و زندگی شخصی ما شود.
اگر کسی علائم اضطراب دارد و به موقع توسط روانشناس یا روانپزشک متخصص درمان نشود، اضطراب و نگرانی او ممکن است به شدت بیشتری افزایش یابد.
روانشناس یا روانپزشک متخصص میتوانند به درمان و کاهش علائم اضطراب کمک کنند. در جلسات اولیه، درمانگر به بررسی دلایل بروز اضطراب پرداخته و پس از مصاحبه و انجام تستهای لازم، بهترین روش درمانی برای شخص را تعیین میکند.
اگر شما در طول روز با اضطرابهای ناگهانی و بیدلیل مواجه میشوید، توصیه میشود که از جلسات با روانپزشک متخصص اضطراب بهرهمند شوید.
اضطراب چیست؟
اضطراب یک نوع حالت هیجانی ناخوشایند و آشفتگی درونی است. افراد مبتلا به این حالت اغلب از رویدادهای آینده که ممکن است به نظرشان تهدیدی به حساب آید، میترسند.
اضطراب یکی از شایعترین حالات هیجانی است و بسیاری از افراد را تحت تأثیر قرار میدهد. این حالت به صورت ناراحتی، استرس شدید و نگرانی شناخته میشود که ممکن است زندگی روزمره فرد را به طور قابل توجهی مختل کند.
اگرچه مقدار کمی اضطراب در مواقع استرسزا طبیعی است، اما اگر این حالت هیجانی به صورت مداوم و ناسازگار باشد، ممکن است نشانه یک اختلال روانی باشد.
اگر شما نیز گاهی اوقات در موقعیتهای مختلف حالات هیجانی شدیدی را تجربه میکنید، این ممکن است نشانهای از اضطراب باشد که بهتر است به آن توجه کنید.
اضطراب ابتدا به آرامی شروع میشود، اما بعد از چند دقیقه میتواند به شدت افزایش یابد و باعث بروز دلهره، ترس و نگرانی شدید شود.
این وضعیت میتواند باعث اختلال در انجام کارهای روزمره شما شود. اگر این اضطراب به شدت پیشرفت کند، حتماً نیاز به درمان تخصصی و حرفهای دارد.
تاثیرات اضطراب بر بدن
این حالت شدید اضطراب میتواند به طور مستقیم و غیرمستقیم بر بدن انسان تأثیرات زیادی بگذارد. این تأثیرات شامل موارد زیر هستند:
سیستم عصبی
اضطراب با ترشح هورمون استرس در بدن، سیستم عصبی اتونوم (بخشی از سیستم عصبی که وظیفه فعالیتهای غیرارادی را دارد) را فعال میکند. این فعالیت میتواند باعث افزایش ضربان قلب، تنفس سریعتر، تعریق شدید و بروز علائم فیزیولوژیکی دیگر شود.
سیستم قلب و عروق
افرادی که به حالات هیجانی شدید مبتلا میشوند، ممکن است تغییراتی مانند افزایش فشار خون، تپش قلب بیش از حد، و درد در قفسه سینه را تجربه کنند. به همین دلیل، این افراد ممکن است در معرض خطرات بیشتری برای بیماریهای قلبی مانند بیماری عروق کرونر باشند.
سیستم گوارشی
اضطراب میتواند تأثیرات منفی زیادی بر سیستم گوارش فرد داشته باشد. افراد پس از تجربه حالات هیجانی، ممکن است با مشکلاتی مانند رفلاکس معده، اسهال، درد شکمی یا یبوست روبهرو شوند.
سیستم ایمنی بدن
تحقیقات نشان دادهاند که افرادی که به حالات هیجانی شدید دچار میشوند، سیستم ایمنی ضعیفتری دارند. به همین دلیل، آنها بیشتر در معرض خطر عفونتها، التهابات و بیماریهای مزمن میباشند.
روش درمان اضطراب توسط روانپزشک متخصص چیست؟
روانپزشک برای درمان اضطراب، علاوه بر ارائه راهکارهای مناسب، در اکثر موارد از داروها استفاده میکند. این استفاده به خاطر آن است که اگر اضطراب شدید باشد، داروها میتوانند به طور موثری در کنترل و کاهش شدت علائم اضطراب کمک کنند.
روانپزشکها عموماً افرادی که علائم شدید اضطراب دارند، به روشهای درمانی روانشناختی پاسخ مناسبی نمیدهند و آنها را به روانپزشک ارجاع میدهند تا از داروهای درمانی استفاده کند.
گاهی اوقات مشاوره و روانشناس اضطراب با روانپزشک متخصص اضطراب همکاری میکنند و به تعامل با هم برای درمان اضطراب در مراجعین کمک میکنند.
آیا منظور از اضطراب همان اختلالات اضطرابی است؟
حالات هیجانی شدید همیشه به اختلالات اضطرابی مربوط نمیشود. این نوع اختلالات از شایعترین بیماریهای سلامت روان هستند که تاثیرات قابل توجهی بر زندگی فرد دارند. افراد مبتلا به اختلالات اضطرابی تجربه ترسهای مداومی دارند که باعث ناراحتی شده و ممکن است آنها را از انجام کارهایی که میخواهند و باید انجام دهند باز دارد.
انواع اختلالات اضطرابی شامل موارد زیر هستند:
1. اختلال اضطراب فراگیر: نگرانی بیش از حد و غیرقابل کنترل درباره مسائل روزمره مانند سلامتی، کار یا امور مالی.
2. اختلال اضطراب اجتماعی: این اختلال باعث میشود که افراد از ترس از خجالت یا طرد شدن در موقعیتهای اجتماعی یا کاری اجتناب کنند.
3. اختلال هراس: نوعی از اضطراب که با حملات ناگهانی شدید ترس همراه است و فرد از موقعیتهایی که ممکن است حمله پانیک رخ دهد، اجتناب میکند.
4. آگورافوبیا: این اختلال نیز مرتبط با ترس از حملات پانیک است و با اجتناب از موقعیتهای خاص به دلیل این ترس همراه است.
5. فوبیای خاص: این اختلال شامل ترسهایی است که فقط در یک موقعیت خاص اتفاق میافتد، مانند ترس از حیوانات، حشرات، مکانها یا افراد. به عنوان مثال، کلاستروفوبیا ترس از فضاهای بسته یا محدود است.
6. اختلال وسواس فکری اجباری (OCD): این اختلال با افکار و تکانههای ناخواسته (وسواس) همراه است که باعث ایجاد رفتارهای تکراری و روتین برای مقابله با اضطراب میشود.
7. اختلال استرس پس از سانحه (PTSD): زمانی که احساس ترس پس از تجربه یک رویداد آسیب زا زندگی از بین نمیرود. این شامل خاطرات ناراحتکننده، کابوسها و مشکلات خواب است.
این اختلالات اضطرابی میتوانند به شدت زندگی روزمره فرد را تحت تاثیر قرار دهند و نیاز به درمان حرفهای دارند.
علائم حالات هیجانی شدید را بشناسید!
اگر برای شما هم سوال پیش آمده که علائم اضطراب چیست، باید بگویم که نشانههایی که افراد پس از تجربه حالات هیجانی شدید از خود نشان میدهند، معمولاً با یکدیگر متفاوت هستند و برخی اوقات به عنوان بیماریهای جسمی اشتباه گرفته میشوند. تنها یک روانپزشک متخصص میتواند به شما در شناخت این علائم کمک کند.
نشانههای روانی:
اصلیترین نشانه حالات هیجانی شدید عدم کنترل ترس و نگرانی است. شما ممکن است غرق در افکار مضطربانه خود شوید. علائم دیگر روانی شامل:
– دلهره
– سرگیجه
– احساس ترس
– تحریک پذیری
– عدم تمرکز کافی
– احساس جدایی از دنیای اطراف
نشانههای فیزیکی:
– بیقراری
– سبکی سر
– حالت تهوع
– تعریق شدید
– تکرر ادرار
– وحشت زدگی
– مشکل در خواب
– بالا رفتن ضربان قلب
– تنفس سریع و پی در پی
– پاهای لرزان و احساس سوزن سوزن شدن دست و پا
این نشانهها نشان دهنده وضعیت فیزیکی و روحی فرد در موقعیتهایی است که با اضطراب شدید مواجه میشوند. بهتر است در صورتی که این نشانهها برای شما یا کسی که میشناسید قابل توجه باشد، با یک متخصص روانشناسی یا روانپزشک مشاوره کنید تا درمان مناسبی را شروع کنید.
علت اضطراب چیست؟
دلیل دقیق بروز هیجان شدید در افراد هنوز مشخص نیست، اما تحقیقات نشان داده که زنان بیشتر از مردان به اختلالات اضطرابی مبتلا میشوند.
علت این مسئله هنوز به طور کامل مشخص نیست. عوامل مختلفی میتوانند در بروز حالات هیجانی شدید تأثیرگذار باشند، اما دقیقاً چگونگی این تأثیرات هنوز به صورت کامل درک نشده است.
بعضی از عوامل که میتوانند به بروز حالات هیجانی شدید در افراد کمک کنند عبارتند از:
1. سابقه خانوادگی: اگر در خانوادهتان افرادی با اختلالات روانی مانند اضطراب داشته باشند، شما نیز ممکن است به این نوع اختلالات بیشتر اهتمام داشته باشید.
2. سابقه بیماری روانی دیگر: افرادی که قبلاً به اختلالات روانی مبتلا بودهاند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای اضطراب شدید باشند.
3. حوادث تهدید کننده زندگی: تجربه حوادثی مانند حوادث رانندگی، بلایای طبیعی یا حوادث دیگر که زندگی شما را تهدید میکنند، میتواند منجر به بروز حالات هیجانی شدید شود.
4. تداوم موقعیتهای استرسزا: طولانیمدت بودن در موقعیتهایی که استرس زیادی را به همراه دارند، میتواند عاملی برای بروز اضطراب شدید باشد.
5. بیماریهای زمینهای مانند تیروئید: برخی بیماریهای فیزیکی مانند مشکلات تیروئید میتوانند به بروز اضطراب شدید کمک کنند.
6. موقعیتهای خاص مانند بارداری و زایمان: تجربه بارداری، زایمان و تغییرات هورمونی مرتبط ممکن است عوارض روانی مختلفی ایجاد کند، از جمله اضطراب شدید.
7. مصرف مواد مخدر و الکل:استفاده از مواد مخدر یا الکل، خصوصاً در مقادیر زیاد و به صورت مکرر، میتواند به عوارض روانی مانند اضطراب شدید منجر شود.
8. سوءاستفادههای جسمی، فیزیکی، کلامی یا جنسی: تجربه سوءاستفادههای فیزیکی، جسمی، کلامی یا جنسی میتواند عاملی برای بروز اختلالات روانی شدید، از جمله اضطراب، باشد.
9. تیپ شخصیتی خاص: افرادی که تیپ شخصیتی خاصی مانند کمالگرایی، وابستگی یا عزتنفس پایین دارند، بیشتر به اختلالات اضطرابی مبتلا میشوند.
این عوامل میتوانند در بروز و تشدید حالات هیجانی شدید در افراد نقش داشته باشند.
مدیریت استرس و اضطراب
اگرچه استرس و اضطراب بخشی از زندگی امروزی بسیاری از افراد است، اما با تغییر شیوه زندگی میتوانید زندگی شادتر و سالمتری را تجربه کنید. استفاده از راهکارهای کنترل استرس میتواند به کاهش علائم اضطراب کمک کند، به شرطی که این تکنیکها همراه با راهنمایی متخصصان پزشکی استفاده شوند.
در ادامه، راهکارهایی که میتوانید برای کاهش استرس و اضطراب به کار بگیرید را بررسی میکنیم:
1. پذیرش عدم کنترل همه امور: بپذیرید که نمیتوانید همه چیز را کنترل کنید. این آزادی از فشارهای زیادی که بر خودتان تحمیل میکنید، میتواند به کاهش استرس کمک کند.
2. استفاده از تکنیکهای ارامسازی: مانند مدیتیشن، یوگا، گوش دادن به موسیقی آرام، تمرکز بر تنفس و تمرینات ذهنی، میتوانند به شما کمک کنند تا استرس را کاهش دهید.
3. ورزش: فعالیتهای ورزشی مانند پیاده روی، دوچرخهسواری یا ورزشهای دیگر، اندکی از استرس را برطرف میکنند و به شما احساس خوبی میدهند.
4. مدیریت زمان: برنامهریزی موثر و مدیریت زمان منظم به شما کمک میکند تا از احساس اضطراب ناشی از اهمال کاری جلوگیری کنید.
5. استفاده از مکملهای دارویی: برخی مکملها مانند گیاهان دارویی میتوانند به کنترل استرس کمک کنند، اما بهتر است قبل از استفاده از آنها با پزشک خود مشورت کنید.
6. کاهش مصرف کافئین: مصرف زیاد کافئین میتواند علائم اضطراب را تشدید کند، پس بهتر است مصرف آن را کم کنید یا به جای آن گزینههای سبزیجاتی مثل چای سبز را انتخاب کنید.
7. نوشتن درباره موضوعات نگرانکننده: نوشتن درباره نگرانیها و افکار منفی میتواند کمک کند تا ذهنتان را آرام کنید و احساس بهتری داشته باشید.
8. تمرین تنفس عمیق: تمرین تنفس عمیق میتواند به شما کمک کند تا بهتر به استرس واکنش نشان دهید و به اضطراب کمتری دچار شوید.
9. در ارتباط با درمانگر خود بمانید: اگر درمانگر دارید، با او در ارتباط بمانید و از راهنماییهای او برای مدیریت استرس بهره ببرید.
10. آموزش به خود برای گفتن “نه”: یادگیری اینکه چگونه بگویید “نه” و ایجاد مرزهای سالم برای خود میتواند به شما کمک کند تا از استرس ناشی از فراهم آمدن انتظارات زیاد دوری کنید.
11. توجه به تغذیه و خواب: تغذیه سالم و خواب کافی از عوامل مهم برای مدیریت استرس و اضطراب هستند. از غذاهای سالم و رژیم غذایی مناسب استفاده کنید و به خواب کافی اهمیت دهید.
12. ارتباط با خانواده و دوستان: ارتباط موثر با خانواده و دوستان میتواند به شما کمک کند که استرس را به اشتراک بگذارید و از حمایت آنها بهرهمند شوید.
13. تفریح و استراحت: زمان کافی برای استراحت و تفریح قرار دادن، از خستگی روحی و جسمی جلوگیری میکند و به بهبود استرس کمک میکند.
14. برنامهریزی و الویتبندی: برنامهریزی دقیق و تعیین الویتهای مناسب برای وظایف روزانه، به شما کمک میکند که احساس کنترل بیشتری بر زندگی خود داشته باشید.
این راهکارها میتوانند به شما کمک کنند تا استرس و اضطراب را کاهش دهید و زندگی سالمتری را تجربه کنید. حتماً اگر با مشکلات استرس و اضطراب مزمن مواجه هستید، با روانپزشک متخصص صحبت کنید تا برنامهای مناسب برای شما تعیین شود.
راهکارهای درمان اضطراب
درمان اختلالات اضطراب بستگی به شدت و علت ایجاد آن دارد. برای بسیاری از مردم، یادگیری مهارتها و استفاده از ابزارهایی که توسط روان درمانگران ارائه میشود، میتواند کمک کند تا از اضطراب خود رها شوند. اما اگر اضطراب به گونهای شدید باشد که حضور در جلسات روان درمانی مشکل شود، نیاز به درمانهای خاص توسط روانپزشکان متخصص است.
در ادامه، به توضیح مختصر چند روش معمول در جلسات روان درمانی برای درمان اضطراب میپردازیم:
1. درمان شناختی رفتاری (CBT): این روش بررسی تأثیر اعمال و نحوه تفکر ما بر احساساتمان را میکند. آنالیز الگوهای رفتاری و ذهنی که باعث اضطراب میشوند یا مانع بهبود آن میشوند، و سپس کمک به جایگزینی آنها با رفتارها و الگوهای جدید که به کنترل اضطراب کمک میکنند.
2. درمان رفتاری: در این روش، تلاشی برای تغییر نگرش صورت نمیگیرد. به جای آن، با استفاده از فعالیتهایی که برای فرد لذتبخش و مناسب است و احساس رضایت میکند، سعی در کاهش اضطراب دارد.
3. مواجهه و حساسیتزدایی سیستماتیک: در این روش، شما به تدریج در معرض موقعیتهایی قرار میگیرید که احساس اضطراب میکنید، تا بتوانید با تمرین و مدیریت بهتر احساسات ترس خود را کاهش دهید.
4. درمان دارویی: این روش ممکن است به درمان اختلال اضطراب (با تشخیص دقیق) کمک کند. از داروهایی مانند مهارکنندههای بازجذب سروتونین انتخابی (SSRI) یا داروهای ضد اضطراب (بنزودیازپینها) استفاده میشود، اما این داروها عموماً برای مدت کوتاه تجویز میشوند به دلیل خطر وابستگی.
اگر با اضطراب مواجه هستید، بهتر است با یک روانپزشک متخصص “دکتر خوب” مشورت کنید تا به شما روشهای مناسبی برای کنترل آن یاددهند. توصیه میشود که اختلالات اضطرابی را با ترکیبی از روشهای مختلف مانند دارو، روان درمانی و تکنیکهای مقابلهای مدیریت کنید. برخی افراد ممکن است تصمیم بگیرند با این شرایط زندگی کنند، اما ترجیح میدهیم که برای بهبود وضعیت خود درمان مناسب را انتخاب کنید.
